అగ్నిపురాణమ్

త్వన్మతాత్ ప్రేషయిష్యామి విచిన్వన్తు చ జానకీమ్ । పూర్వాదౌ మాసమాయాన్తు మాసాదూర్ధ్వం నిహన్మి తాన్

'నా ఆజ్ఞతో వారిని పంపిస్తాను. వారు జానకిని వెతకాలి. ఒక నెలలో తిరిగి రావాలి. నెల దాటి వస్తే వారిని సంహరిస్తాను.'

ఇత్యుక్తా వానరాః పూర్వపశ్చమోత్తరమార్గగాః। జగ్మూ రామం ససుగ్రీవమపశయన్తస్తు జానకీమ్

అలా చెప్పిన తరువాత, వానరులు తూర్పు, పడమర, ఉత్తర దిశల్లో వెళ్ళారు. వారు రాముడు, సుగ్రీవుడితో కలిసి ప్రయాణించారు కాని జానకిని కనుగొనలేకపోయారు.

రామాఙ్గులీయం సంగృహ్య హనూమాన్ వానరైః సహ। దక్షిణే మాగయామాస సుప్రభాయా గుహాన్తికే

హనుమంతుడు రాముని ఉంగరం తీసుకుని, వానరులతో కలిసి దక్షిణ దిశగా, సుప్రభా గుహ దగ్గర వెతికాడు.

మాసాదూర్ధ్వఞ్చ విన్యస్తా అపశ్యన్తస్తు జానకీమ్। ఊచుర్వృథామరిష్యామో జటాయుర్ద్ధన్య ఏవ సః

ఒక నెల దాటి పోయినా జానకిని కనుగొనలేక, వారు ఇలా అన్నారు: 'మేము వ్యర్థంగా చనిపోతున్నాం. జటాయువే నిజంగా ధన్యుడు.'

సీతార్థే యోఽత్యజత్ ప్రాణాన్రావణేన హతో రణే। తచ్ఛ్రు త్వా ప్రాహ సమ్పాతిర్విహాయ కపిభక్షణమ్

సీత కోసం తన ప్రాణాలను త్యజించి, యుద్ధంలో రావణునిచేత హతుడైన వాడే. ఇది విని, సంపాతి వానరులను తినడం మానేసి మాట్లాడాడు.

భ్రాతాఽసౌ మే జటాయుర్వై మయోడ్డీనోఽర్కమణ్డలమ్। అర్క తాపాద్రక్షితోఽగాద్ దగ్ధపక్షోఽహమభ్రగః

'ఆ జటాయువు నా అన్నయ్య. నేను ఎండ మండలానికి ఎగిరిపోయాను. సూర్యుని వేడి నుండి కాపాడబడి వెళ్లాను కానీ నా రెక్కలు కాలిపోయి ఆకాశం నుంచి పడిపోయాను.'

రామవార్త్తాశ్రవాత్ పక్షౌ జాతౌ భూయోఽథ జానకీమ్। పశ్యామ్యశోకవనికాగతాం లఙ్కాగతాం కిల

'రాముని వార్త విని, నాకు మళ్లీ రెక్కలు వచ్చాయి. ఇప్పుడు నేను అశోకవనంలో ఉన్న జానకిని, లంకలో ఉన్నదాన్ని చూస్తున్నాను.'

శతయోజనచవిశ్తీర్ణే లవణాబ్ధౌ త్రికూటకే। జ్ఞాత్వా రామం ససుగ్రీవం వానరాః కథయన్తు వై

నూరు యోజనాల వెడల్పున్న ఉప్పు సముద్రంలో త్రికూట పర్వతం వద్ద, వానరులు రాముడిని, సుగ్రీవుడిని గుర్తించి, వారి గురించి చెప్పాలి.

నారద ఉవాచ సమ్పాతివచనం శ్రుత్వా హనుమానఙ్గదాదయః। అబ్ధిం దృష్ట్వాఽబ్రువంస్తేఽబ్ధిం లఙ్ఘయేత కో ను జీవయేత్

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: సంపాతి మాటలు విన్న హనుమంతుడు, అంగదుడు మరియు ఇతరులు, సముద్రాన్ని చూసి, 'ఈ సముద్రాన్ని దాటి బతికేది ఎవరు?' అని అన్నారు.

