ஸம்வர்த்தஃ ப்ரலயஃ கல்பஃ க்ஷயஃ கல்பாந்த இத்யபி । கலுஷம் வ்ரு'ஜிநைநோ।़கமம்ஹோதுரிததுஷ்க்ரு'தம் ।। ௩௬௦.
வினாசம், அழிவு, யுகத்தின் முடிவு, கடைசி அழிவு — இவை எல்லாம் மலினம், பாவம், தீமை, பெரிய குற்றம், தீய செயல் என்றும் அழைக்கப்படுகின்றன.
ஸ்யாத்தர்ம்மமஸ்த்ரியாம் புண்யஶ்ரேயஸீ ஸுக்ரு'தம் வ்ரு'ஷஃ । முத்ப்ரீதிஃ ப்ரமதோ ஹர்ஷஃ ப்ரமோதாமோதஸம்மதாஃ ।। ௩௬௦.
நல்லொழுக்கம், தர்மம், புண்ணியம், நன்மை, நல்ல செயல், தர்மத்தின் குறி, மகிழ்ச்சி, ஆனந்தம், சந்தோஷம், இன்பம், பெருமகிழ்ச்சி, உற்சாகம் — இவை பெண்களுக்கு உரியது.
ஸ்யாதாநந்ததுராநந்தஃ ஶர்ம்மஶாதஸுகாநி ச । ஶ்வாஶ்ரேயஸம் ஶிவம் பத்ரம் கல்யாணம் மட்கலம் ஶுபம் ।। ௩௬௦.
இன்பம், பேரானந்தம், மகிழ்ச்சி, நூறு மடங்கு நிம்மதி, உயர்ந்த நலம், நன்மை, நல்ல நிலை, சுபிக்கம், செல்வம், பாக்கியம் ஆகியவை உள்ளன.
பாவுகம் பவிகம் பவ்யம் குஶலம் க்ஷேமமஸ்த்ரியாம் । தைவம் திஷ்டம் பாகதேயம் பாக்யம் ஸ்த்ரீ நியதிர்வ்விதிஃ ।। ௩௬௦.
உணர்ச்சி, வளர்ச்சி, நன்மை, திறமை, பாதுகாப்பு — இவை பெண்களுக்கு உரியது; விதி, அதிர்ஷ்டம், பாக்கியம், பெண், நிர்ணயம், கட்டளை ஆகியவையும்.
க்ஷேத்ரஜ்ஞ ஆத்மா புருஷஃ ப்ரதாநம் ப்ரக்ரு'திஃ ஸ்த்ரியாம் । தைவம் திஷ்டம் பாகதேயம் பாக்யம் ஸ்த்ரீ நியதிர்வ்விதிஃ ।। ௩௬௦.
உடலை அறிந்தவன், ஆத்மா, மனிதன், முதன்மை பொருள், இயற்கை — இவை அனைத்தும் பெண்ணாகும்; விதி, அதிர்ஷ்டம், பாக்கியம், பெண், நிர்ணயம், கட்டளை.
சித்தந்து சேதோ ஹ்ரு'தயம் ஸ்வாந்தம் ஹ்ரு'ந்மாநஸம்மநஃ । புத்திர்ம்மநீஷா விஷணா தீஃ ப்ரஜ்ஞா ஶேமுஷீ மதிஃ ।। ௩௬௦.
மனம், சிந்தனை, இதயம், உள்ளம், மனமுழுதும், அறிவு, பகுத்தறிவு, புரிதல், ஞானம், புத்தி, அறிவாற்றல்.
ப்ரேக்ஷோபலப்திஶ்சித்ஸம்பித்ப்ரதிபஜ்ஜ்ஞப்திசேதநாஃ । தீர்தாரணாவதீ மேதா ஸங்கல்பஃ கர்ம்ம மாநஸம் ।। ௩௬௦.
பார்வை, உணர்வு, விழிப்பு, அறிவுணர்வு, அடைவு, அங்கீகாரம், புத்திசாலித்தனம், நினைவாற்றல், ஞாபகம், தீர்மானம், மனச்செயல்.
ஸங்க்யா விசாரணா சர்ச்சா விசிகித்ஸா து ஸம்ஶயஃ । அத்யாஹாரஸ்தர்க்க ஊஹஃ ஸமௌ நிர்ணயநிஶ்சயௌ ।। ௩௬௦.
