అగ్నిపురాణమ్

పుష్కరుడు ఇలా చెప్పాడు: రాజు బలమైన కోటలో నివసించాలి. ఆ ప్రాంతం ప్రధానంగా వైశ్యులు, శూద్రులు నివసించేలా ఉండాలి, బాహ్యులకు సులభంగా చేరుకోలేని విధంగా ఉండాలి. అక్కడ కొంతమంది బ్రాహ్మణులు ఉండాలి, అనేక మంది సేవకులు ఉండాలి, వారు మిశ్రమ వంశానికి చెందకూడదు. వారు సేవాభావంతో ఉండాలి, నీరు సమృద్ధిగా ఉండాలి. శత్రు సైన్యాలు చేరుకోలేని ప్రాంతంగా ఉండాలి; అడవి జంతువులు, దొంగలు లేని ప్రాంతం కావాలి. కోటలు ఆరు రకాలుంటాయి: విల్లు, నేల, మనుషులు, చెట్లు, నీరు, పర్వతం. వీటిలో శక్తివంతుడైన రాజు ఒకటి నిర్మించుకొని, అందులో నివసించాలి. ఈ కోటలలో పర్వత కోట అత్యుత్తమమైనది అని పుష్కరుడు భార్గవునికి వివరించాడు; అది దుర్భేద్యమైనది, ఇతర కోటలను అధిగమించగలదు. అలాంటి పర్వత కోటలో పట్టణం, మార్కెట్, దేవాలయాలు, ఇతర అవసరమైన ప్రదేశాలు ఉండాలి; యంత్రాలు, ఆయుధాలు సిద్ధంగా ఉండాలి; నీరు సమృద్ధిగా ఉండాలి. ఇప్పుడు రాజుని రక్షణ గురించి చెప్తాను. రాజు విషప్రయోగం నుండి రక్షించబడాలి. దీనికోసం ఐదు విధాల ప్రతివిషాలు ఉన్నాయి: శిరీష, మూత్రపిష్ట, విపార్దన. అలాగే శతావరి, చిన్నరుహ, విషఘ్ని, తండులీయక, కోషాతకి, కల్హారి, బ్రాహ్మీ, చిత్రపటోలిక, మందూకపర్ణి, వరాహి, ధాత్రి, ఆనంద, ఉన్మదిని, సోమరాజి, విషఘ్న, మరియు రత్నము. శుభలక్షణాలతో కూడిన కోటలో నివసిస్తూ, దేవతలను పూజించాలి. ప్రజలను రక్షించాలి, దుష్టులను శాంతిపర్చాలి, దానాలు చేయించాలి. దేవతలకు చెందిన దానిని తీసుకుంటే నరకంలో నివసించవలసి వస్తుంది; అందుచేత రాజు దేవాలయాలను నిర్మించాలి, దేవతారాధనలో నిమగ్నంగా ఉండాలి. దేవాలయాలను రక్షించాలి, దేవతామూర్తులను ప్రతిష్టించాలి; మట్టి, చెక్క, ఇటుకతో చేసిన విగ్రహాలు పుణ్యప్రదమైనవి. ఇటుక, రాయితో చేసినవి పుణ్యఫలదాయకాలు; రాయి, బంగారం, రత్నాలతో చేసినవి మరింత మేలు కలిగిస్తాయి. దేవాలయం నిర్మించినవాడు భోగం, మోక్షం రెండింటినీ పొందుతాడు. ఉత్సవాలు, సంగీతం, దానాలు ఏర్పాటుచేసి, దేవతను నూనె, నెయ్యి, తేనె, పాలు మొదలైన వాటితో అభిషేకించేవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. బ్రాహ్మణులను గౌరవించాలి, రక్షించాలి; ద్విజులకు చెందిన భోజనం తీసుకోకూడదు. ఒక్క బంగారు ముక్క, ఒక్క ఆవు, ఒక్క వేళ్లంత భూమిని అయినా దొంగిలించినవాడు నరకంలో ఉంటాడు. అటువంటి దానిని తీసుకున్నవాడు ప్రళయం వరకు నరకంలో ఉంటాడు; దుష్టులను ద్వేషించకూడదు, వారు ఎంత పాపం చేసినా. బ్రాహ్మణ హత్యకన్నా ఘోరమైన పాపం మరొకటి లేదు. దైవాన్ని అదైవం చేయడం, అదైవాన్ని దైవం చేయడమూ పెద్ద పాపమే. బ్రాహ్మణ స్త్రీ విలపిస్తే కుటుంబం, రాజ్యం, ప్రజలు నాశనం అవుతారు. ధర్మరాజు సద్గుణవంతులైన మహిళలను రక్షించాలి. మహిళ ఆనందంగా, ఇంటి పనుల్లో నైపుణ్యంతో ఉండాలి. పరికరాలను సరిగ్గా అమర్చాలి, చేతులతో వ్యర్థంగా వ్యవహరించకూడదు. తండ్రి