అగ్నిపురాణమ్

భూమిని తవ్విన పుత్రులు అనేకంగా ఉన్నారు, వారు విష్ణువిచేత దహించబడ్డారు. ఆ అసమంజసుడి కుమారుడు అంశుమాన్, ఆయన నుంచి దిలీపుడు జన్మించాడు. దిలీపుని నుంచి భగీరథుడు, ఆయన గంగను భూమికి తీసుకొచ్చాడు. భగీరథుని నుంచి నాభాగుడు, నాభాగుని నుంచి అంబరీషుడు పుట్టాడు. అంబరీషుని నుంచి సింధుద్వీపుడు, ఆయన కుమారుడు శృతాయువు. శృతాయు నుంచి ఋతపర్ణుడు, ఆయన నుంచి కల్మాషపాదుడు పుట్టాడు. ఈ కల్మాషపాదుడు కల్మాషాంఘ్రి అని కూడా పిలవబడతాడు, ఆయన నుంచి అనరణ్యుడు, అన్ని కార్యాలకు అధిపతి. అనరణ్యుని నుంచి నిఘ్నుడు, ఆయన నుంచి అనమిత్రుడు, తరువాత రఘువు జన్మించాడు. రఘువు నుంచి దిలీపుడు, దిలీపుని నుంచి అజ మహారాజు. అజ నుంచి దీర్ఘవాహువు, ఆయన నుంచి కాలుడు, తరువాత అజపాలుడు. ఈ విధంగా దశరథుడు జన్మించాడు, ఆయనకు నారాయణ స్వరూపమైన నాలుగు కుమారులు కలిగారు. అందులో రాముడు పెద్దవాడు. అయోధ్యలో రఘువంశంలో ఉత్తముడైన రాముడు, రావణాన్ని సంహరించిన రాజు. ఆయన కథను నారదుని నుండి వినిన వాల్మీకి రచించాడు. రాముని కుమారులు కుశ, లవ – వీరు సీతాదేవి నుండి జన్మించారు – వంశాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. కుశుని నుంచి అతిథి, అతిథి నుంచి నిషధుడు, నిషధుని నుంచి నలుడు, నలుని నుంచి నభుడు, నభుని నుంచి పుండరీకుడు, పుండరీకుని నుంచి సుధన్వుడు పుట్టాడు. సుధన్వుని కుమారుడు దేవానికుడు, ఆయన కుమారుడు అహీనాశ్వుడు. అహీనాశ్వుని నుంచి సహస్రాశ్వుడు, ఆయన నుంచి చంద్రావలోకుడు. చంద్రావలోకుని నుంచి తారాపీరుడు, ఆయన నుంచి చంద్రపర్వతుడు. చంద్రగిరి నుంచి భానురథుడు, ఆయన కుమారుడు శృతాయువు. ఇప్పుడు అగ్ని ఇలా చెప్పాడు: "సోమ వంశాన్ని వివరించబోతున్నాను, దీనిని పఠిస్తే పాపం నశిస్తుంది. విష్ణువు నాభి నుండి బ్రహ్మా జన్మించాడు, బ్రహ్మా కుమారుడు అత్రి, అత్రి నుంచి సోముడు పుట్టాడు." సోముడు రాజసూయ యాగం నిర్వహించి మూడు లోకాలను యాజకులకు ఇచ్చాడు; యాగాంతంలో, సోముని ఆ స్వరూపాన్ని చూడాలనుకున్న వారు – రాజుల రాణులు, కామంతో ఆకులిపిన శరీరాలతో, ఆయన సేవలో నిమగ్నమయ్యారు. లక్ష్మీ నారాయణుని విడిచి, సినీవాలి కర్దముని విడిచి, పుష్టి ధాతాను విడిచి, తన తేజాన్ని త్యజించింది; ప్రభా ప్రభాకరుని విడిచి, కుహూ హవిష్మంతుని విడిచి, కీర్తి తన భర్త జయంతుని విడిచి, వసు మారీచ కశ్యపుని విడిచి, ధృతి తన భర్త నందిని విడిచి, సోముని సేవలో నిమగ్నమయ్యారు. సోముడు కూడా ఆ స్త్రీలను తనవిగా భావించాడు. వారు చేసిన అపరాధాన్ని వారి భర్తలు శాపాలు లేదా ఆయుధాలతో శిక్షించలేకపోయారు; సోముడు తన తపస్సుతో ఏడు లోకాలకు అధిపతిగా మారాడు. అతి స్వేచ్ఛతో, అతని మనస్సు మోహమై, బృహస్పతి భార్య తారను అపహరించాడు. సోముడు తారను బలవంతంగా తీసుకున్నాడు, అంగిరసుని కుమారుని పట్టించుకోలేదు; అప్పుడు తారా సంగ్రామం అనే గొప్ప యుద్ధం జరిగింది. దేవతలు, దానవుల మధ్య జరిగిన ఆ మహా యుద్ధం లోకాలను