இக்ஷ்வாகுஃ கடுதும்பீ ஸ்யாத்விஶாலா த்விந்த்ராவருணீ । அர்ஶோக்நஃ ஶூரணஃ கந்தோ முஸ்தகஃ குருவிந்தகஃ ।। ௩௬௩.
இக்ஷ்வாகு, கடுடும்பி, விசாலா, இந்த்ராவருணி, அர்ஷோக்ன, சூரண, கண்டம், முஸ்தகம், குருவிந்தகம்.
வம்ஶே த்வக்ஸாரகர்ம்மாரவேணுமஸ்கரதேஜநாஃ । சத்ராதிச்சத்ரபாலக்நீ மாலாத்ரு'ணகபூஸ்த்ரு'ணே ।। ௩௬௩.
மூங்கில் வகையில்: த்வக்சாரம், கர்மார, வேணு, மஸ்கரம், தேஜனா; சத்ரா, அதிசத்ரா, பாலக்னி, மாலாத்திரணம், பூத்திரணம்.
த்ரு'ணராஜாஹ்வயஸ்தாலோ கோண்டா க்ரமுகபுககௌ । ஶார்தூலத்வீபிநௌ வ்யாக்நே ஹர்ய்யக்ஷஃ கேஶரீ ஹரிஃ ।। ௩௬௩.
திருணராஜா, தாளம், கோண்டா, கிரமுகம், புகம், சார்தூலம், த்வீபி, வியாக்ரம், ஹர்யக்ஷம், கேசரி, ஹரி.
கோலஃ போத்ரீ வராஹஃ ஸ்யாத் கோக ஈஹாம்ரு'கோ வ்ரு'கஃ । லூதோர்ணநாபௌ து ஸமௌ தந்துவாயஶ்ச மர்கடே ।। ௩௬௩.
கோல, போத்ரி, வராஹம், கோகம், ஈஹாமிருகம், வ்ருகம், லூதம், ஊர்ணநாபி, தந்துவாயன், மற்கடம்.
வ்ரு'ஶ்சிகஃ ஶூககீடஃ ஸ்யாத்ஸாரங்கஸ்தோககௌ ஸமௌ । க்ரு'கவாகுஸ்தாம்ரசூஃட²ஃ பிகஃ கோகில இத்யபி ।। ௩௬௩.
விருச்சிகம், சூககீடம், சாரங்கம், தோககம், கிருகவாகு, தாம்ரசூடம், பிகம், கோகிலம்.
காகே து கரடாரிஷ்டௌ வகஃ கஹ்வ உதாஹ்ரு'தஃ । கோகஶ்சக்ரஶ்சக்ரவாகோ காதம்பஃ கலஹம்ஸகஃ ।। ௩௬௩.
காகம், கரடம், அரிஷ்டம், வகம், கஹ்வம், கோகம், சக்ரம், சக்ரவாகம், காதம்பம், கலஹம்ஸகம்.
பதங்கிகா புத்திகா ஸ்யாத்ஸரகா மதுமக்ஷஇகா । த்விரேபபுஷ்பலிட்ப்ரு'ங்கஷட்பதப்ரமராऽலயஃ ।। ௩௬௩.
பதங்கிகை, புத்திகை, சரகை, மதுமக்ஷிகை, த்விரெபம், புஷ்பலிட், ப்ரிங்கம், ஷட்பதம், ப்ரமரம், ஆலயம்.
கேகீ ஶிக்யஸ்ய வாக்கேகா ஶகுந்திஶகுநித்விஜாஃ । ஸ்த்ரீ பக்ஷதிஃ பக்ஷமூலஞ்சஞ்சூஸ்தோடிருபே ஸ்த்ரியௌ ।। ௩௬௩.
கேகி என்பது சிகியின் பெண்; வாக்கேகா, சகுந்தி, சகுனித்விஜா, ஸ்த்ரீ, பக்ஷதி, பக்ஷமூலம், சஞ்சு, தோட்டி இரண்டும் பெண்கள்.
