அக்நிருவாச ந்ரு'ப்ரஹ்மக்ஷத்ரவிட்ஶூத்ரவர்காந்வக்ஷ்யேஷऽய நாமதஃ । நரஃ பஞ்சஜநா மர்த்த்யா யத்யோஷாऽவலா வதூஃ ।। ௩௬௪.
அக்னி சொன்னார்: இப்போது மனிதர், பிராமணர், க்ஷத்திரியர், வைசியர், சுத்ரர் என்று வகைகளை பெயரிட்டு சொல்கிறேன்; மனிதன், ஐந்து வகை மக்கள், மரணமடையும் மனிதர், பெண், கன்னி, மணப்பெண்.
காந்தார்திநீ து யா யாதி ஸங்கேதம் ஸாऽபிஸாரிகா । குலடா பும்ஶ்சல்யஸதீ நக்நிகா ஸ்த்ரீ ச கோடவீ ।। ௩௬௪.
காதலரை சந்திக்கச் செல்லும் பெண் அபிசாரிகை; காமப்பெண், வேசியார், நல்லொழுக்கமில்லாத பெண், நிர்வாணி, கோடவி—all பெண்கள்.
காத்யாயந்யர்த்தவ்ரு'த்தா யா ஸைரிந்த்ரீ பரவேஶ்மகா । அஸிக்நீ ஸ்யாதவ்ரு'த்தா யா மலிநீ து ரஜஸ்வலா ।। ௩௬௪.
காட்யாயனி என்பது பாதி வயது பெண்; சைரிந்திரி என்பது பிறர் வீட்டுக்குள் செல்லும் பெண்; அசிக்னி என்பது இளம் பெண்; மலினி என்பது மாதவிடாய் உள்ள பெண்.
வாரஸ்த்ரீ கணிகா வேஶ்யா ப்ராத்ரு'ஜாயாஸ்து யாதரஃ । நநாந்தா து ஸ்வஸா பத்யுஃ ஸபிண்டாஸ்து ஸநாபயஃ ।। ௩௬௪.
வாரஸ்திரி, கணிகை, வேசியா, சகோதரனின் மனைவி ஆகியோர் யாதரா; நனாந்தா என்பது கணவரின் சகோதரி; சபிண்டா என்பது ஒரே குலத்தைச் சேர்ந்தவர்கள்; சநாபயா என்பது ஒரே வயிற்றில் பிறந்தவர்கள்.
ஸமாநோதர்ய்யஸோதர்ய்யஸகர்பஸஹஜாஸ்ஸமாஃ । யகோத்ரபந்தவஜ்ஞாதிபந்துஸ்வஸ்வஜநாஃ ஸமாஃ ।। ௩௬௪.
ஒரே வயிற்றில் பிறந்தவர்கள், சகோதரர்கள், ஒரே கருவில் பிறந்தவர்கள், ஒரே குடும்பத்தில் பிறந்தவர்கள் சமமானவர்கள்; கோத்திரபந்து, வஜ்ஞாதி, பந்து, சொந்தவன்கள்—all சமமானவர்கள்.
தம்பதீ ஜம்பதீ பார்ய்யாபதீ ஜாயாபதீ ச தௌ । கர்பாஶயோ ஜராயுஃ ஸ்யாதுல்வஞ்ச கலலோऽஸ்த்ரியாம் ।। ௩௬௪.
தம்பதி, ஜம்பதி, பார்யாபதி, ஜாயாபதி ஆகியோர் கணவன்-மனைவி; கர்பாசயம், ஜராயு, உல்வம், கலலம்—all பெண்கள்.
கர்போ ப்ருண இமௌ துல்யௌ க்லீவம் ஶண்டோ நபும்ஸகம் । ஸ்யாதுத்தாநஶ்யோ டிம்போ பாலோ மாணவகஃ ஸ்ம்ரு'தஃ ।। ௩௬௪.
கருவிலும், வளர்குழந்தையிலும் பெரிதாக வித்தியாசம் இல்லை; ஆண்மை இல்லாதவரை கிளீவன், சண்டன், அல்லது நபுஂசகம் என்று அழைப்பர். முதுகில் படுத்திருக்கும் பிள்ளை டிம்பன்; சிறுவன் பாலை, மாணவகன் என்றும் கூறுவர்.