எண்ணிக்கை, ஆராய்ச்சி, விவாதம், சந்தேகம், குழப்பம்; பொருள் ஊகம், தர்க்கம், ஊகமுரைத்தல், முடிவு, உறுதி ஆகியவை.
மித்யாத்ரு'ஷ்டிர்நாம்திகதா ப்ராந்திர்ம்மித்யாமதிர்ப்ரமஃ । அங்கீகாராப்யுபகமப்ரதிஶ்ரவஸமாதயஃ ।। ௩௬௦.
தவறான பார்வை, அருகாமை, குழப்பம், தவறான எண்ணம், மயக்கம்; ஏற்றுக்கொள்வது, ஒப்புதல், வாக்குறுதி, தீர்மானங்கள்.
மோக்ஷே தீர்ஜ்ஞாநமந்யத்ர விஜ்ஞாநம் ஶில்பஶாஸ்த்ரயோஃ । முக்திஃ கைவல்யநிர்வ்வாணஶ்ரேயோநிஃ ஶ்ரேயஸாம்ரு'தம் ।। ௩௬௦.
விடுதலில் உறுதி, ஞானம்; வேறு இடங்களில் கலை, அறிவியல் பற்றிய பகுத்தறிவு; விடுதலை, தனித்தன்மை, முழுமை, உயர்ந்த நன்மையின் மூலாதாரம், பாக்கிய அமிர்தம்.
மோக்ஷோऽபவர்கோதாஜ்ஞாநமவித்யாஹம்மதிஃ ஸ்த்ரியாம் । விமர்தோத்தே பரிமலோ கந்தே ஜநமநோஹரே ।। ௩௬௦.
விடுதலை, பிழைதீர்வு, ஞானம்; அறியாமை, அகந்தை, புரிதல் பெண்களில்; உராய்ச்சியால் எழும் மணம், வாசனை, மனதை கவரும் நறுமணம்.
. ஆமோதஃ ஸோऽதிநிர்ஹாரீ ஸுரபிர்க்ராணதர்பணஃ । ஶுக்லஶுப்ரஶுசிஶ்யேதவிஶதஶ்வேதபாண்டராஃ ।। ௩௬௦.
அமுதமான மணம், மிக இனிமை, நறுமணம், மூக்கை மகிழ்விக்கும் வாசனை; வெள்ளை, தூய்மை, சுத்தம், பிரகாசம், வெளிர் நிறம்.
அவதாதஃ ஸிதோ கௌரோ பலக்ஷோ தவலோऽர்ஜ்ஜுநஃ । ஹரிணாஃ பாண்டுரஃ பாண்டுரீஷத்பாண்டுஸ்து தூஸரஃ ।। ௩௬௦.
களங்கமில்லாதது, வெள்ளை, வெளிர், பசுமை, பிரகாசம்; மஞ்சள், வெளிர், சிறிது வெளிர், சாம்பல் நிறம்.
க்ரு'ஷ்ணே நீலாஸிதஶ்யாமகாலஶ்யாமலமேசகாஃ । பீதோ கௌரோ ஹரித்ராபஃ பாலாஶோ பரிதோ ஹரித் ।। ௩௬௦.
கருப்பு, நீலம், ஆழ்ந்த கருப்பு, இருண்டது, கருமை, மென்மை; மஞ்சள், வெளிர், மஞ்சள் நிறம், பசுமை, சுற்றிலும் பசுமை.
ரோஹிதோ லோஹிதோ ரக்தஃ ஶோணஃ கோகநதச்சவிஃ । அசவ்யக்தராகஸ்த்வருமஃ ஶ்வேதரக்தஸ்து பாடலஃ ।। ௩௬௦.
சிவப்பு, செம்பு, குருதி நிறம், தீவிர சிவப்பு, தாமரை நிறம்; தெளிவில்லாத சிவப்பு, மிக சிவப்பு, வெள்ளை சிவப்பு என்பது பிங்கு.
ஶ்யாவஃ ஸ்யாதகபிஶோ தூம்ரதூமலௌ க்ரு'ஷ்ணலோஹிதே । க்கஃட²ாரஃ கபிலஃ பிட்கபிஶங்கௌ கத்ருபிங்கலௌ ।। ௩௬௦.
இருண்டது, பழுப்பு, புகை நிறம், புகைபோன்ற நிறம், கருப்பு சிவப்பு; கடினம், பழுப்பு, மஞ்சள் பழுப்பு, பழுப்பு, சிவப்பு பழுப்பு.