கதிருடடீநஸண்டீநௌ குலாயோ நீஃட²மஸ்த்ரியாம் । பேஶீ கோஷோ த்விஹீநேऽண்டம் ப்ரு'துகஃ ஶாவகஃ ஶிஶு ।। ௩௬௩.
கதி, ருடடி, நசண்டி—all பெண்கள்; குலாயம் நடுநிலை; பேஷி, கோஷம், த்விஹீனம், அண்டம், ப்ரிதுகம், சாவகம், சிசு.
போதஃ பாகோऽர்பகோ டிம்பஃ ஸந்தோஹவ்யூஹகோ கணஃ । ஸ்தோமௌவநிகரவ்ராதா நிகுரம்பம் கதம்பகம் ௩௬௩.
போதம், பாகம், அர்பகம், டிம்பம், சந்தோகம், வியூகம், கணம், ஸ்தோமம், வனிகரம், வ்ராதம், நிகுரம்பம், கதம்பகம்.
அக்நிருவாச ந்ரு'ப்ரஹ்மக்ஷத்ரவிட்ஶூத்ரவர்காந்வக்ஷ்யேஷऽய நாமதஃ । நரஃ பஞ்சஜநா மர்த்த்யா யத்யோஷாऽவலா வதூஃ ।। ௩௬௪.
அக்னி சொன்னார்: இப்போது மனிதர், பிராமணர், க்ஷத்திரியர், வைசியர், சுத்ரர் என்று வகைகளை பெயரிட்டு சொல்கிறேன்; மனிதன், ஐந்து வகை மக்கள், மரணமடையும் மனிதர், பெண், கன்னி, மணப்பெண்.
காந்தார்திநீ து யா யாதி ஸங்கேதம் ஸாऽபிஸாரிகா । குலடா பும்ஶ்சல்யஸதீ நக்நிகா ஸ்த்ரீ ச கோடவீ ।। ௩௬௪.
காதலரை சந்திக்கச் செல்லும் பெண் அபிசாரிகை; காமப்பெண், வேசியார், நல்லொழுக்கமில்லாத பெண், நிர்வாணி, கோடவி—all பெண்கள்.
காத்யாயந்யர்த்தவ்ரு'த்தா யா ஸைரிந்த்ரீ பரவேஶ்மகா । அஸிக்நீ ஸ்யாதவ்ரு'த்தா யா மலிநீ து ரஜஸ்வலா ।। ௩௬௪.
காட்யாயனி என்பது பாதி வயது பெண்; சைரிந்திரி என்பது பிறர் வீட்டுக்குள் செல்லும் பெண்; அசிக்னி என்பது இளம் பெண்; மலினி என்பது மாதவிடாய் உள்ள பெண்.
வாரஸ்த்ரீ கணிகா வேஶ்யா ப்ராத்ரு'ஜாயாஸ்து யாதரஃ । நநாந்தா து ஸ்வஸா பத்யுஃ ஸபிண்டாஸ்து ஸநாபயஃ ।। ௩௬௪.
வாரஸ்திரி, கணிகை, வேசியா, சகோதரனின் மனைவி ஆகியோர் யாதரா; நனாந்தா என்பது கணவரின் சகோதரி; சபிண்டா என்பது ஒரே குலத்தைச் சேர்ந்தவர்கள்; சநாபயா என்பது ஒரே வயிற்றில் பிறந்தவர்கள்.
ஸமாநோதர்ய்யஸோதர்ய்யஸகர்பஸஹஜாஸ்ஸமாஃ । யகோத்ரபந்தவஜ்ஞாதிபந்துஸ்வஸ்வஜநாஃ ஸமாஃ ।। ௩௬௪.
ஒரே வயிற்றில் பிறந்தவர்கள், சகோதரர்கள், ஒரே கருவில் பிறந்தவர்கள், ஒரே குடும்பத்தில் பிறந்தவர்கள் சமமானவர்கள்; கோத்திரபந்து, வஜ்ஞாதி, பந்து, சொந்தவன்கள்—all சமமானவர்கள்.
