అగ్నిపురాణమ్

తారకామయ యుద్ధంలో దేవతలు భయంకరమైన రాక్షసుల చేతిలో చిక్కుకుపోతున్న సమయంలో, ఇంద్రుడు నియంత్రించబడాడు. సోమ వంశాన్ని సృష్టించిన రాక్షసులను వారి గురువులు అదుపులోకి తీసుకువచ్చారు. ఆ సమరంలో విశ్వామిత్రుడు, వశిష్ఠుడు మరియు మరికొందరు మహర్షులు దేవతలను రక్షించారు; ద్వేషంతో నిండిన రాక్షసులను వారు జయించారు. ఆ సమయంలో, బ్రహ్మకు ఆశ్రయమైన హరిదేవుడు, దేవతల రక్షకుడు, త్రిపుర అనే నగరాన్ని కాల్చి భస్మం చేశాడు. ఆయన రాక్షసులను సంహరించి దేవతలను కాపాడాడు. రేవతికి అతి ప్రీతితో ఉండే హరిదేవుడు, గౌరీని అపహరించదలచిన అంధరాక్షసుడు రుద్రుని బాధించగా, ఆ రాక్షసుడిని సంహరించాడు. దేవతల ధర్మాన్ని నిలబెట్టిన విష్ణువు, దేవతలను హింసించిన వృత్రాసురుడిని సంహరించి వారిని రక్షించాడు. పరశురామ రూపంలో హరిదేవుడు శాల్వుడు మరియు ఇతర దుష్ట రాక్షసులను జయించి, దేవతలు మరియు వారి నాయకులను కాపాడాడు; పాపాత్ములైన రాజులను నాశనం చేశాడు. మహేశ్వరుని దగ్గర ఉన్న హాలాహల విషాన్ని మరియు దుష్టరాక్షసుడిని తొలగించి, మధుసూదనుడు దేవతల భయాన్ని తొలగించాడు. కోలాహల అనే రాక్షసుడిని, హాలాహల విషాన్ని జయించి, ధర్మాన్ని నిలబెట్టడం ద్వారా విష్ణువు దేవతలను కాపాడాడు. దేవాసుర సంగ్రామంలో కోలాహలుడు జయించబడి, దేవతలు ధర్మరక్షణ ద్వారా విష్ణువిచేత సురక్షితులయ్యారు. ఈ విధంగా రాజులు, యువరాజులు, ఋషులు, దేవతలు—వారు ఎవరు అయినా, చెప్పబడినవారైనా, చెప్పబడని వారైనా—అందరూ హరిదేవుని అవతారాలే. ఇప్పుడు వంశావళి గురించి అగ్ని దేవుడు చెబుతున్నారు. తుర్వసువు కుమారుడు వర్గ; వర్గునికి కుమారుడు గొభాను; గొభానునికి కుమారుడు త్రైశాని; త్రైశానికి కుమారుడు కరణ్ధముడు. కరణ్ధముని కుమారుడు మరుత్తుడు; మరుత్తునికి కుమారుడు దుశ్మంతుడు; దుశ్మంతునికి కుమారుడు వరూతుడు; వరూతునికి కుమారుడు గాండీరుడు. గాండీరుని నుంచి గాంధారుడు జన్మించాడు; అతని నుంచి ఐదు ప్రజలు—గాంధారులు, కేరళలు, చోళులు, పాండ్యులు, కోళులు—వీరు బలవంతులు. ద్రుహ్యు, వభ్రుసేతువు; వభ్రుసేతువునికి కుమారుడు పురోవసువు; ఆ తరువాత గాంధారులు, వారిలో ఘర్ముడు, ఘర్ముని నుంచి ఘృతుడు. ఆ ఘృతం నుంచి ఘ్ఞానవంతుడు జన్మించాడు; అతనికి వందమంది వివేకవంతులైన కుమారులు—ఆనద్రా, సభానర, ఆక్షుప, పరమేశుక—జన్మించారు. సభానరుని నుంచి కాలానలుడు; కాలానలుని కుమారుడు శ్రీంజయుడు; శ్రీంజయుని కుమారుడు పురంజయుడు; అతనికి కుమారుడు జనమేజయుడు. జనమేజయుని కుమారుడు మహాశాలుడు; మహాశాలుని కుమారుడు మహామనా; అతని నుంచి ఉశీనరుడు, ఉశీనరుని కుమారుడు ఋగాయంతుడు, ఆ తరువాత తృగుడు. నారాయంతుని నుంచి నరుడు; క్రమికి కుమారుడు క్రమి; దశాలో సుబ్రతుడు జన్మించాడు; దృశద్వతిలో శివి జన్మించాడు. శివికి నలుగురు కుమారులు—పృథుదర్బ, వీరక, కైకేయ, భద్రక; వీరి పేర్లు శుభప్రజలుగా ప్రసిద్ధికెక్కాయి. ఉశీనరాజుని నుంచి తితిక్షువు జన్మించాడు; తితిక్షువు నుంచి రుషద్రథుడు; రుషద్రథుని