అగ్నిపురాణమ్

పూజారి తన పవిత్ర కర్మను ఆచరించేందుకు ముందుగా లింగాన్ని భాగంతో యోగం చేయాలి. దీనిని లింగ ముద్ర ద్వారా చేసి, అది పాత్రలో సమర్పించి, జ్ఞానాన్ని ప్రబోధించాలి. మూల మంత్రాన్ని జపించాలి. వర్ధనీ మంటపంలో పదవ భాగంలో రక్షణను ప్రకటించాలి. అనంతరం, గణేశుడు, వాయువు దేవతలను పూజించి, హరుని పంచామృతాలతో అభిషేకించాలి. ఇంతటి విశిష్ట పూజ అనంతరం, పూర్వపు విధానంలో శివునికి అభిషేకం చేసి, యజ్ఞకుండంలో పవిత్రమైన శివాగ్ని పూజను నిర్వహించాలి. హోమానికి అవసరమైన సమిదులను శుద్ధంగా సిద్ధం చేసి, అవి అర్పించాలి. ఒక్కో భాగాన్ని మూడు భాగాలుగా విడదీసి, దైవం, అగ్ని, స్వయాన్ని గుర్తించాలి. శివునికి, అగ్నికి వాటిని సమర్పించి, మిగిలిన భాగాన్ని తానే ఉంచుకోవాలి. తూర్పు దిశలో దంతధారణ కడ్డీ, కవచంతో మొదట సమర్పణ చేయాలి. దక్షిణ, పడమర దిశల్లో మంటలు మండే మట్టిని సమర్పించాలి. ఉత్తరంలో సద్యోజాత హృదయంతో, ఎడమచేతి ద్వారా జలాన్ని తలపై పోయాలి. ఈశ్వరునికి సుగంధ జలాన్ని సమర్పించాలి. పంచగవ్యాన్ని, పలాశ పత్రాల్లో చుట్టినవి చుట్టూ సమర్పించాలి. ఈశాన్యంలో పుష్పాన్ని, అగ్నేయ దిశలో రోచనాను సమర్పించాలి. నైరుతి దిశలో అగురును, వాయవ్య దిశలో నాలుగు విధాలుగా సమర్పించాలి. యజ్ఞానికి కావలసిన అన్ని సమర్పణలను సద్యోజాత కుశతో చేయాలి. మూర్తికి దండం, రుద్రాక్షమాల, యజ్ఞోపవీతం, కౌపీనము, భిక్షాపాత్ర, అంజనం, కుంకుమనూనె, దండ, కేశశుద్ధి పరికరాలు సమర్పించాలి. తాంబూలం, అద్దం, ఉత్తరంలో రోచన, ఆసనం, పాదుకలు, పాత్ర, యోగపట్ట, గొడుగు సమర్పించాలి. ఈశాన్యంలో ఈశ మంత్రంతో ఈశానుని ప్రీత్యర్థంగా సమర్పించాలి. తూర్పున ఘృతంతో చరును, తదితర సుగంధ ద్రవ్యాలను సమర్పించాలి. శుద్ధికరాలను, అర్గ్యజలాన్ని, మంత్రాల సమాహారంతో శుద్ధి చేసి, వాటిని అగ్నిముందు తీసుకురావాలి. నల్ల కృష్ణాజినంతో కప్పి, సంవత్సర స్వరూపాన్ని, కర్మల రక్షకుడైన శివుని ధ్యానించాలి. "స్వేతి హేతి" మంత్రంతో ఇరవై ఒక సార్లు పవిత్రాలను జలంతో శుద్ధి చేయాలి. ఇంటిని, ఇతర వస్తువులను దారాలతో చుట్టి, సూర్యునికి సుగంధ ద్రవ్యాలు సమర్పించాలి. పూజ అనంతరం జలాన్ని ముక్కున పట్టి, నియాస, అర్గ్యాది కర్మలు చేయాలి. తర్వాత నందీ మొదలైన వారికి, సుగంధదేవతకు, ఇంట్లో ప్రవేశించిన తర్వాత ఆయుధాలకు, దిక్పాలకులకు, తన పేరుతో మంగళకరమైన పాత్రలో పూజ చేయాలి. వర్ధనీ, విఘ్నేశ్వరుడు, గురువు, ఆత్మవిషయంగా పూజించి, అన్ని ఔషధాలతో అభిషేకించి, పుష్పాలు, దర్భతో ధూపం చేయాలి. పవిత్రాన్ని చేతుల మధ్య ఉంచి, యాజ్ఞిక లోపాలను తీర్చేందుకు, విధానానుసారం ఆవాహన చేయాలి. "ఓ శక్తిమంతుడా! ఆశయసిద్ధిని ప్రసాదించు. చైతన్యమయ, జడమయ జగత్తు పాలకుడా! పూజకునికి విజయప్రదుడవు కావాలి" అని