ప్రత्यक्षంగా, మనిషి యొక్క ఉన్నతత్వం మరియు నీచత్వాన్ని గుర్తించాలి. ఎక్కడైనా, దాచిన గుణాలు మరియు చర్యలు వాటి ఫలితాల ద్వారా అర్థం చేసుకోవాలి. దుర్గమయమైన, ధార్మికమైన, ఖనిజ సంపదతో పరిపూర్ణమైన, గోవులకు హితమైన, నీరు సమృద్ధిగా ఉన్న, సద్గుణులతో కూడిన ప్రజలు నివసించే భూమిని ప్రశంసించాలి. ఏ భూమి ఆనందంగా, ఏనుగులతో బలంగా, నీరు, మార్గాలు, పడవలు కలిగి, ఇతరుల స్వంతమైనది కాకుండా ఉంటే, ఆ భూమి మహా ఐశ్వర్యానికి అర్హమవుతుంది. అక్కడ పనివాళ్లు, కర్మికులు, వ్యాపారులు ఎక్కువగా ఉంటారు; మహా వ్యాపారం, వ్యవసాయ బలం, పరస్పర ప్రేమ, శత్రువులపై ద్వేషం, కష్టాలను తట్టుకునే శక్తి, సమృద్ధి ఉంటే, ఆ ప్రాంతం ప్రశంసనీయంగా మారుతుంది. వివిధ దేశాల ప్రజలతో నిండిన, ధార్మికతతో, గొర్రెలు, గోవులు, గొప్ప బలంతో కూడిన దేశాన్ని, అజ్ఞానం లేదా దుర్వ్యసనానికి లోనుకాని నాయకుడు పాలిస్తే, ఆ దేశం గొప్పదిగా నిలుస్తుంది. నగరం స్థాపించేటప్పుడు, విస్తృత సరిహద్దులు, గొప్ప గోతులు, ఎత్తైన ప్రాకారాలు, గేట్లు ఉండాలి; అది పర్వతాలు, నదులు, అడవుల సమీపంలో ఉండాలి. కోటను నీరు, ధాన్యం, సంపదతో నింపాలి; అది కాలాన్ని తట్టుకునేలా ఉండాలి. కోటలు ఆరు రకాలుగా ఉంటాయి: జలకోట, పర్వతకోట, వనకోట, మట్టికోట, మడకోట, అడవికోట. భాండాగారం కావలసిన సంపదతో నిండి ఉండాలి; అది పూర్వీకుల నుండి వచ్చినది, ధార్మికంగా సంపాదించినది, ఖర్చును తట్టుకునే సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి; ధర్మం మరియు ఇతర సద్గుణాల ద్వారా అది పెరుగుతుంది. పూర్వీకులకు విధేయత, ఐక్యత, జీతాలు, పరాక్రమంలో ప్రఖ్యాతి, మంచి వంశంలో జననం, నైపుణ్యం, శుభ శకునాలతో కూడినవాడు రాజుకు సహాయంగా ఉంటాడు. వివిధ ఆయుధాలు, యుద్ధ నైపుణ్యం, వివిధ యోధులతో చుట్టబడి, గుర్రాలు, ఏనుగులతో గౌరవించబడినవాడు రాజుకు బలంగా నిలుస్తాడు. ప్రయాణం, యుద్ధంలో కష్టాలను తట్టుకున్నవారు, యోధులకు శిక్షను సమానంగా విధిస్తే అది న్యాయంగా పరిగణించబడుతుంది. మంచి కుటుంబానికి చెందిన, యోగ జ్ఞానంలో నిపుణుడు, మనోబలంతో, గొప్ప సహాయంతో, మృదువుగా మాట్లాడే, సహనంతో, స్థిరంగా, మారని వ్యక్తిని స్నేహితునిగా చేసుకోవాలి. స్నేహం మూడు మార్గాల్లో కలుగుతుంది: దూరం నుండి చేరడం, స్పష్టమైన మాటలు మరియు హృదయాన్ని అనుసరించడం, గౌరవంతో ఇవ్వడం. స్నేహం నుండి మూడు రకాల ఫలితాలు వస్తాయి: ధర్మ, కామ, ఆర్థ సంబంధమైనవి; వాటిలో సహజమైన బంధం, దృఢమైనది, వంశపరమైనది ఉంటాయి. స్నేహితుడు నాలుగు రకాలుగా ఉంటాడు; ప్రమాదాల నుండి రక్షణ కల్పిస్తాడు; స్నేహితునిలో నిజాయితీ, సుఖ-దుఃఖాల్లో భాగస్వామ్యం వంటి గుణాలు ఉంటాయి. ఇప్పుడు సేవకుల ప్రవర్తనను వివరించాను: సేవకుడు రాజును సేవించాలి; నైపుణ్యం, మంచి ప్రవర్తన, స్థిరత, సహనం, కష్టాలను తట్టుకునే శక్తి అవసరం. సంతృప్తి, మంచి ప్రవర్తన, ఉత్సాహం సేవకునికి అలంకారంగా ఉంటాయి; సేవకుడు సమయానికి రాజును సేవించాలి, నీతినిబంధనలను పాటించాలి. సేవకుడు ఇతరుల వద్దకు వెళ్ళడం, క్రూరత, అహంకారం, అసూయను విడిచిపెట్టాలి; అధిపతితో వాదనలు, తర్కాలు చేయకూడదు. రాజు రహస్యాలను, బలహీనతలను, సలహాలను