பிசிண்டிலோ வ்ரு'ஹத்குக்ஷிரவப்ரடோ நதநாஸிகே । விகலாங்கஸ்து போகண்ட ஆரோக்யம் ஸ்யாதநாமயம் ।। ௩௬௪.
வயிறு பெரிதாக வீங்கிய குழந்தை பிசிண்டிலன்; பெரும் வயிறுடையவன் வ்ருஹத்குக்ஷி; நாபி வெளியே தள்ளியவன் அவப்ரடன்; தட்டையான மூக்குடையவன் நடநாசிகன். உறுப்புகள் முறைகேடாக உள்ளவன் விகலாங்கன்; சிறுவன் போகண்டன்; உடல் நலம் ஆரோக்கியம்; நோய் இல்லாத நிலை அனாமயம்.
ஸ்யாதேடே வதிரஃ குப்ஜே கடுலஃ குகரே குநிஃ । க்ஷயஃ ஶோஷஶ்ச யக்ஷ்மா ச ப்ரதிஶ்யாயஸ்து பீநஸஃ ।। ௩௬௪.
உறுப்பு வளைந்தவன் எடன்; கேளாதவன் வதிரன்; முதுகு வளைந்தவன் குப்ஜன்; தட்டிப் பேசுகிறவன் கடுலன்; கடும் குரல் கொண்டவன் குகரன்; கை வளைந்தவன் குனி. உடல் சோர்வு க்ஷயம்; மிகவும் சுருங்குதல் ஷோஷம்; கஷ்டமான நோய் யக்ஷ்மா; நீண்ட காலம் மூக்கடைப்பு பிரதிச்யாயம்; மூக்கில் அடைப்பு பீனசம்.
அநாஹஸ்து விபந்தஃ ஸ்யாத்க்ரஹணீ ருக்ப்ரவாஹிகா । வீஜவீர்ய்யேந்த்ரியம் ஶுக்ரம் பலலம் க்ரவ்யமாமிஷம் ।। ௩௬௪.
வயிறு வீக்கம் அனாஹம்; மலக்கட்டி விபந்தம்; ஜீரணக் கோளாறு கிரஹணி; வலி ருக்; பேதி ப்ரவாஹிகா. விந்து, வீரியம், இந்திரியம் எல்லாம் விந்து; சுக்ரமும் விந்து; பளலம் என்பது இறைச்சி; க்ரவ்யம் என்பது பச்சை இறைச்சி; ஆமிஷம் என்பது இறைச்சி.
வுக்காऽக்ரமாம்ஸம் ஹ்ரு'தயம் ஹ்ரு'ந்மேதஸ்து வபா வஸா । பஶ்சாத்க்ரீவா ஶிரா மந்யா நாடீ து தமநிஃ ஶிரா ।। ௩௬௪.
நாக்கின் முனை உக்கா; முன்னிலை இறைச்சி அக்கிராமாம்சம்; இதயம் ஹ்ருதயம்; இதயத்தை சுற்றிய கொழுப்பு ஹ்ருந்மேதம்; வயிற்றுக்கோடு வபா; கொழுப்பு வசா. கழுத்தின் பின்புறம் பஸ்சாத்க்ரீவா; நரம்புகள் சிறா; இரத்தக் குழாய் மன்யா; குழாய் நாடி; இரத்தக் குழாய் தமனி; நரம்பு சிறா.
திலகம் க்லோம மஸ்திஷ்கம் தூஷிகா நேத்ரயோர்மலம் । அந்த்ரம் புரீ தத்குல்மஸ்து ப்லீஹா பும்ஸ்யऽத வஸ்நஸா ।। ௩௬௪.
முகத்தில் புள்ளி திலகம்; உடலில் உள்ள பித்தக்குழாய் க்லோமம்; மூளை மஸ்திஷ்கம்; கண்களில் வரும் சளி தூஷிகா; கண்களில் உள்ள குறை மலமாம். குடல் அந்தரம்; மலப்பாதை புரி; கட்டி குல்மம்; பிளீஹா என்பது மிலேச்சை; ஆண்குறி புஞ்சியம்; விந்து செல்லும் குழாய் வச்னஸா.
ஸ்நாயுஃ ஸ்ரியாம் காலகண்டயக்ரு'தீ து ऽஸமே இமே । ஸ்யாத் கர்பூரஃ கபாலோऽஸ்த்ரீ கீகஸங்குல்யமஸ்தி ச ।। ௩௬௪.