சித்ரம் விர்ம்மீரகல்மாஷஶவலைதாஶ்ச கர்வ்வுரே । வ்யாஹார உக்திர்லபிதமபப்ரம்ஶோऽபஶப்தகஃ ।। ௩௬௦.
பல்வேறு நிறம், புள்ளிகள், கலங்கிய நிறம், களங்கம், வண்ணம்; சொல், பேச்சு, அசுத்தமான சொற்கள், தவறான சொற்கள்.
திங்ஸுவந்தவயோ வாக்யம் க்ரியா வா காரகாந்விதா । இதிஹாஸஃ புராவ்ரு'த்தம் புராணம் பஞ்சலக்ஷணம் ।। ௩௬௦.
வினைச்சொற்கள், பெயர்ச்சொற்கள், உரை, செயல், வேற்றுமை உருபு உடையவை; வரலாறு, பழைய நிகழ்வுகள், ஐந்து லட்சணங்கள் உடைய புராணம்.
ஆக்யாதிகோபலப்தார்தா ப்ரபந்தஃ கல்பநா கதா । ஸமாஹாரஃ ஸம்க்ரஹஸ்து ப்ரவஹ்லிகா ப்ரஹேலிகா ।। ௩௬௦.
கதை மூலம் பொருளை எடுத்துரைக்கும் உரைதான் 'ஆக்கியாதி'. கற்பனை கொண்டு அமைக்கப்பட்டது 'பிரபந்தம்'. பல கதைகளை சேர்த்த தொகுப்பை 'சமாஹாரம்' என்பர். புதிரும், மர்மமான கேள்வியும் 'பிரஹேலிகை' என்று அழைக்கப்படும்.
ஸமஸ்யா து ஸமாஸார்தா ஸ்ம்ரு'திஸ்து தர்ம்மஸம்ஹிதா । ஆக்யாஹ்வே சாபிதாநஞ்ச வார்த்தா வ்ரு'த்தாந்த ஈரிதஃ ।। ௩௬௦.
சுருக்கமான பொருளை கொண்ட கேள்வி 'சமஸ்யை'. தர்மம் பற்றிய தொகுப்பு 'ஸ்மிருதி'. கதை சொல்லும் உரை 'ஆக்கியா' என்றும், நிகழ்வுகளை விவரிக்கும் செய்தி 'வார்த்தா' என்றும் அழைக்கப்படும்.
ஹூதிராகாரணாஹ்வாநமுபந்யாஸஸ்து வாங்முகம் । விவாதோ வ்யவஹாரஃ ஸ்யாத் ப்ரதிவாக்யோத்தரே ஸமே ।। ௩௬௦.
காரணமில்லாமல் அழைப்பது 'ஹூதி'. உரையாடல் அல்லது விளக்கம் 'உபன்யாஸம்'. வாதம் என்பது 'விவாதம்', பதிலடி கேள்வி பதில்கள் அடங்கிய விவகாரம் 'வ்யவஹாரம்'.
உபோத்காத உதாஹாரோ ஹ்யத மித்யாபிஸம்ஶநம் । அபிஶாபோ யஶஃ கீர்த்திஃ ப்ரஶ்நஃ ப்ரு'ச்சாநுயோககஃ ।। ௩௬௦.
முன்னுரை 'உபோத்காதம்'. எடுத்துக்காட்டு 'உதாஹாரம்'. பொய்யாக குற்றம் சாட்டுவது 'மித்யாபிசம்ʼசனம்'. சாபம், புகழ், கேள்வி ஆகியவை எல்லாம் விசாரணையாகும்.
ஆம்ரேடிதம் த்விஸ்த்ரிருக்தம் குத்ஸாநிந்தே ச கர்ஹணே । ஸ்யாதாபாஷணமாலாபஃ ப்ரலாபோऽநர்தகம் வசஃ ।। ௩௬௦.
ஒரே வார்த்தையை இருமுறை அல்லது மூன்று முறை சொல்வது 'ஆம்ரெடிதம்'. பழி கூறுதல், குறை கூறுதல் 'குத்ஸா' மற்றும் 'இந்தே'. தெளிவில்லாமல் பேசுவது 'ஆபாஷணம்', அர்த்தமில்லாமல் பேசுவது 'பிரலாபம்'.
அநுலாபோ முஹுர்பாஷா விலாபஃ பரிதேவநம் । விப்ரலாபோ விரோதோக்திஃ ஸம்லாபோ பாபணம் மிதஃ ।। ௩௬௦.
