அக்நிபுராணம்

பிதாऽகாத்ஸஹ புத்ரேண காணோऽக்ஷ்ணா கதயா ஹரிஃ । அர்தேந நிவஸேகத்‌ப்ரு'த்யஃ காலே பாவே ச ஸப்தமீ ।। ௩௫௪.

தந்தை மகனுடன் சென்றார்; ஒருகண் கொண்டவன் கண் கொண்டு; ஹரி கேடயம் கொண்டு; பொருளால், வாசிப்பதற்காக, வேலைக்காரன், காலம், நிலை ஆகியவற்றிற்கு ஏழாம் வேற்றுமை பயன்படுத்தப்படுகிறது.

விஷ்ணௌ நதே பவேந்முக்திர்வஸந்தே ஸ கதோ ஹரிம் । ந்ரு'ணாம் ஸ்வாமீ ந்ரு'ஷு ஸ்வாமீ ந்ரு'ணாமீஶஃ ஸதாம்பதிஃ ।। ௩௫௪.

விஷ்ணுவுக்கு வணங்கினால் விடுதலை கிடைக்கும்; வசந்தத்தில் அவன் ஹரியிடம் சென்றான்; மனிதர்களில் தலைவன், மனிதர்களுக்கு தலைவன், ஆளும் அரசன், நல்லவர்களின் தலைவர்.

ந்ரு'ணாம் ஸாக்ஷீ ந்ரு'ஷு ஸாக்ஷீ கோஷு நாதோ கவாம்பதிஃ । கோஷு ஸூதோ கவாம் ஸூதோ ராஜ்ஞாம் தாயாதகோऽஸ்விஹ ।। ௩௫௪.

மனிதர்களில் சாட்சி, மனிதர்களுக்குள் சாட்சி; பசுக்களில் நாதன், பசுக்களுக்கு ஆண்டவன்; பசுக்களில் சாரதி, பசுக்களுக்கு சாரதி; அரசர்களுக்குள் வாரிசு இங்கே.

அந்நஸ்ய௧ ஹேதோர்வஸதி ஷஷ்டீ ஸ்ம்ரு'த்யர்தகர்மணி । மாதுஃ ஸ்மரதி கோப்தாரம் நித்யம் ஸ்யாத் கர்த்ரு'கர்மணோஃ ௩௫௪.

அன்னம் வேண்டி அவன் வாழ்கிறான்; நினைவு மற்றும் செயல் குறிக்கும் போது ஆறாம் வேற்றுமை பயன்படும்; தாயை காப்பாற்றுபவரை அவன் நினைவுகூர்கிறான்; எப்போதும் செய்பவர் மற்றும் செயல் ஆகியவற்றுக்காகவே இது உண்டு.

ஸ்கந்த உவாச ஷோஃட³ா ஸமாஸம் வக்ஷ்யாமி அஷ்டாவிம்ஶாதிதா புநஃ । நித்யாநித்யவிபாகேந லுகலோபேந ச த்விதா ।। ௩௫௫.

ஸ்கந்தன் சொன்னான்: நான் இப்போது ஷோடா சமாஸத்தை, எண்பத்து எட்டு விதமாகவும், நிலையானதும் நிலையற்றதும் என இரண்டாகவும், சொல்லை விடுவதால் இரு வகையாகவும் விளக்குகிறேன்.

கும்பகாரஶ்ச நித்யஃ ஸ்யாத்தேமகாராதிகஸ்ததா । ராஜ்ஞஃ புமாந்‌ராஜபுமாந் நித்யோऽயஞ்ச ஸமாஸகஃ ।। ௩௫௫.

குயவன் என்றும் நிலையானவன்; பொன்மிகு கைவினைஞரும் அதுபோல; அரசனுடைய மனிதன், அரச மானிடன், இந்த சமாஸமும் நிலையானதே.

கஷ்டஶ்ரிதோ லுக்‌ஸமாஸஃ கண்டேகாலாதிகஸ்த்வலுக் । ஸ்யாதஷ்டதா தத்‌புருஷஃ ப்ரதமாத்யஸுபா ஸஹ ।। ௩௫௫.

சொல்லை விடும் சமாஸம் லுக் சமாஸம் என்று அழைக்கப்படுகிறது, 'கஷ்டம் அடைந்தவன்' போன்றது; கழுத்தில், காலத்தில் என்பவை வலுக்; இவ்வாறு தத்புருஷம் எட்டு வகை, முதல் வேற்றுமையும் 'அஸ்' பிரத்தியயத்துடன்.

ப்ரதமாதத்‌புருஷோऽயம் பூர்வ்வம் காயஸ்ய விக்ரஹே । பூர்வகாயோऽபரகாயோ ஹ்யதரோத்தரகாயகஃ ।। ௩௫௫.