தம்பதீ ஜம்பதீ பார்ய்யாபதீ ஜாயாபதீ ச தௌ । கர்பாஶயோ ஜராயுஃ ஸ்யாதுல்வஞ்ச கலலோऽஸ்த்ரியாம் ।। ௩௬௪.
தம்பதி, ஜம்பதி, பார்யாபதி, ஜாயாபதி ஆகியோர் கணவன்-மனைவி; கர்பாசயம், ஜராயு, உல்வம், கலலம்—all பெண்கள்.
கர்போ ப்ருண இமௌ துல்யௌ க்லீவம் ஶண்டோ நபும்ஸகம் । ஸ்யாதுத்தாநஶ்யோ டிம்போ பாலோ மாணவகஃ ஸ்ம்ரு'தஃ ।। ௩௬௪.
கருவிலும், வளர்குழந்தையிலும் பெரிதாக வித்தியாசம் இல்லை; ஆண்மை இல்லாதவரை கிளீவன், சண்டன், அல்லது நபுஂசகம் என்று அழைப்பர். முதுகில் படுத்திருக்கும் பிள்ளை டிம்பன்; சிறுவன் பாலை, மாணவகன் என்றும் கூறுவர்.
பிசிண்டிலோ வ்ரு'ஹத்குக்ஷிரவப்ரடோ நதநாஸிகே । விகலாங்கஸ்து போகண்ட ஆரோக்யம் ஸ்யாதநாமயம் ।। ௩௬௪.
வயிறு பெரிதாக வீங்கிய குழந்தை பிசிண்டிலன்; பெரும் வயிறுடையவன் வ்ருஹத்குக்ஷி; நாபி வெளியே தள்ளியவன் அவப்ரடன்; தட்டையான மூக்குடையவன் நடநாசிகன். உறுப்புகள் முறைகேடாக உள்ளவன் விகலாங்கன்; சிறுவன் போகண்டன்; உடல் நலம் ஆரோக்கியம்; நோய் இல்லாத நிலை அனாமயம்.
ஸ்யாதேடே வதிரஃ குப்ஜே கடுலஃ குகரே குநிஃ । க்ஷயஃ ஶோஷஶ்ச யக்ஷ்மா ச ப்ரதிஶ்யாயஸ்து பீநஸஃ ।। ௩௬௪.
உறுப்பு வளைந்தவன் எடன்; கேளாதவன் வதிரன்; முதுகு வளைந்தவன் குப்ஜன்; தட்டிப் பேசுகிறவன் கடுலன்; கடும் குரல் கொண்டவன் குகரன்; கை வளைந்தவன் குனி. உடல் சோர்வு க்ஷயம்; மிகவும் சுருங்குதல் ஷோஷம்; கஷ்டமான நோய் யக்ஷ்மா; நீண்ட காலம் மூக்கடைப்பு பிரதிச்யாயம்; மூக்கில் அடைப்பு பீனசம்.
அநாஹஸ்து விபந்தஃ ஸ்யாத்க்ரஹணீ ருக்ப்ரவாஹிகா । வீஜவீர்ய்யேந்த்ரியம் ஶுக்ரம் பலலம் க்ரவ்யமாமிஷம் ।। ௩௬௪.
வயிறு வீக்கம் அனாஹம்; மலக்கட்டி விபந்தம்; ஜீரணக் கோளாறு கிரஹணி; வலி ருக்; பேதி ப்ரவாஹிகா. விந்து, வீரியம், இந்திரியம் எல்லாம் விந்து; சுக்ரமும் விந்து; பளலம் என்பது இறைச்சி; க்ரவ்யம் என்பது பச்சை இறைச்சி; ஆமிஷம் என்பது இறைச்சி.
வுக்காऽக்ரமாம்ஸம் ஹ்ரு'தயம் ஹ்ரு'ந்மேதஸ்து வபா வஸா । பஶ்சாத்க்ரீவா ஶிரா மந்யா நாடீ து தமநிஃ ஶிரா ।। ௩௬௪.