நரம்பு ஸ்நாயு; பெண்களில் ஸ்ரியா; கால அளவு ஒரு பகுதி காலகண்டம்; மஜ்ஜை உருவாக்கும் யக்ருத். கற்பூரம் கர்ப்பூரம்; தலையோடு கபாலம்; பெண்களில் அஸ்த்ரீ; எலும்பு இணை கீக; மூட்டு குழாய் சங்குலி; எலும்பு அஸ்தி.
ஸ்யாச்சரீராஸ்திந கங்காலஃ ப்ரு'ஷ்டாஸ்திந து கஶேருகா । ஶிரோऽல்தநி கரோடிஃ ஸ்த்ரீ பார்ஶ்வாஸ்தநி து பர்ஶுகா ।। ௩௬௪.
உடல் எலும்பு கங்காளம்; முதுகெலும்பு கசேருகா; தலை எலும்பு கரோட்டி; பெண்களில் பக்க எலும்பு பர்ஷுகா.
அங்கம் ப்ரதீகோऽவயவஃ ஶரீரம் வர்ஷ்ம விக்ரஹஃ । கடோ நா ஶ்ரோணிபலகம் கடிஃ ஶ்ரோணிஃ ககுத்மதீ ।। ௩௬௪.
உறுப்பு அங்கம்; பகுதி பிரதீகம்; உடல் உறுப்புகள் அவயவம்; உடல் சரீரம், வர்ஷ்மன், விக்ரஹம் என்றும் அழைப்பர். இடுப்பு எலும்பு கட்டா; இடுப்பு தட்டு ஷ்ரோணிபலகம்; இடுப்பு கட்டி; இடுப்பு ஷ்ரோணி; கொம்பு உடையவள் ககுட்மதி.
பஶ்சாந்நிதம்வஃ ஸ்த்ரீகட்யாஃ க்லீவே து ஜகநம் புரஃ । கூபகௌ து நிதம்பஸ்தௌ த்வயஹீநே ககுந்தரே ।। ௩௬௪.
பெண்களில் பின்புறம் உள்ள இடுப்பு நிதம்பம்; ஆண்மை இல்லாதவரில் முன்னிலை இடுப்பு ஜகனம். இடுப்பின் இருபுற பள்ளங்கள் கூபகம்; இரண்டும் இல்லையெனில் அது ககுந்தரம்.
ஸ்த்ரியாம் ஸ்பிசௌ கடிப்ரோதாவுபஸ்தோ வக்ஷ்யமாணயோஃ । பகம் யோநிர்த்வயோஃ ஶிஶ்நோ மேட்ரோ மேஹநஶேபஸீ ।। ௩௬௪.
பெண்களில் இடுப்பு எலும்பின் இரண்டு உயர்வுகள் ஸ்பிகம், கட்டிப்ரோதம்; இடுப்புக்கீழ் பகுதி உபஸ்தம்; இது பின்னர் விளக்கப்படும். பெண்களின் யோனி பகுதி பகம், யோனி; ஆண்களில் ஆண்குறி சிஷ்னம், மேத்ரம், மேஹனசேபசம்.
பிசிண்டகுக்ஷீ ஜடரோதரம் துந்தம் குசௌ ஸ்தநௌ । சூசுகந்து குசாக்ரம் ஸ்யாந்ந நா க்ரோடம் புஜாந்தரம் ।। ௩௬௪.௨೦ ।। ஸ்கந்தோ புஜஶிரோம்ऽஶோऽஸ்த்ரீ ஸந்தீ தஸ்யைவ ஜத்ருணீ । புநர்பவஃ கரருஹோ நகோऽஸ்த்ரீ நகரோऽஸ்த்ரியாம் ।। ௩௬௪.
ப்ராதேஶதாலகோகர்ணாஸ்தர்ஜந்யாதியுதே ததே । அங்குஷ்டே ஸகநிஷ்டோ ஸ்யாத்விதஸ்திர்த்வாதஶாங்குலஃ ।। ௩௬௪.
கைத் தளிர், பாதத் தளிர், செவியின் உள்ளே ப்ராதேசம், தாளம், கோகர்ணம். சுட்டுவிரல் முதலியவை தட்டம். பெருவிரல், சின்ன விரல் சேர்ந்து சகனிஷ்டம். ஒரு விரல் நீளம் ரத்னி; பன்னிரண்டு விரல் நீளம் வித்தஸ்தி.