బయటపెట్టకూడదు; తన జీవనోపాధిని రాజు అనుగ్రహించినవారి వద్ద మాత్రమే పొందాలి; నిర్లక్ష్యుడైన రాజును విడిచిపెట్టాలి. రాజు అన్ని ప్రాణులను మేఘంలా పోషించాలి; ధర్మబద్ధంగా సంపదను సేకరించాలి. వ్యవసాయం, మార్గాలు, కోటలు, బ్రిడ్జీలు, ఏనుగులు బంధించడంలో క్రమశిక్షణతో కూడిన అధికారి నియమించాలి. ఖనిజాలు, పన్ను సేకరణ, నిర్జన భూముల పునరుద్ధరణను నిర్వహించాలి; ధార్మిక రాజు ఈ ఎనిమిది విధులను పాటించాలి. దొంగలు, దుర్గముగా మారిన దోపిడీదారులు, పట్టణ ప్రజలు, రాజు అనుగ్రహించినవారు, రాజు స్వీయ లోభం—ఈ ఐదు భయాల మూలాలు ప్రజలకు కలుగుతాయి. రాజు వీరిలోంచి పన్ను సమయానికి సేకరించాలి; తన శరీరాన్ని, అంతరంగాన్ని, రాజ్యాన్ని బాహ్య ప్రమాదాల నుంచి కాపాడాలి. రాజు శిక్షార్హులను శిక్షించాలి, విషం నుంచి రక్షణ పొందాలి; స్త్రీలు, కుమారులు, శత్రువులను ఎప్పుడూ నమ్మకూడదు. రాముడు ఇలా అన్నాడు: బలము, శక్తి కలిగి ఉన్న సలహా శక్తి ప్రశంసనీయమైనది; కవి, బలంతో, శక్తితో, దేవతల పూజారి మీద విజయం సాధించాడు. ఇక్కడ విషయాలు జ్ఞానులతో మాత్రమే చర్చించాలి, అజ్ఞానులతో కాదు; అసాధ్యమైన పని చేపట్టేవారికి ప్రయత్నం లేకుండా ఫలితాలు ఎలా వస్తాయి? అజ్ఞాత విషయాల జ్ఞానం, తెలిసిన విషయాల నిర్ధారణ, విభేదాలలో సందేహ నివృత్తి, మిగిలిన విషయాల అర్థం—ఇవి సలహా ఫలితాలు. మిత్రులు, సాధన మార్గాలు, స్థలం-కాలం ప్రకారం విభజన, విపత్తులకు పరిష్కారాలు—ఈ ఐదు సలహా అంశాలు. మనస్సు స్పష్టత, విశ్వాసం, కార్య నైపుణ్యం, సహచరుల ప్రయత్నం, కార్య విజయాలు—ఇవి సాధన లక్షణాలు. అహంకారం, నిర్లక్ష్యం, కోరిక, నిద్రలో మాట్లాడడం—ఈ దాచిన దోషాలు సలహా నాశనానికి కారణం; సుఖానికి మక్కువైన స్త్రీలు కూడా అలాగే. ధైర్యంగా, జ్ఞాపకశక్తి కలిగి, వాక్పటుత్వం, ఆయుధ నైపుణ్యం, శాస్త్రాలలో నిపుణుడు, విధుల్లో నిర్లక్ష్యం లేని వ్యక్తి రాజు దూతగా అర్హుడు. దూత మూడు రకాలుగా ఉంటాడు, అతని సామర్థ్యాన్ని బట్టి, లోపం ఉన్నదా లేదో బట్టి. శత్రు నగరంలో ముందుగా పరిశీలన లేకుండా ప్రవేశించకూడదు; సమాచారదారుడిని దగ్గరగా కలవకూడదు; పనికి సరైన సమయం చూసి, అనుమతి తీసుకొని వెళ్లాలి. శత్రు బలహీనతలు, భాండాగారం, మిత్రులు, సేనను తెలుసుకోవాలి; ప్రేమ, ద్వేషాన్ని కళ్ల, శరీర, సంకేతాల ద్వారా తెలుసుకోవాలి. రెండు వైపులా నాలుగు రకాల నివేదికలు తయారుచేయాలి; నమ్మదగిన తపస్వులతో, సద్గుణాలను చూపే వారితో ఉండాలి. గూఢచారి ప్రత్యక్షంగా లేదా గోప్యంగా ఉంటాడు; గోప్య గూఢచారి రెండు రకాలుగా ఉంటాడు: వ్యాపారి, రైతు, పనివాడు, తపస్వి, భిక్షువు, ఇతరులు గూఢచారిగా పనిచేస్తారు. శత్రువు కష్టంలో ఉన్నప్పుడు, దూత ప్రయత్నాలు విఫలమైనప్పుడు, ప్రకృతి విపత్తును గమనించి, తగిన చర్యలు తీసుకోవాలి. నాశనానికి కారణమైనది 'విపత్తు' అని పిలుస్తారు: అగ్ని, నీరు, వ్యాధి, క్షామం, మహామారి. ఈ విధంగా, ఐదు రకాల విపత్తులు గుర్తించబడతాయి: దైవీయం, మానవీయమైనవి; దైవ విపత్తు మానవ ప్రయత్నం, ప్రబోధన ద్వారా శాంతించగలదు. ఈ విధంగా, రాజ్య, సేవ, స్నేహం, సలహా, గూఢచారి, విపత్తు—all aspects are explained with reverence and clarity.