நாக்கின் முனை உக்கா; முன்னிலை இறைச்சி அக்கிராமாம்சம்; இதயம் ஹ்ருதயம்; இதயத்தை சுற்றிய கொழுப்பு ஹ்ருந்மேதம்; வயிற்றுக்கோடு வபா; கொழுப்பு வசா. கழுத்தின் பின்புறம் பஸ்சாத்க்ரீவா; நரம்புகள் சிறா; இரத்தக் குழாய் மன்யா; குழாய் நாடி; இரத்தக் குழாய் தமனி; நரம்பு சிறா.
திலகம் க்லோம மஸ்திஷ்கம் தூஷிகா நேத்ரயோர்மலம் । அந்த்ரம் புரீ தத்குல்மஸ்து ப்லீஹா பும்ஸ்யऽத வஸ்நஸா ।। ௩௬௪.
முகத்தில் புள்ளி திலகம்; உடலில் உள்ள பித்தக்குழாய் க்லோமம்; மூளை மஸ்திஷ்கம்; கண்களில் வரும் சளி தூஷிகா; கண்களில் உள்ள குறை மலமாம். குடல் அந்தரம்; மலப்பாதை புரி; கட்டி குல்மம்; பிளீஹா என்பது மிலேச்சை; ஆண்குறி புஞ்சியம்; விந்து செல்லும் குழாய் வச்னஸா.
ஸ்நாயுஃ ஸ்ரியாம் காலகண்டயக்ரு'தீ து ऽஸமே இமே । ஸ்யாத் கர்பூரஃ கபாலோऽஸ்த்ரீ கீகஸங்குல்யமஸ்தி ச ।। ௩௬௪.
நரம்பு ஸ்நாயு; பெண்களில் ஸ்ரியா; கால அளவு ஒரு பகுதி காலகண்டம்; மஜ்ஜை உருவாக்கும் யக்ருத். கற்பூரம் கர்ப்பூரம்; தலையோடு கபாலம்; பெண்களில் அஸ்த்ரீ; எலும்பு இணை கீக; மூட்டு குழாய் சங்குலி; எலும்பு அஸ்தி.
ஸ்யாச்சரீராஸ்திந கங்காலஃ ப்ரு'ஷ்டாஸ்திந து கஶேருகா । ஶிரோऽல்தநி கரோடிஃ ஸ்த்ரீ பார்ஶ்வாஸ்தநி து பர்ஶுகா ।। ௩௬௪.
உடல் எலும்பு கங்காளம்; முதுகெலும்பு கசேருகா; தலை எலும்பு கரோட்டி; பெண்களில் பக்க எலும்பு பர்ஷுகா.
அங்கம் ப்ரதீகோऽவயவஃ ஶரீரம் வர்ஷ்ம விக்ரஹஃ । கடோ நா ஶ்ரோணிபலகம் கடிஃ ஶ்ரோணிஃ ககுத்மதீ ।। ௩௬௪.
உறுப்பு அங்கம்; பகுதி பிரதீகம்; உடல் உறுப்புகள் அவயவம்; உடல் சரீரம், வர்ஷ்மன், விக்ரஹம் என்றும் அழைப்பர். இடுப்பு எலும்பு கட்டா; இடுப்பு தட்டு ஷ்ரோணிபலகம்; இடுப்பு கட்டி; இடுப்பு ஷ்ரோணி; கொம்பு உடையவள் ககுட்மதி.
பஶ்சாந்நிதம்வஃ ஸ்த்ரீகட்யாஃ க்லீவே து ஜகநம் புரஃ । கூபகௌ து நிதம்பஸ்தௌ த்வயஹீநே ககுந்தரே ।। ௩௬௪.
பெண்களில் பின்புறம் உள்ள இடுப்பு நிதம்பம்; ஆண்மை இல்லாதவரில் முன்னிலை இடுப்பு ஜகனம். இடுப்பின் இருபுற பள்ளங்கள் கூபகம்; இரண்டும் இல்லையெனில் அது ககுந்தரம்.
ஸ்த்ரியாம் ஸ்பிசௌ கடிப்ரோதாவுபஸ்தோ வக்ஷ்யமாணயோஃ । பகம் யோநிர்த்வயோஃ ஶிஶ்நோ மேட்ரோ மேஹநஶேபஸீ ।। ௩௬௪.