இது முதல் தத்புருஷம், உடலைப் பிரிக்கும்போது முதலில் வரும்; முன்னைய உடல், பின்வரும் உடல், கீழ் மேல் உடல் என்பன.

அர்த்தம் கணாயா அர்த்தகணா பிக்ஷாதுர்ய்யமதேத்ரு'ஶம் । ஆபந்நஜீவிகஸ்தத்வத் த்விதீயா சாதராஶ்ரிதஃ ।। ௩௫௫.

ஒரு துகளின் பாதி 'அரைக்கணா' எனப்படும்; பிச்சை கேட்பவன் அதுபோல; வாழ்வை அடைந்தவன்; இரண்டாம் வேற்றுமை கீழ் சார்ந்ததாகும்.

வர்ஷம்போக்யோ வர்ஷபோக்யோ தாந்யார்தஶ்ச த்ரு'தீயயா । சதுர்தோ ஸ்யாத்விஷணுபலிர்வ்ரு'கபீதிஶ்ச பஞ்சமீ ।। ௩௫௫.

வருடத்தை அனுபவிப்பவன் 'வர்ஷம்போக்ய' அல்லது 'வர்ஷபோக்ய'; தானியத்திற்காக மூன்றாம் வேற்றுமை; நான்காம் வேற்றுமை 'விஷணு பலி'க்கு; ஐந்தாம் வேற்றுமை 'யானையைப் பயப்படும் போது'.

ராஜ்ஞஃ புமாந் ராஜபுமாந் ஷஷ்டீ வ்ரு'க்ஷபலம் ததா । ஸப்தமீ சாக்ஷஶௌண்டோऽயமஹிதோ நஞ்‌ஸமாஸகஃ ।। ௩௫௫.

அரசனுடைய மனிதன், அரச மனிதன், ஆறாம் வேற்றுமை; மரத்தின் பழம் அதுபோல; ஏழாம் வேற்றுமை 'ஆக்ஷசௌண்ட' என்றும், 'அமஹித' என்பது எதிர்மறை சமாஸம்.

கர்மதாரயஃ ஸப்ததா நீலோத்பலமுகாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । விஶேஷணபூர்வ்வபதோ விஶேஷ்யோத்தரதஸ்ததா ।। ௩௫௫.

கர்மதாரய சமாஸம் ஏழு வகை, 'நீலோத்தலம் முகம்' போன்றவை; விசேஷணமான சொல் முதலில், விசேஷ்யமான சொல் பின்பு வரும்.

வையாகரணகஸூசிஃ ஶீதோஷ்ணம் த்விபதம் ஶுபம் । உபமாநபூர்வபதஃ ஶங்கபாண்டர இத்யபி ।। ௩௫௫.

வ்யாகரணஞர் நக சூசி, 'சூடானது-குளிரானது', இரு கால்கள், மங்களம்; ஒப்புமை சொல் முதலில், 'சங்கு போல் வெண்மை' போன்றவை.

உபமாநோத்தரபதஃ புருஷவ்யாக்ர இத்யபி । ஸம்பாவநாபூர்வபதோ குணவ்ரு'த்திரிதீத்ரு'ஶம் ।। ௩௫௫.

உபமானத்தில் பின்வரும் சொல்லாக 'மக்களில் புலி' என்று கூறுவது போல, முன்னதாக மதிப்பீட்டுக்காக வரும் சொல் 'குணங்கள் அதிகரித்தல்' என்று அழைக்கப்படுகிறது.

குண இதி வ்ரு'த்திர்வாச்யா ஸுஹ்ரு'தேவ ஸுபந்துகஃ । ஸவதாரணபூர்வபதோ பஹுவ்ரீஹிஶ்ச ஸப்ததா ।। ௩௫௫.

'குணம்' என்றால் அதிகரிப்பு என்று பொருள்; நண்பன் அல்லது நெருங்கிய உறவினர் என்பதுபோல். முன்னதாக வருவது குறிப்பாக இருந்தால், அந்த வகை சமாஸம் ஏழு வகைப்படும்.

த்விபதஶ்ச பஹுவ்ரீஹிராரூஃட³பவநோ நரஃ । அர்ச்சிதாஶேஷபூர்வ்வோऽயம் பஹ்வங்‌க்ரிஃ பரிகீர்த்திதஃ ।। ௩௫௫.

இரண்டு கால்கள் கொண்ட சமாஸம் 'வீட்டிற்குள் ஏறிய மனிதன்' என்பதுபோல். 'அனைவராலும் மதிக்கப்பட்டவன்' என்று முன்னதாக வந்தால், அது 'பல அங்கங்கள் உடையவன்' என்று அழைக்கப்படுகிறது.