కపీనాం జీవనార్థాయ రామకార్య్యప్రసిద్ధయే। శతయోజనవిస్తీర్ణం పుప్లువేఽబ్ధిం స మారుతిః

వానరుల ప్రాణాల కోసమూ, రాముని పని నెరవేర్చడానికీ, మారుతి నూరు యోజనాల వెడల్పున్న సముద్రాన్ని దూకాడు.

దృష్ట్వోత్థితఞ్చ మైనాకం సింహికాం వినిపాత్య చ । లఙ్కాం దృష్ట్వా రాక్షసానాం గృహాణి వనితాగృహే

ఎదురుగా వచ్చిన మైనాక పర్వతాన్ని చూసి, సింహికను సంహరించి, లంకను, రాక్షసుల ఇళ్లను, స్త్రీల గృహాలను చూశాడు.

దశగ్రీవస్య కుమ్భస్య కుమ్భకర్ణస్య రక్షసః। విభీషణస్యేన్ద్రజితో గృహేఽన్యేషాం చ రక్షసామ్

దశగ్రీవుడు, కుంభుడు, కుంభకర్ణుడు, విభీషణుడు, ఇంద్రజిత్తు, ఇంకా ఇతర రాక్షసుల ఇళ్లను చూశాడు.

నాపశ్యత్ పానభూమ్యాదౌ సీతాం చిన్తాపరాయణః। అశోకవనికాం గత్వా దృష్టవాఞ్ఛింశపాతలే

పానశాలల్లో మొదలైన చోట్ల ఎక్కడా సీతను చూడలేదు, ఆలోచనల్లో మునిగిపోయాడు. అశోకవనానికి వెళ్లి, శింశపా చెట్టు కింద సీతను చూశాడు.

రాక్షసీరక్షితాం సీతాం భవ భార్యేతి వాదినమ్। రావణం శిశపాస్థోఽథ నేతి సీతాన్తు వాదినీమ్

రాక్షసీస్త్రీలు కాపలా వహిస్తున్న సీతను, 'నా భార్యవు అవు' అని రావణుడు చెప్పడాన్ని చూశాడు. శింశపా చెట్టు కింద సీత మాత్రం 'కాదు' అని సమాధానం చెప్పింది.

భవ భార్యా రావణస్య రాక్షసీర్వాదినీః కపిః। గతే తు రావణే ప్రాహ రాజా దశరథోఽభవత్

రాక్షసీస్త్రీలు 'రావణుని భార్యవు అవు' అని చెప్పడాన్ని వానరం విన్నాడు. రావణుడు వెళ్లిన తర్వాత, 'దశరథుడు రాజు' అని అన్నాడు.

రామోఽస్య లక్ష్మమః పుత్రౌ వనవాసఙ్గతౌ వరౌ। రామపత్నీ జానకీ త్వం రావణేన హృతా బలాత్

రాముడు, లక్ష్మణుడు అతని కుమారులు, అరణ్యంలో నివసిస్తున్న గొప్పవారు. నీవు జానకీ, రాముని భార్యవు, రావణుడు నిన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్లాడు.

రామః సుగ్రీవమిత్రస్త్వా మార్గయన్ ప్రైషయచ్చ మామ్ । సాభిజ్ఞానఞ్చాంగులీయం రామదత్తం గృహాణ వై

రాముడు, సుగ్రీవుని స్నేహితుడు, నిన్ను వెతకమని నన్ను పంపాడు. ఇది రాముడు ఇచ్చిన ఉంగరం, గుర్తుగా తీసుకో.

సీతాఽఙ్గులీయం జగ్రహ సాఽపశ్యన్మారుతిన్తరౌ। భూయోఽగ్రే చోపవిష్టం తమువాచ యది జీవతి

సీత ఉంగరాన్ని తీసుకుని, వాయుపుత్రుడిని చూసింది. మళ్లీ అతని ఎదుట కూర్చొని, 'అతడు బతికే ఉన్నాడా?' అని అడిగింది.

రామః కథం న నయతి శఙ్కితామబ్రవీత్ కపిః। రామః సీతే న జానీతే జ్ఞాత్వా త్వాం స నయిష్యతి

'రాముడు నన్ను ఎందుకు రక్షించడంలేదు?' అని సీత ఆందోళనతో అడిగింది. వానరం, 'రాముడు నీ సంగతి తెలియదు సీత, తెలుసుకున్నాక తప్పక రక్షిస్తాడు' అని చెప్పాడు.