பெண்களில் இடுப்பு எலும்பின் இரண்டு உயர்வுகள் ஸ்பிகம், கட்டிப்ரோதம்; இடுப்புக்கீழ் பகுதி உபஸ்தம்; இது பின்னர் விளக்கப்படும். பெண்களின் யோனி பகுதி பகம், யோனி; ஆண்களில் ஆண்குறி சிஷ்னம், மேத்ரம், மேஹனசேபசம்.
பிசிண்டகுக்ஷீ ஜடரோதரம் துந்தம் குசௌ ஸ்தநௌ । சூசுகந்து குசாக்ரம் ஸ்யாந்ந நா க்ரோடம் புஜாந்தரம் ।। ௩௬௪.௨೦ ।। ஸ்கந்தோ புஜஶிரோம்ऽஶோऽஸ்த்ரீ ஸந்தீ தஸ்யைவ ஜத்ருணீ । புநர்பவஃ கரருஹோ நகோऽஸ்த்ரீ நகரோऽஸ்த்ரியாம் ।। ௩௬௪.
ப்ராதேஶதாலகோகர்ணாஸ்தர்ஜந்யாதியுதே ததே । அங்குஷ்டே ஸகநிஷ்டோ ஸ்யாத்விதஸ்திர்த்வாதஶாங்குலஃ ।। ௩௬௪.
கைத் தளிர், பாதத் தளிர், செவியின் உள்ளே ப்ராதேசம், தாளம், கோகர்ணம். சுட்டுவிரல் முதலியவை தட்டம். பெருவிரல், சின்ன விரல் சேர்ந்து சகனிஷ்டம். ஒரு விரல் நீளம் ரத்னி; பன்னிரண்டு விரல் நீளம் வித்தஸ்தி.
ஸ்த்ரீ க்ஷுத்க்ஷுதம் க்ஷயம் பும்ஸி காஸஸ்து க்ஷவதுஃ புமாந் । ஶோதஸ்து ஶ்வயதுஃ ஶோபஃ பாதஸ்போடோ விபாதிகா ।। ௩௬௪.௧೦ ।। கிலாஸம் ஸித்நகச்சாந்து பாம பாமா விசர்ச்சிகா । கோடோ மண்டலகம் குஷ்டம் ஶ்வித்ரோ துர்ந்நாமகார்ஶஸீ ।। ௩௬௪.
பெண்களில் தும்மல் க்ஷுத்க்ஷுதம்; உடல் சுருங்குதல் க்ஷயம்; ஆண்களில் இருமல் காசம், தும்மல் க்ஷவது. உடல் வீக்கம் ஷோதம்; நீர் வீக்கம் ஷ்வயது; அழற்சி ஷோபம்; பாதங்களில் பிளவு பாதஸ்போடம்; பாதங்களில் கிழிவு விபாதிகா. குஷ்டு வகைகள் கிளாசம், சித்நகச்சா; தோல் நோய்கள் பாமா, பாமா, விசர்ச்சிகா; உடலில் புண் கோடம்; வட்டமாக தோல் நோய் மண்டலகம்; வெள்ளை புள்ளிகள் ஷ்வித்ரம்; மோசமான பெயருடைய மூல நோய் துர்நாமகர்ஷஸி.
வயிறு வீங்கிய குழந்தை பிசிண்டகுக்ஷி; பெரும் வயிறு ஜடரோதரம்; வயிறு துண்டம்; மார்பகம் குசம் அல்லது ஸ்தனம்; மார்பகத்தின் முனை குசாக்ரம். பக்கவாட்டில் உள்ள பள்ளி புஜாந்தரம்; அது க்ரோடம் அல்ல. தோள் ஸ்கந்தம்; மேல் கை புஜசிரம்; பெண்களில் மூட்டு சந்தி; கழுத்தெலும்பு ஜத்ருனி. நகத்தின் தோல் புனர்பவம்; நகம் கரருஹம்; பெண்களில் நகம் நகர்.