பாணௌ சபேடப்ரதலப்ரஹஸ்தா விஸ்த்ரு'தாங்குலௌ । பத்தமுஷ்டிகரோ ரத்நிரரத்நிஃ ஸ கநிஷ்டவாந் ।। ௩௬௪.
பPalm கை பாணி; விரல்களை விரித்து பிடிப்பது விஸ்திர்தாங்குலம்; கை விரிப்பது சபேடம், ப்ரதலப்ரஹஸ்தம்; முட்டி பிடித்த கை பத்தமுஷ்டி; கை கரம். ஒரு விரல் அகலம் ரத்னி; ஒரு முழம் அரத்னி; சின்ன விரல் சேரும் போது சகனிஷ்டவான்.
கம்புக்ரீவா த்ரிரேகா ஸாऽவடுர்காடா க்ரு'காடிகா । அதஃ ஸ்யாச்சிவுகஞ்சௌஷ்டாதத கண்டௌ கலோ ஹநுஃ ।। ௩௬௪.
மூன்று மடல்கள் உள்ள கழுத்து கம்புக்ரீவா; தொண்டையில் பள்ளி அவட்டு, காடா; கழுத்தின் பக்கம் கிருகாடிகா. கீழே தாடை, கீழ்த் உதடு; பிறகு கன்னங்கள், தொண்டு, ஆணி.
அபாங்கௌ நேத்ரயோரந்தௌ கடாக்ஷோऽபாங்கதர்ஶநே । சிகுரஃ குந்தலோ பாலஃ ப்ரதிகர்ம ப்ரஸாதநம் ।। ௩௬௪.
கண்களின் வெளிப்புற மூலை அபாங்கம்; உள்ளே அந்தம். பக்கநோக்கு கடாக்ஷம் அல்லது அபாங்கதர்ஷனம். முடி சிகுரம், குண்டலம்; சிறுவன் பாலன்; அலங்காரம் பிரதிகர்மம், பிரசாதனம்.
ஆகல்பவேஶௌ நேபத்யம் ப்ரத்யக்ஷம் கேலயோகஜம் । சூஃட²ாமணிஃ ஶிரோரத்நம் தரலோ ஹாரமத்யகஃ ।। ௩௬௪.
அலங்காரம், ஆடை ஆகல்பம், வேஷம்; மேடை ஆடை நேபத்யம்; வெளிப்படுவது பிரத்யக்ஷம்; விளையாட்டுக்காக அணிவது கேளயோகஜம். தலையில் கிரீடம் சூடாமணி; தலையலங்காரம் சிரோரத்னம்; சாயும் மாலை தரலம்; நடுவில் இருக்கும் மாலை ஹாரமத்தியம்.
கர்ணிகா தாலபத்ரம் ஸ்யால்லம்பநம் ஸ்யால்லலந்திகா । மஞ்ஜீரோ நூபுரம் பாதே கிங்கிணீ க்ஷுத்ரகண்டிகா ।। ௩௬௪.
மலரின் நடுவில் உள்ள பகுதி இதழாகும்; தாளப்பத்திரம் இலைபோல் இருக்கும்; தொங்கும் அலங்காரம் தொங்கலாகும்; நெற்றியில் அணியும் அலங்காரம் நெற்றிப்பட்டையாகும். காலை அணியும் மணிக்கட்டு நூப்புரமாகும்; சிறிய மணி என்பது சின்ன மணியாகும்.
தைர்க்யமாயாம ஆரோஹஃ பரிணாஹோ விஶாலதா । படச்சரம் ஜீர்ணவஸ்த்ரம் ஸம்வ்யாநஞ்சோத்தரீயகம் ।। ௩௬௪.
நீளம், அகலம், உயரம், சுற்றளவு, விசாலம் ஆகியவை; துணியின் ஓரம், பழைய vasthiram, மேலாடை, தோளில் போடும் vasthiram ஆகியவை.
ரசநா ஸ்யாத் பரிஸ்பந்த ஆபோகஃ பரிபூர்ணதா । ஸமுத்ககஃ ஸம்புடகஃ ப்ரதிக்ராஹஃ பதத்க்ரஹஃ ।। ௩௬௪.
அமைப்பு என்பது கட்டமைப்பு; அசைவு என்பது அசைவாகும்; சுற்றி பிடிப்பது சுற்றிப்பிடிப்பாகும்; முழுமை என்பது நிறைவாகும். பெட்டகம், பெட்டி, ஏற்கும் பாத்திரம், பிடிக்கும் பாத்திரம் ஆகியவை.