రావణం రాక్షసం హత్వా సబలం దేవిమాశుచ। సాభిజ్ఞానం దేహి మే త్వం మణిం సీతాఽదదత్కపౌ

రావణుడిని, అతని సైన్యాన్ని సంహరించి, రాణీ, నాకు గుర్తుగా ఏదైనా ఇవ్వు అని అడిగాడు. సీత వానరునికి ఒక మణిని ఇచ్చింది.

ఉవాచ మాం యథా రామో నయేచ్ఛీఘ్రం తథా కురు। కాకాక్షిపాతనకథామ్ప్రతియాహి హి శోకహ

సీత, 'రాముడు నన్ను త్వరగా రక్షించగలిగినట్టు నువ్వూ అలాగే చేయు. కాకాసురుని కథను చెప్పి, నా దుఃఖాన్ని పోగొట్టు' అని చెప్పింది.

మణిం కథాం గృహీత్వాహ హనూమాన్నేష్యతే పతిః । అథవా తే త్వారా కాచిత్ పృష్ఠమారుహ మే శుభే

మణిని, కథను తీసుకుని, హనుమంతుడు, 'నీ భర్త వస్తాడు' అని అన్నాడు. లేకపోతే, ఓ శుభలక్షణా, ఎవరో ఒకరు నా వెనుక ఎక్కవచ్చు.

అద్య త్వాం దర్శయిష్యామి ససుగ్రీవఞ్చ రాఘవమ్ । సీతాఽబ్రవలీద్ధనూమన్తం నయతాం మాం హి రాఘవః

ఈ రోజు నిన్ను, సుగ్రీవునితో పాటు రాఘవునికి చూపిస్తాను. సీత, 'హనుమంతా, నన్ను రాఘవుని దగ్గరకు తీసుకెళ్ళు' అని చెప్పింది.

హనూమాన్ స దశగ్రీవదర్శనోపాయమాకరోత్। వనం బభఞ్చ తత్పాలాన్ హత్వా దన్తనఖాదిభిః

హనుమంతుడు దశగ్రీవుడిని చూడటానికి ఒక మార్గాన్ని ఆలోచించాడు. అటవీని ధ్వంసం చేసి, అక్కడి కాపలాదారులను పళ్లతో, నఖాలతో సంహరించాడు.

హత్వా తు కిఙ్కరాన్ సర్వాన్ సప్త మన్త్రిసుతానపి। పుత్రమక్షం కుమారఞ్చ శక్రజిచ్చబబన్ధ తమ్

అన్ని కింకరులను, ఏడుగురు మంత్రుల కుమారులను చంపి, ఇంద్రుని చేతిలో ఓడిన అక్ష కుమారుని బంధించాడు.

నాగపాశేన పిఙ్గాక్షం దర్శయామాస రావణమ్। ఉవాచ రావణః కస్త్వం మారుతిః ప్రాహ రావణమ్

నాగపాశంతో పింగళమైన కళ్లున్న రావణుడిని చూపించాడు. రావణుడు అడిగాడు: 'నీవెవరు?' అప్పుడు హనుమంతుడు రావణునికి సమాధానం ఇచ్చాడు.

రామదూతో రాఘవాయ సీతాం దేహి మరిష్యసి। రామబాణైర్హతః సార్ద్ధం లఙ్కాస్థై రాక్షసైర్ధ్రువమ్

'నేను రాముని దూతను. సీతను రాఘవునికి అప్పగించు, లేకపోతే నీవు చనిపోతావు. రాముని బాణాలతో నీవు, లంకలోని రాక్షసులతో కలిసి ఖచ్చితంగా నశించిపోతావు.'

రావణో హన్తుముద్యుక్తో విభీషణనివారితః। దీపయామాస లాఙ్గూలం దీప్తపుచ్ఛః స మారుతిః

రావణుడు హనుమంతుడిని చంపడానికి సిద్ధమయ్యాడు, కాని విభీషణుడు అతన్ని ఆపాడు. హనుమంతుని తోకను అగ్నితో కాల్చారు, అప్పుడు అతని తోక మంటలతో మండిపోతుండగా కనిపించాడు.

దగ్ధ్వా లఙ్కాం రాక్షసాశ్చ దృష్ట్వా సీతాం ప్రణమ్య తామ। సముద్రపారమాగమ్య దృష్ట్వా సీతేతి చాబ్రవీత్

లంకను, రాక్షసులను కాల్చిన తరువాత, సీతను చూసి ఆమెకు నమస్కరించి, సముద్రాన్ని దాటి వచ్చి, 'నేను సీతను చూశాను' అని చెప్పాడు.