అగ్నిపురాణమ్

పురాణ కాలంలో, ధర్మాన్ని పాటించే రాజుల యుద్ధ నిబంధనలు, విజయానికి చేయవలసిన పూజలు, రాజ్య పాలనకు అవసరమైన గుణాలు, మరియు లక్ష్మీ దేవిని స్తుతించటం వంటి విషయాలు మహర్షులు వివరించారు. యుద్ధంలో, తిరిగి వెనక్కు పోని వీరులు అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతారు. ధర్మాన్ని గౌరవించే రాజుకే విజయము వస్తుంది. సమానులే సమానులతో యుద్ధం చేయాలి. యుద్ధంలో ఏనుగులు, పారిపోయినవారు, ప్రेక్షకులు, లోపల ప్రవేశించినవారు, ఆయుధాలు లేని వారు, పడిపోయినవారు — వీరిని చంపకూడదు. శత్రువు ప్రశాంతంగా ఉన్నప్పుడు, నిద్రలో ఉన్నప్పుడు, నదిని లేదా అడవిని మధ్యలో దాటి ఉన్నప్పుడు, లేదా వాతావరణం కష్టంగా ఉన్నప్పుడు — అప్పుడు మాయామయ యుద్ధాన్ని చేయాలి. యుద్ధంలో ఆయుధాలు పట్టుకుని, "మేము విరిగిపోయాము, ఇతరుల చేత విరిగిపోయాము!" అని గట్టిగా చెప్పాలి. స్నేహితుడు లేదా గొప్ప దళం వచ్చినప్పుడు, నాయకుడు హతమవుతాడు. అధిపతి హతమవుతాడు, రాజు కూడా ఓడిపోతాడు. పారిపోయిన వీరులకు సురక్షితంగా వెళ్ళే మార్గం ఏర్పాటు చేయాలి. యుద్ధం తరువాత ధర్మజ్ఞుడైనవారు ధూపాన్ని, శక్తివంతమైన మంత్రాలను, భయాన్ని కలిగించే జెండాలు, వాద్య పరికరాలను సమర్పించాలి. విజయాన్ని సాధించిన తరువాత దేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు నైవేద్యాలు సమర్పించాలి. యుద్ధంలో సంపాదించిన రత్నాలు, రాజధనాన్ని మంత్రి సముచితంగా పంపిణీ చేయాలి. ఓడిపోయిన రాజు స్త్రీలను, గెలిచినవారి స్త్రీలను హాని చేయకూడదు. శత్రువును పట్టుకున్న తరువాత, అతన్ని తన కుమారునిగా కాపాడాలి. అతనితో మళ్ళీ యుద్ధం చేయకూడదు. దేశపు ఆచారాలను పాటించాలి. తన నగరానికి చేరిన తరువాత, తన ఇంట్లో ప్రవేశించాలి. పుష్కరుడు ఇలా చెప్పారు: రాజ్య సౌభాగ్య స్థిరత్వానికి, ఇంద్రుడు శ్రీ దేవిని స్తుతించినట్లుగా, రాజు కూడా విజయానికి శ్రీ స్తోత్రాన్ని పఠించాలి. ఇంద్రుడు ఇలా స్తుతించాడు: "శ్రీ దేవి! సముద్రంలో జన్మించినవారు, వికసించిన పద్మపు కన్నులు కలిగినవారు, విష్ణువుని హృదయంలో నివసించే అమ్మవారు, మీకు నమస్కారం. మీరు విజయము, యాగ నైవేద్యము, పవిత్ర శబ్దము, అమృతము, లోకాలను శుద్ధి చేసే వారు. మీరు సాయంత్రం, రాత్రి, ప్రకాశం, ఐశ్వర్యం, జ్ఞానం, విశ్వాసం, సరస్వతీ దేవి. మీరు యాగ జ్ఞానం, పరమ జ్ఞానం, రహస్య జ్ఞానం, ఆత్మ జ్ఞానం, ముక్తి ఫలాన్ని ప్రసాదించే దేవి. మీరు విచారణ, త్రయీ వేదాలు, వాణిజ్యం, పాలన — ఈ ప్రపంచాన్ని మీ మృదువైన రూపాలతో నిండి ఉంచారు. దేవి! యోగులు ధ్యానించే, దేవతాధిపతి విష్ణువు యొక్క రూపమైన యాగ రూపాన్ని మీరే కలిగారు. మీరు విడిచినప్పుడు మూడు లోకాలు నాశనమయ్యాయి; ఇప్పుడు మీ ఉనికి వల్ల మళ్ళీ వికసిస్తున్నాయి. భార్యలు, కుమారులు, ఇల్లు, స్నేహితులు, ధానం, ధనము — ఇవన్నీ మీ దృష్టి వల్ల భాగ్యవంతులకు లభిస్తాయి. శరీర ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, శత్రు నాశనం, ఆనందం — ఇవన్నీ మీ దృష్టి పడినవారికి సులభంగా లభిస్తాయి. మీరు సమస్త జీవులకు