కుమారుడు పైలుడు; పైలుని కుమారుడు సుతపుడు. అతని నుంచి మహాయోగి బాలి జన్మించాడు; ఆ తరువాత అంగ, వంగ, పుండు, కలింగ, బాలోయ; బాలి బలవంతుడైన యోగి. అంగుని నుంచి దధివాహనుడు; అతని కుమారుడు దివిరథుడు; దివిరథుని కుమారుడు ధర్మరథుడు; అతని కుమారుడు చిత్రరథుడు. చిత్రరథుని కుమారుడు సత్యరథుడు; అతని కుమారుడు లోమపాదుడు; లోమపాదుని కుమారుడు చతురంగుడు; అతని కుమారుడు పృథులాక్షుడు. పృథులాక్షుని కుమారుడు చంపు; చంపుని కుమారుడు హర్యంగకుడు; హర్యంగుని కుమారుడు భద్రరథుడు; అతని కుమారుడు బృహత్కర్మ. బృహత్కర్మ నుంచి బృహద్భాను; అతని కుమారుడు బృహాత్మవాన్; అతని కుమారుడు జయద్రథుడు; జయద్రథుని కుమారుడు బృహద్రథుడు. బృహద్రథుని కుమారుడు విశ్వజిత్; విశ్వజితుని కుమారుడు కర్ణుడు; కర్ణుని కుమారుడు వృషసేనుడు; వృషసేనుని కుమారుడు పృథుసేనుడు. వీరే అంగ వంశంలో జన్మించిన రాజులు. ఇప్పుడు పురువు వంశాన్ని వినండి. పురువుని కుమారుడు జనమేజయుడు; అతని కుమారుడు ప్రాచిన్నంతుడు; ప్రాచిన్నంతుని కుమారుడు మనస్యుడు; మనస్యుని కుమారుడు వీతమయుడు. వీతమయుని కుమారుడు శుంధుడు; శుంధుని కుమారుడు బహువిధుడు; బహువిధుని కుమారుడు సంయాతి; సంయాతికి కుమారుడు రహోవాది. రహోవాదికి కుమారుడు భద్రాశ్వుడు; భద్రాశ్వునికి పది మంది కుమారులు—ఋచేయు, కృషేయు, సన్నతేయు, తన కుమారుడు; ఘృతేయు, చితేయు, స్థండిలేయు, ధర్మేయు, సన్నతేయు, కృచేయు, మతినారక. తమ్సురోగ, ప్రతిరథ, పురస్త, మతినారక జన్మించారు; ప్రతిరథుని నుంచి కణ్వుడు; కణ్వుని నుంచి మేధాతిథి జన్మించాడు. తమ్సురోగుని నుంచి నలుగురు—దుశ్మంతుడు, ప్రవీరకుడు, సుమంతుడు, అనయుడు, వీరుడు; దుశ్మంతుని నుంచి భరతుడు జన్మించాడు. భరతుడు భరత వంశానికి ప్రసిద్ధికరమైనవాడు; అతను శకుంతల కుమారుడు. తల్లి కోపంతో భరతుని కుమారులు నశించారు. ఆ తరువాత, మరుత్వంతులచే బ్రహస్పతి కుమారుడు తీసుకొచ్చి, యజ్ఞముల ద్వారా భరద్వాజుడు విథథుడయ్యాడు. విథథుడు ఐదుగురు కుమారులను పొందాడు—సుహోత్ర, సుహోతార, గయ, గర్భ, కపిల. కపిల మహాత్ముడు; అతనికి సుకేతు, కౌశిక, గృత్సపతి అనే కుమారులు. బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులు—వీరు కాశీలో దీర్ఘాయుష్కులు. వారిలో ధన్వంతరి ప్రసిద్ధుడు; అతని కుమారుడు కేతుమాన్. కేతుమతుని కుమారుడు హేమరథుడు; అతని కుమారుడు దివోదాసుడు; దివోదాసుని కుమారుడు ప్రతర్దనుడు; అతని కుమారుడు భర్గవత్సుడు. వత్సుని కుమారుడు అనార్కుడు; అనార్కుని కుమారుడు క్షేమకుడు; క్షేమకుని కుమారుడు వర్షకేతు; వర్షకేతుని కుమారుడు విభువు. విభువు కుమారుడు అనర్తుడు; విభువు నుండే సుకుమారుడు; సుకుమారుని కుమారుడు సత్యకేతు; వత్సకుని కుమారుడు వత్సభూమి. ఈ విధంగా తారకామయ యుద్ధంలో దేవతలను రక్షించిన హరిదేవుని కృపతో, భూలోకంలో రాజవంశాలు, మహర్షులు, ప్రజలు జన్మించారు. వారి వంశపరంపరలు, వీరత్వాలు, ధర్మపరాయణతలు సనాతన ధర్మానికి చిరస్మరణీయంగా నిలిచిపోయాయి.