ஏதே விப்ராஶ்சோபதஶாஃ ஸங்‌க்யோத்தரபதஸ்த்வயம் । ஸங்‌க்யோபயபதோ யத்வத்‌த்வித்ரா த்வ்யேகத்ரயோ நரஃ ।। ௩௫௫.

இந்த சமாஸங்கள், பிராமணர்களே, துணை சொற்கள் உடையவை. இதில் எண் பின்வரும் சொல்லாக வரும் சமாஸம், 'இருவர்', 'மூவர்', 'ஒருவர்' என்று மனிதர்களை குறிக்கும் போது பயன்படுத்தப்படுகிறது.

ஸஹபூர்ஷபதோऽயம் ஸ்யாத் ஸமூலோத்‌த்ரு'தகஸ்தருஃ । வ்யதிஹாரலக்ஷணார்தஃ கேஶாகேஶி நகாநகி ।। ௩௫௫.

'ஒன்றாக' என்ற முன்னதாக வரும் சொல்லுடன் அமைந்த சமாஸம் 'வேர் உடன் பிடுங்கப்பட்ட மரம்' என்பதுபோல். மாற்றம் குறிக்கும் பொருளில், 'முடி-முடி', 'நகம்-நகம்' என்று கூறப்படுகிறது.

திக்லக்ஷ்யா ஸ்யாத்தக்ஷிணபூர்வ்வா த்விகுராபாஷிதோ த்விதா । ஏகவத்பாவி த்விஶ்ர்ரு'ங்கம் பஞ்சமூலீ த்வநேகதா ।। ௩௫௫.

திசையை குறிக்கும் சமாஸம் 'கிழக்கு-தெற்கு' என்பதுபோல். இருமுறை கூறப்படும் சமாஸம் 'இரண்டு கொம்பு', 'ஐந்து வேர்', அதுபோல் 'பல' என்றும் கூறப்படுகிறது.

த்வந்த்வஃ ஸமாஸோ த்விவிகதோ ஹீதரேதரயோககஃ । ருத்ரவிஷ்ணூ ஸமாஹாரோ பேரீபடஹமீத்ரு'ஶம் ।। ௩௫௫.

இரட்டை சமாஸம் என்பது இருவரை இணைக்கும் சமாஸம்; 'ருத்ரன் மற்றும் விஷ்ணு', 'பெரிய மிருதங்கம் மற்றும் சின்ன மிருதங்கம்' போன்றவை இதில் அடங்கும்.

த்விதாக்யாதோऽவ்யயீபாவோ நாமபூர்வபதோ யதா । ஶாகஸ்ய மாத்ரா ஶாகப்ரதி யதாऽவ்யயபூர்வ்யகஃ ।। ௩௫௫.

'இருமுறை' என்று அழைக்கப்படும் சமாஸம் அவ்யயீபாவம்; இதில் முன்னதாக வரும் சொல் பெயர்ச்சொல். 'காய்களின் அளவு', 'காயைச் சார்ந்தது' போன்றவை, முன்னதாக அவ்யயம் வந்தால் அவ்வாறு கூறப்படுகிறது.

உபகும்பஞ்சோபரத்யம் ப்ராதாந்யேந சதுர்விம்தஃ । உத்தரபதார்தமுக்யோ த்வந்த்வஶ்சோபயமுக்யகஃ ௩௫௫.

உபகும்பம், உபரத்யம் ஆகியவை நான்கு முக்கிய வகைகளில் உள்ளன; பின்வரும் சொல் முக்கியமான பொருளை தரும். இரட்டை சமாஸத்தில் இரண்டும் முக்கியமானவை.

ஸ்கந்த உவாச தத்திதம் த்ரிவிதம் வக்ஷ்யே ஸாமாந்யவ்ரு'த்திரீத்ரு'ஶீ । ல வ்யம்ஸலோ வத்ஸலஃ ஸ்யாதிலசி ஸ்யாத்தூ பேநிலம் ।। ௩௫௬.

ஸ்கந்தன் கூறினான்: ததிதம் மூன்று வகை என்று விளக்குகிறேன்; பொதுவாக, 'லவ்யம்சல' என்பது பாசமுள்ளவன் என்று பொருள்; 'இலச்' பிரத்தியுடன் 'பேனிலம்' என்பது நுரைபோன்றது என்று அர்த்தம்.

லோமஶஃ ஸே பாமநோ நே இலசி ஸ்யாத்து பிச்சிலம் । அணி ப்ராஜ்ஞ ஆர்ச்சகஃ ஸ்யாத் தந்தாதுரசி தந்துரஃ ।। ௩௫௬.