அக்நிருவாச வம்ஶோऽந்வவாயோ கோத்ரம் ஸ்யாத் குலாந்யபிஜநாந்வயௌ । மந்த்ரவ்யாக்யாக்ரு'தாசார்ய்ய ஆதேஷ்ட த்வத்வரே வ்ரதீ ।। ௩௬௫.
அக்னி சொன்னார்: வம்சம் என்பது குடும்ப வரிசை; கோத்திரம் என்பது பூர்வீகக் குடும்பம்; குடும்பங்கள் மற்றும் உயர்ந்த வம்சங்கள் எல்லாம் அந்த வரிசைகள். மந்திரத்தை விளக்கும்வர் ஆசான்; யாகத்தை நடத்திக் காட்டுபவர் குரு; விரதம் மேற்கொள்பவர் விரததாரி.
யஷ்டா ச யஜமாநஃ ஸ்யாத் ஜ்ஞாத்வாரம்ப உபக்ரமஃ । ஸதீர்த்யாஶ்சைககுரவஃ ஸப்யாஃ ஸாமாஜிகாஸ்ததா ।। ௩௬௫.
யாகம் செய்பவர் யஜமானன்; தொடக்கத்தை அறிதல் என்பது ஆரம்பம். ஒரே ஆசானிடம் படித்தவர்கள் சகபடிப்பாளிகள்; சபையினர் மற்றும் கூட்டத்தில் பங்கேற்பவர்கள் என்பவர்களும் அதுபோல்.
ஸபாஸதஃ ஸபாஸ்தாரா ரு'த்விஜோ யாஜகாஶ்ச தே । அத்வர்தூத்காத்ரு'ஹோதாரோ யஜுஃஸாமர்க்விதஃ க்ரமாத் ।। ௩௬௫.
சபையினர், சபையின் முக்கியவர்கள், யாகத்தை நடத்தும் புரோகிதர்கள், யாகம் செய்பவர்கள்; உத்காத்ரு, ஹோத்ரு, யஜூர், சாம வேதங்களை அறிந்தவர்கள் வரிசையாக.
ஸ்த்ரீ க்ஷுத்க்ஷுதம் க்ஷயம் பும்ஸி காஸஸ்து க்ஷவதுஃ புமாந் । ஶோதஸ்து ஶ்வயதுஃ ஶோபஃ பாதஸ்போடோ விபாதிகா ।। ௩௬௪.௧೦ ।। கிலாஸம் ஸித்நகச்சாந்து பாம பாமா விசர்ச்சிகா । கோடோ மண்டலகம் குஷ்டம் ஶ்வித்ரோ துர்ந்நாமகார்ஶஸீ ।। ௩௬௪.
பெண்களில் தும்மல் க்ஷுத்க்ஷுதம்; உடல் சுருங்குதல் க்ஷயம்; ஆண்களில் இருமல் காசம், தும்மல் க்ஷவது. உடல் வீக்கம் ஷோதம்; நீர் வீக்கம் ஷ்வயது; அழற்சி ஷோபம்; பாதங்களில் பிளவு பாதஸ்போடம்; பாதங்களில் கிழிவு விபாதிகா. குஷ்டு வகைகள் கிளாசம், சித்நகச்சா; தோல் நோய்கள் பாமா, பாமா, விசர்ச்சிகா; உடலில் புண் கோடம்; வட்டமாக தோல் நோய் மண்டலகம்; வெள்ளை புள்ளிகள் ஷ்வித்ரம்; மோசமான பெயருடைய மூல நோய் துர்நாமகர்ஷஸி.
வயிறு வீங்கிய குழந்தை பிசிண்டகுக்ஷி; பெரும் வயிறு ஜடரோதரம்; வயிறு துண்டம்; மார்பகம் குசம் அல்லது ஸ்தனம்; மார்பகத்தின் முனை குசாக்ரம். பக்கவாட்டில் உள்ள பள்ளி புஜாந்தரம்; அது க்ரோடம் அல்ல. தோள் ஸ்கந்தம்; மேல் கை புஜசிரம்; பெண்களில் மூட்டு சந்தி; கழுத்தெலும்பு ஜத்ருனி. நகத்தின் தோல் புனர்பவம்; நகம் கரருஹம்; பெண்களில் நகம் நகர்.