తల్లి, హరి దేవుడు తండ్రి. విష్ణువుతో కలిసి మీరు చరాచర ప్రపంచాన్ని వ్యాపించారు. అమ్మా! ఐశ్వర్యం, గౌరవం, ధనాన్ని, ఇల్లు, వస్తువులు, శరీరాన్ని, భార్యను విడవకండి. కుమారులు, స్నేహితులు, పశువులు, ఆభరణాలు విడవకండి; మీరు నా ప్రభువు విష్ణువు హృదయంలో నివసిస్తున్నారు. మీరు విడిచినవారిని సద్గుణాలు, సత్యం, శుద్ధి, మంచి ప్రవర్తన వెంటనే విడిచిపోతాయి. మీరు దృష్టి వేసినవారికి, గుణాలేమీ లేకపోయినా, అన్ని సద్గుణాలు, కుటుంబ ఐశ్వర్యం వెంటనే లభిస్తుంది. మీరు దృష్టి వేసినవారు ప్రశంసనీయులు, ధార్మికులు, భాగ్యవంతులు, కీర్తివంతులు, జ్ఞానులు, వీరులు, శూరులు. మీరు విడిచినవారిని సద్గుణాలు త్వరగా విడిచి వెళ్తాయి. బ్రహ్మా నాలుక కూడా మీ గుణాలను వివరించడంలో అసమర్థం. కమల నయన దేవి! దయ చూపండి, మమ్మల్ని విడవకండి. పుష్కరుడు చెప్పాడు: ఇంద్రుడు ఇలా స్తుతించగా, శ్రీ దేవి అతనికి కావలసిన వరాలు — రాజ్య స్థిరత్వం, యుద్ధ విజయము — ప్రసాదించింది. అందుకే, ఈ శ్రీ స్తోత్రాన్ని పఠించటం లేదా వినటం ద్వారా అనుభవం, ముక్తి లభిస్తాయి. అగ్ని దేవుడు ఇలా చెప్పారు: పుష్కరుడు చెప్పిన విధానం, రాముడు లక్ష్మణునికి విజయానికి చెప్పిన విధానం, ధర్మాన్ని పెంచే విధానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను. విను. రాముడు ఇలా అన్నారు: రాజు ధర్మబద్ధంగా సంపదను పొందాలి, పెంచాలి, కాపాడాలి, అర్హులకు దానంగా ఇవ్వాలి — ఇవే రాజు నలుగు కర్తవ్యాలు. శాసన నిశ్చయంతో నియమం కలుగుతుంది; నియమం వల్ల మంచి పాలన కలుగుతుంది. నియమం అంటే ఇంద్రియ నియంత్రణ; వీటితో రాజు భూమిని పాలించాలి. కుల మహిమ, శుద్ధి, స్నేహం, దానము, సత్యం, కృతజ్ఞత, కుటుంబం, స్వభావం, ఆత్మ నియంత్రణ — ఇవే ఐశ్వర్యానికి కారణాలు. ఇంద్రియాలు అడవిలో విపరీతంగా పరుగెడతాయి; జ్ఞానము అనే అంకుశంతో వాటిని నియంత్రించాలి. కామము, క్రోధము, లోభము, సంతోషము, అహంకారము, గర్వము — ఈ ఆరు దుష్ప్రవృత్తులను విడవాలి; వీటిని విడిచిన రాజు సుఖంగా ఉంటాడు. రాజు నియమంతో విచారణ, త్రయీ వేదాలు, వాణిజ్యం, పాలన శాస్త్రాన్ని — వాటి జ్ఞానం, విధానాలతో — పరిశీలించాలి. విచారణ ద్వారా అర్థాన్ని తెలుసుకుంటారు; త్రయీ వేదాల్లో ధర్మ, అధర్మాన్ని తెలుసుకుంటారు; వాణిజ్యంలో లాభ, నష్టాన్ని తెలుసుకుంటారు; పాలన శాస్త్రంలో మంచి, చెడు విధానాన్ని తెలుసుకుంటారు. అహింస, మృదువైన మాటలు, సత్యం, శుద్ధి, దయ, క్షమ — ఇవే గృహస్థులకు, త్యాగులకు సాధారణ కర్తవ్యాలు. ప్రజలను కాపాడాలి, మంచి ప్రవర్తనను స్థాపించాలి, మృదువుగా మాట్లాడాలి, దయ చూపాలి, దానాలు ఇవ్వాలి, బాధపడుతున్నవారిని రక్షించాలి. ఇలాంటి ప్రవర్తన సద్గుణాలవారి వ్రతం, మంచి వారికి ఉపయోగకరం. బాధ, వ్యాధితో బాధపడేవారికి, నేడు లేదా రేపు, ఇది ఆధారంగా ఉంటుంది. తన శరీర ప్రయోజనానికి ధర్మబద్ధంగా వ్యవహరించని రాజు ఎవరు? తన సుఖాన్ని కోరుతూ, దురదృష్టవంతులను అణచకూడదు. ఇలా, యుద్ధం, విజయము, పాలన, ధర్మం, లక్ష్మీ దేవి కృప — ఇవన్నీ మహర్షులు వివరించిన విధంగా రాజు పాటించాలి.