'லோமஷ' என்பது முடி உடையவன், 'பாமன' என்பது முடி இல்லாதவன்; 'இலச்' பிரத்தியுடன் 'பிச்சிலம்' என்பது ஒட்டும் தன்மை உடையது. 'அணி' பிரத்தியுடன் 'பிராஜ்ஞ' என்பது அறிவாளி, 'ஆர்ச்சக' என்பது வழிபடுவோர்; 'துரசி' பிரத்தியுடன் 'தந்துர' என்பது பற்கள் உடையவன்.

ரே ஸ்யாம்மதுரம் ஸுஶிரம் ரே ஸ்யாத் கேஶர ஈத்ரு'ஶஃ । ஹிரண்யம் யே மாலவோ வே வலசி ஸ்யாத்ரஜஸ்வலஃ ।। ௩௫௬.

'ரே' பிரத்தியுடன் 'மதுரம்' என்பது இனிப்பு, 'சுஷிரம்' என்பது காலியானது; 'ரே' பிரத்தியுடன் 'கேசரம்' என்பது பூவின் முடி போன்றது. 'ஹிரண்யம்' என்பது தங்கம், 'மாலவ' என்பது மாலவ நாட்டைச் சேர்ந்தவன்; 'வலசி' பிரத்தியுடன் 'ரஜஸ்வல' என்பது தூசி நிறைந்தது.

இநோ தநோ கரீ ஹஸ்தீ தநிகம் டிகநோரிதம் । பயஸ்வீ விநி மாயாவீ ஊர்ணாயுர்யுசி ஈரிதம் ।। ௩௫௬.

'இனோ' பிரத்தியுடன் 'தனோ' என்பது செல்வம் உடையவன், 'கரி' என்பது யானை; 'தனிக' என்பது பணக்காரன், 'டிகனோறிதம்' என்பது குறி வைத்தது. 'பயஸ்வி' என்பது பாலை உடையவன், 'வினிமாயாவி' என்பது மாயை காட்டுபவர்; 'ஊர்ணாயுர்' என்பது கம்பளி உடையவன், 'யுசி' என்பது கூறப்பட்டது என்று அர்த்தம்.

வாக்மீ மிநி ஆலசி ஸ்யாத்வாசாலஶ்சாடசீரிதம் । பலிநோ வர்ஹிணஃ கேகீ வ்ரு'ந்தாரகஸ்தயா கநி ।। ௩௫௬.

'வாக்மி' என்பது நன்றாக பேசுபவர், 'மினி' பிரத்தியுடன்; 'ஆலசி' பிரத்தியுடன் 'வாசால' என்பது அதிகம் பேசுபவர், 'சாட்டசீரிதம்' என்பது பாசமுடன் பேசுபவர். 'பலின' என்பது பழம் தரும், 'வர்ஹிண' என்பது மயில், 'கேகி' என்பது மயில், 'வ்ரிந்தாரக' என்பது குழுவைச் சேர்ந்தவன், 'கனி' என்பது சிறியது.

ஆலுசி ஶீதந்ந ஸஹதே ஶீதாலுஃ ஶ்வாலுரீத்ரு'ஶஃ । ஹிமாலுராலுசி ஸ்யாச்ச ஹிமம் ந ஸஹதே ததா ।। ௩௫௬.

'ஆலுசி' பிரத்தியுடன் 'சீதன்ன' என்பது குளிரை தாங்க முடியாதவன், 'சீதாலு' என்பது குளிரை தாங்கும், 'ச்வாலுர்' என்பது நாய் போன்றவன். 'ஹிமாலுர்' என்பது பனியை தாங்க முடியாதவன் என்றும் பொருள்.

ரூபம் வாதாதுலசி ஸ்யாத் வாதுலஶ்சாநபத்யகே । வாஶிஷ்டஃ கௌரவோ வாஸஃ பாஞ்சாலஃ ஸோஸ்ய வாஸகஃ ।। ௩௫௬.

'ரூபம்' என்ற சொல்லுடன் 'வாதாதுலசி' பிரத்தியுடன் வந்தால் காற்றால் பாதிக்கப்பட்டது என்று அர்த்தம்; 'வாதுல' என்பது காற்று நிறைந்தது, 'அநபத்யகே' என்பது பிள்ளை இல்லாதவன். 'வாசிஷ்ட' என்பது வசிஷ்டரின் வம்சம், 'கௌரவ' என்பது குருவின் வம்சம், 'வாச' என்பது வாசம், 'பாஞ்சால' என்பது பாஞ்சால நாட்டைச் சேர்ந்தவன், 'வாசக' என்பது குடியிருப்பவர்.