ఎవరికిచ్చితే, ఆ భర్తను ఎల్లప్పుడూ సేవించాలి. భర్త మరణించిన తరువాత, సతీత్వంతో ఉండే స్త్రీ స్వర్గాన్ని పొందుతుంది. పరాయి ఇంటిలో ఆనందించకూడదు, కలహప్రియురాలిగా ఉండకూడదు. భర్త దూరంగా ఉన్నపుడు అలంకరణలు ధరించకూడదు; దేవతారాధనలో నిమగ్నంగా ఉండాలి, భర్త క్షేమం కోసం ప్రార్థించాలి. శుభసూచకంగా కొంత అలంకారం ధరించాలి; భర్తతో కలిసి అగ్నిలో ప్రవేశించిన స్త్రీ కూడా స్వర్గాన్ని పొందుతుంది. శ్రీదేవిని పూజించాలి, ఇంటిని శుభ్రంగా ఉంచాలి. కార్తిక మాసంలో ద్వాదశి రోజున విష్ణువుకి కాపుతో కూడిన ఆవును దానం చేయాలి. మార్గశిర మాస శుక్లపక్షంలో ఏడవ తేదీన సూర్యుడిని పూజించాలి. రాజు గ్రామానికి అధిపతిని నియమించాలి; పది గ్రామాలకు అధిపతి, వంద గ్రామాలకు అధిపతి, అలాగే ఒక జిల్లా అధిపతిని నియమించాలి. వారి సంపాదన, ధన పంపిణీ వారి కార్యాచరణను బట్టి ఉండాలి; వారి ప్రవర్తనను ఎప్పటికప్పుడు పరిశీలించాలి. గ్రామంలో తప్పులు వచ్చినప్పుడు, గ్రామాధిపతి పరిష్కరించాలి; అతను చేయలేకపోతే, పది కుటుంబాల నాయకుడికి తెలియజేయాలి. అతను వినగానే యుక్తమైన చర్యలు తీసుకోవాలి. రాజు జిల్లా నుండి ధనం, ఇతర ఆదాయాలను స్వీకరించి, రక్షణను కల్పించాలి. ధనవంతుడు ధర్మాన్ని పొందుతాడు, ధనవంతుడే కామాలను అనుభవించగలడు; ధనం లేకపోతే కార్యాలు ఆగిపోతాయి, వేసవిలో నదులు ఎండిపోతున్నట్లే. పతితుడికి, దరిద్రుడికి లోకంలో తేడా లేదు; ప్రజలు పతితుని నుంచి తీసుకోరు, దరిద్రుడు ఇవ్వలేడు. తన ప్రజలను బాధించే రాజు నరకంలో ఎక్కువకాలం ఉంటాడు. ప్రజలను రక్షించని వాడికి యజ్ఞాలు, తపస్సులు వృథా; ప్రజలను బాగా రక్షించే వాడికి స్వర్గం తన ఇంటిలాంటిదే. ప్రజలను రక్షించని వాడికి అతని రాజభవనం నరకమే అవుతుంది; రాజు మంచి, చెడు కార్యాల నుండి ఆరోణం పొందే ఆరోణంలో ఆరోణం పొందుతాడు. రక్షణ కల్పించడం ద్వారా ధర్మం వస్తుంది; రక్షణలో విఫలం అయితే పాపం కలుగుతుంది. అదృష్టవంతురాలు అయిన స్త్రీ రాజు, అతని ప్రియులు, దొంగలకు లోబడి ఉంటుంది. దొరికిన నిధిని ఉత్తమ ద్విజుడు పూర్తిగా స్వీకరించాలి. ద్విజుడు తన వర్ణాన్ని బట్టి నాలుగవ భాగం, ఎనిమిదవ భాగం, లేదా పదహారవ భాగం దానం చేయాలి; అర్హుడైనవారికి నిధిని ధర్మబద్ధంగా ఇవ్వాలి. అబద్ధంగా చెప్పినవాడికి ఎనిమిదవ భాగం జరిమానా విధించాలి. కోల్పోయిన వస్తువుల యజమాని దొరకకపోతే, రాజు మూడు సంవత్సరాలు వాటిని కాపాడాలి. మూడు సంవత్సరాలలో యజమాని వస్తే, అతనికి ఇవ్వాలి; తరువాత రాజు స్వీకరించాలి. యజమాని “ఇది నాదే” అని చెప్పి, సరైన ఆధారాలు చూపించాలి. యజమాని రూపం, సంఖ్యను చూపిస్తే, ఆ వస్తువు అతనిదే అవుతుంది. చిన్నారులు, వారసులకు చెందిన వస్తువులను రాజు అప్పటివరకు కాపాడాలి. ఇలా రాజు, ప్రజలు, స్త్రీలు, ధనసంపాదన, ధర్మపాలన, దేవతారాధన, నిధి నిర్వహణ మొదలైన వాటిలో ఎలా నడుచుకోవాలో పుష్కరుడు వివరంగా బోధించాడు.