నాశనానికి గురి చేసింది; బ్రహ్మా మధ్యలో వచ్చి, ఉశనుడు తారను అంగిరసుని కుమారునికి తిరిగి ఇచ్చాడు. ఆమె గర్భవతి అని చూసి, గురువు ఆ శిశువును విడిచిపెట్టమని ఆదేశించాడు; విడిచిన శిశువు ప్రకాశిస్తూ "నేను సోముని కుమారుడిని" అని ప్రకటించాడు. సోముని కుమారుడు బుధుడు, బుధుని కుమారుడు పురూరవుడు. స్వర్గాన్ని విడిచి ఉర్వశి, రాజైన పురూరవుని తన భర్తగా ఎంచుకుంది. రాజు ఆమెతో పదేళ్లు, ఐదు, ఆరు, ఏడు, ఎనిమిది, పది, ఎనిమిది సంవత్సరాలు సహవాసం చేశాడు. మొదట ఒక అగ్నిని, అతనిచేత మూడు విధాల యాగాన్ని స్థాపించబడింది; పురూరవుడు యోగాభ్యాసంతో గంధర్వ లోకాన్ని పొందాడు. ఆయు, దృఢాయు, అశ్వాయు, ధనాయు, ధృతిమాన్, వసు, దివిజాత, శతాయు – ఉర్వశి నుంచి జన్మించిన రాజులు, వీరందరూ దీర్ఘాయుష్కులు, బలవంతులు. ఆయుని కుమారుడు నహుషుడు; వృద్ధశర్మన్, రాజి కూడా; దర్బ, విపాప్మా, పంచాగన్య – రాజికి వంద మంది కుమారులు. రాజి, విష్ణువిచేత అనుగ్రహితుడై, దేవతల అభ్యర్థనపై, దేవ-దానవ యుద్ధంలో దైత్యులను సంహరించాడు. తన రాజ్యాన్ని ఇంద్రునికి కుమారునిగా ఇచ్చి, రాజి స్వర్గానికి వెళ్లాడు. తరువాత రాజి కుమారులు, దుష్టబుద్ధితో, ఇంద్రుని రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. గ్రహశాంతి క్రియల ద్వారా గురువు, రాజి కుమారులను మోహపరిచి, రాజ్యాన్ని ఇంద్రునికి తిరిగి ఇచ్చాడు; రాజి కుమారులు తమ ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టారు. నహుషునికి ఏడుగురు కుమారులు – యతి, యయాతి, ఉద్భవ, పంచక, శర్యాతి, మేఘపాలక. యతి, తన యౌవనంలోనే విష్ణువును ధ్యానించి, హరిని పొందాడు. శుక్రుని కుమార్తె దేవయాని, యయాతి భార్యగా మారింది. వృషపర్వనుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ, యయాతికి ఐదు కుమారులను ప్రసవించింది; దేవయాని యదు, తుర్వసు అనే కుమారులను ప్రసవించింది. శర్మిష్ఠ, ద్రుహ్యు, అను, పురు అనే కుమారులను ప్రసవించింది; వీరిలో యదు, పురు వంశాలను అభివృద్ధి చేశారు. అగ్ని ఇలా చెప్పాడు: "యదునికి ఐదు కుమారులు, వారిలో పెద్దవాడు సహస్రజిత్; సహస్రజిత్ కుమారులు నీలాంజిక, రధు, క్రోష్టు, శతజిత్." శతజిత్ కుమారులు హైహయ, రెణుహయ, హయ; హైహయుని కుమారుడు ధర్మనేత్రుడు, ధర్మనేత్రుని కుమారుడు సంహనుడు. సంహనుని కుమారుడు మహిమా, మహిమా కుమారుడు భద్రసేనకుడు; భద్రసేనుని నుంచి దుర్గముడు, దుర్గముని నుంచి కనకుడు. కనకుని నుంచి కృతవీర్యుడు, తరువాత కృతాగ్ని, కరవీరక, కృతౌజ – నాలుగవవాడు. కృతవీర్యుని కుమారుడు అర్జునుడు. దత్తాత్రేయుడు అర్జునునికి ఏడు ద్వీపాల భూమిని, వేల చేతులు, శత్రువులపై యుద్ధంలో అవిజేయతను ప్రసాదించాడు. కానీ ధర్మవిరుద్ధంగా ప్రవర్తించినందున, విష్ణువు చేతిలో అతని మరణం నిర్ధారితమైంది. అర్జునుడు పదివేలు యాగాలు నిర్వహించాడు. ఇలా ఈ వంశాల మహాత్మ్యాన్ని, వారి కార్యాలను, వారి సత్కార్యాలను, వారి విజయాలను అగ్ని వివరించాడు.