ప్రార్థించాలి. "శంభూ! ఎల్లప్పుడూ, అన్ని విధాలా నీకు నమస్కారం. దేవతల అధిపతీ! దేవీ, గణనాయకులతో కలిసి, నీవు ప్రసన్నుడవు కావాలి" అని ప్రార్థించాలి. మంత్రధారులు, కపాలధారులు, సేవకులతో పాటు అందరినీ ఆహ్వానించాలి. ఉదయాన్నే పవిత్రాన్ని తీసుకొని, శివునికి సమర్పించాలి. మూల మంత్రాన్ని "శివ" అనే అంతంతో ఉచ్చరిస్తూ, శివునికి నివేదించాలి. జపం, స్తోత్రం, నమస్కారం చేసి, శంభువుని క్షమాపణ కోరాలి. హోమంలో మూడవ భాగాన్ని శివాగ్నికి సమర్పించాలి. దిక్పాలకులు, లోకపాలకులు, పితృమాతృగణాలకు సమర్పించాలి. రుద్రులకు, క్షేత్రపాలకులకు నమస్కారం, స్వాహా. తూర్పున దిక్పాలకులకు, గజాధిపతులకు, క్షేత్రానికి, అగ్నికి సమర్పణ చేయాలి. "ఓం అగ్నయే స్వాహా, సోమాయ స్వాహా, అగ్నీసోమాభ్యాం స్వాహా, అగ్నయే స్విష్టకృదే స్వాహా" అని నాలుగు హోమాలను చేసి, యోగాన్ని నిర్వహించాలి. యజ్ఞకుండంలో దేవతను, మండలంలో శివుని పూజించాలి. నాడీ సంయోగ విధానానుసారం వాటిని ఏకం చేయాలి. బాంబూ వంటి పాత్రలో ఉంచి, హృదయంలో అస్త్రమంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి. పవిత్రాలను ఉంచి, మంత్రాలతో ఆవరించాలి. షడంగ మంత్రాలతో హృదయ, కవచ, అస్త్రాన్ని స్థాపించాలి. దారాలతో చుట్టి, అవయవాలనుండి ఉద్భవించిన వాటితో పూజించి, జగన్నాథుడైన శివునికి భక్తితో సమర్పించాలి. పుష్ప, ధూపాది పూజ చేసి, పవిత్రాన్ని శాస్త్రగ్రంథంపై ఉంచి, గురుపాదాలను చేరి, భక్తితో పవిత్రాన్ని సమర్పించాలి. బయటకు వెళ్లి, మూడు వలయాలలో (గోమయంతో), పంచగవ్య, పెరుగు, శుద్ధికరాలతో పూజించాలి. మంత్రసంబంధంతో శుద్ధి అయి, గానం, జాగరణ చేసి, లోపల శయనించి, భగవంతుని ధ్యానిస్తూ, దర్భా పట్లపై ఆహారాన్ని ఆకాంక్షిస్తూ నిద్రించాలి. ముక్తిని కోరేవారు కూడా ఇదే విధంగా ఉపవాసం, ఏకాగ్రతతో బూడిదతో తయారైన పడకపై విశ్రాంతి తీసుకోవాలి. ఆ తర్వాత, ప్రభాతంలో లేచి, స్నానం చేసి, శాంతంగా, సంధ్యావందనం చేసి, యజ్ఞశాలలో ప్రవేశించాలి. పవిత్రాలను తీసుకుని, దేవతలను విడిచిపెట్టకుండా, శుద్ధమైన పాత్రలో, ఈశాన్య భాగంలో, సిద్ధమైన వేదికపై ఉంచాలి. తర్వాత, దేవతాధిపతిని విడిచి, ఉపయోగించిన సమిధులను తొలగించి, నిత్యవిధిగా రెండు కమథాలను శుద్ధమైన నేలపై ఉంచాలి. సూర్యుని ద్వారం, దిక్పాలకుల పాత్రలు, ఈశ్వరుని, శివుని, అగ్నికి విశిష్టమైన విస్తృత పూజ చేయాలి. మంత్రాలకు అభిషేకాన్ని చేసి, బాణాత్మక ప్రమితి హోమాలు చేసి, వందన ఎనిమిది పూర్తి చేసి, మృదువుగా సంపూర్ణ హవనం సమర్పించాలి. పవిత్రాన్ని సూర్యునికి సమర్పించి, తానూ శుద్ధి అయి, ద్వారపాలకులకు, దిక్పాలకులకు, పాత్ర వృద్ధికర్తలకు కూడా సమర్పించాలి. ఈ విధంగా, శాస్త్రోక్తంగా పవిత్ర కర్మను, శివపూజను, యజ్ఞాన్ని పూర్ణంగా నిర్వహించాలి.