பதில் கூறுவது 'அனுலாபம்'. மீண்டும் மீண்டும் பேசுவது 'முஹுர்பாஷா'. அழுகை, புலம்பல் 'விலாபம்'. எதிராக பேசுவது 'விப்ரலாபம்'. இருவரும் பேசுவது 'சம்லாபம்'.
ஸுப்ரலாபஃ ஸுவசநமபலாபஸ்து நிஹ்நவஃ । உஷதீ வாககல்யாணீ ஸங்கதம் ஹ்ரு'தயங்கமம் ।। ௩௬௦.
நல்ல வார்த்தை பேசுவது 'சுப்ரலாபம்'. இனிமையாக பேசுவது 'சுவசனம்'. மறுப்பது 'அபலாபம்'. இனிய சொல் 'உஷதீ'. மனதை தொடும் ஒத்துழைப்பு நிறைந்த பேச்சு 'சங்கதம்'.
அத்யர்தமதுரம் ஸாந்த்வமபத்தம் ஸ்யாதநர்தகம் । நிஷ்டுராஶ்லீலபருஷம் க்ராம்யம் வை ஸூந்ரு'தம் ப்ரியே ।। ௩௬௦.
அதிகமாக இனிமை பேசுவது 'சாந்த்வம்'. தொடர்பில்லாமல் பேசுவது 'அபத்தம்'. கடுமையான, அருவருப்பான, கம்பீரமான சொற்கள் 'நிஷ்டுரம்', 'ஆஶ்லீலம்', 'பருஷம்'. உண்மை பேசுவது நல்லவர்களுக்கு மிகவும் பிடித்தது.
ஸத்யம் தத்யம்ரு'தம் ஸம்யங்நாதநிஸ்வாநநிஸ்வநாஃ । ஆரவாராவஸம்ராவவிராவா அத மர்ம்மரஃ ।। ௩௬௦.
உண்மை என்பது 'சத்யம்', 'தத்யம்', 'அம்ருதம்', 'சம்யக்'. ஒலியும், நாதமும் 'ஸ்வனம்'. கூச்சல், அலறல், புலம்பல், குலுங்கும் ஒலி ஆகியவை இதில் அடங்கும்.
ஸ்வநிதே வஸ்த்ரபர்ணாநாம் பூஷணாநாந்து ஶிஞ்ஜிதம் । வீணாயா நிக்கணஃ க்காணஃ திரஶ்சாம் வாஶிதம் ருதம் ।। ௩௬௦.
அடைகள், இலைகள் சலசலப்பது 'ஸ்வனிதம்'. ஆபரணங்கள் ஒலிப்பது 'ஷிஞ்ஜிதம்'. வீணையின் ஒலி 'நிக்கணம்' அல்லது 'காணம்'. மிருகங்களின் குரல் 'வாஷிதம்' அல்லது 'ருதம்' என்று அழைக்கப்படும்.
கோலாஹலஃ கலகலோ கீதம் காநமிமே ஸமே । ஸ்த்ரீ ப்ரதிஶ்ருத் ப்ரதித்வாநே தந்த்ரீகண்டாந்நிஸாதகஃ ।। ௩௬௦.
பெரிய சத்தம், குழப்பம் 'கோலாஹலம்', 'கலகலம்'. பாடல் 'கீதம்', 'கானம்'. பெண்கள் உரைக்கும் எதிரொலி, ஸ்திரீ பிரதிச்ருதி, ஸ்திரீ குரல், ஸ்திரீ த்வனி, ஸ்திரீ நாதம், ஸ்திரீ ஸ்வரம், ஸ்திரீ ஸம்ராவம், ஸ்திரீ விராவம், ஸ்திரீ மர்மரம் ஆகியவை இதில் அடங்கும்.
காகலீ து கலே ஸூக்ஷ்மே த்வநௌ து மதுராஸ்புடே । கலோ மந்த்ரஸ்து கம்பீரே தாரோऽத்யுச்சைஸ்த்ரயஸ்த்ரிஷு ।। ௩௬௦.
'காகலி' என்பது மென்மையான இசை ஒலி. 'த்வனி' என்பது இனிமையான ஆனால் தெளிவில்லாத ஒலி. 'கல' என்பது ஆழமான, கம்பீரமான ஒலி. 'தார' என்பது மிக உயர்ந்த சுரம். இவை மூன்று வகை.