ப்ராக்ப்யாம் ப்ராக்பிஃ ப்ராசாஞ்ச ப்ராசி ச ப்ராங்ஸு ப்ராங்ஸு ப்ராங்ஶ்வபி ஏவம் ஹ்யுதஙுதீசீ வா ஸம்யங்க ப்ர்த்யகஸமீச்யபி ।। ௩௫௧.௫௫ திர்ய்யங்திரஶ்ச ஸத்ர்யங் ச விஶ்வத்ர்யங் பூர்வவத் ஸ்ம்ரு'தாஃ । அதத்ர்யஙதமுயங் ஸ்யாத் ததாமுமுயஙீரிதஃ ।। ௩௫௧.
இரண்டு ப்ராக்களால், ப்ராக்களால், ப்ராசானும், ப்ராசியிலும், ப்ராஞ்சிலும், ப்ராஞ்சிலும், ப்ராஞ்சிலும். இப்படியே, உதங், உதீசி, சம்யங், பிரத்யக், சமீசி ஆகியோரும் உள்ளனர்.
அதத்ர்யஙதமுயங் ஸ்யாத் ததாமுமுயஙீரிதஃ । அதத்ர்யஞ்சோ ஹ்யமுத்ரீசஃ அதத்ர்யக்ப்யாஞ்ச பூர்வ்வவத் ।। ௩௫௧.
அதத்ரியங், அமுயங் ஆகியவை இப்படிப்பட்டவை; அதுபோல் அமுயங் என்றும் கூறப்படுகிறது. அதத்ரியஞ்ச, அமுத்ரீசர், இரண்டு அதத்ரியங்களால், முன்னதாக இருந்ததைப் போல.
தத்த்வத்ரு'ஷி தத்த்வத்ரு'ட்ஸு ஏவம் காஷ்டதஃட²ாதயஃ । பிஷக் பிஷகப்யாம் பிஷஜி ஜந்மபாகாதயஸ்ததா ।। ௩௫௧.
இதேபோல் தத்த்வத்ருஷி, தத்த்வத்ருட்சு, காஷ்டதரா போன்ற சொற்கள், பிஷக், பிஷகப்யாம், பிஷஜி, பிறகு பிறப்பும் பிற நிலைகளும் உள்ள சொற்கள் இவ்வாறு வருகின்றன.
மருத் மருத்ப்யாம் மருதி ஏவம் ஶத்ருஜிதாதயஃ । பவாந் பவந்தௌ பவதாம் பவம்ஶ்சைவ பவத்யபி ।। ௩௫௧.
மருத், மருத்ப்யாம், மருதி, அதுபோல் சத்ருஜித் போன்ற சொற்கள், பவான், பவந்தௌ, பவதாம், பவம், பவதி என்பனவும் இவ்வாறு வருகின்றன.
மஹாந்மஹாந்தௌ மஹதாமேவம் பகவதாதயஃ । ஏவம் மகவாந்மகவந்தௌ அக்நிசிச்சாக்நிசித்யபி ।। ௩௫௧.
மகான், மகாந்தௌ, மகதாம், அதுபோல் பகவத் போன்ற சொற்கள், அதேபோல் மகவான், மகவந்தௌ, அக்னிசித், அக்னிசித்ய் என்பனவும் இவ்வாறு வருகின்றன.
அக்நிசித்ஸ்வேவமேவாந்யத் வேதவித்த்வவித்த்வபி । வேதவிதாமேவமந்யத் யஃ ஸமஸ்தேந ஸர்வ்வவித் ।। ௩௫௧.
அக்னிசித் போன்ற மற்ற சொற்கள், வேதவித், வவித்த்வ, வேதவித், மற்றும் இதுபோல் மற்ற சொற்கள், யார் அனைத்தையும் அறிந்தவர், அவர் சர்வவித் எனப்படுகிறார்.
ராஜா ராஜாநௌ ராஜ்ஞஃ ரீஜ்ஞி ராஜநி ராஜந் । யஜ்வா யஜ்வாநஸ்தத்வத் கரீ தண்டீ ச தண்டிநீ ।। ௩௫௧.
ராஜா, ராஜானௌ, ராஜ்ஞ, ரிஜ்ஞி, ராஜனி, ராஜன், யஜ்வா, யஜ்வான, அதுபோல் கரி, தண்டி, தண்டினி என்பனவும் வருகின்றன.
பந்தாஃ பந்தாநௌ ச பதஃ பதிம்பாம் பதி சேத்ரு'ஶம் । மந்தா ரு'புக்ஷாஃ பஶ்யாத்யாஃ பஞ்ச பஞ்ச ச பஞ்சபிஃ ।। ௩௫௧.
பந்தா, பந்தானௌ, பத, பதிம்பாம், பதி, அந்த வகையில், மந்தா, ருபுக்ஷா, பச்யாத்யா, ஐந்து, ஐந்து, ஐந்தினால் என்பனவும் வருகின்றன.
ப்ரதாந் ப்ரதாநௌ ப்ரதாந்ப்யாம் ஹேப்ர்தாம்ஶ்ச ஸுஶர்ம்மணஃ । ஆபஃ அபஃ அத்பிரப்யேவம் ப்ரஶாம்ஶ்சைவ ப்ரஶாம்யபி ।। ௩௫௧.
ப்ரதான், ப்ரதானௌ, ப்ரதான்ப்யாம், ஹேப்ரதான் என்ற சொல் சுஷர்மணனுக்கு, ஆப, அப, அத்பி, அதுபோல் ப்ரசாம், ப்ரசாமி என்பனவும் வருகின்றன.
கஃ கேந ஸர்வ்வவத் கேஷு அயம் சேமேஇமாந்நயஃ । அநேந சாப்யாமேபிஶ்ச அஸ்மை சேப்யஃ ஸ்வமஸ்யச ।। ௩௫௧.
க, கேன, சர்வவத், கேஷு, அயம், இமே, இமான், நய, அனேன, சாப்யாம், எபிஸ், அஸ்மை, சேப்ய, ஸ்வம், அஸ்ய என்பனவும் வருகின்றன.
அநயோரேஷாமேஷு ஸ்யாச்சத்வாரஶ்சதுரஸ்ததா । சதுர்ணோஞ்ச சதுர்ஷ்வऽஸ்தி ஸுகீஃ ஶ்ரேஷ்டஃ ஸுகிர்ய்யபி ।। ௩௫௧.
இருவரிலும், இவைகளிலும் நான்கு இருக்க வேண்டும், அதுபோல் சதுரஸ், சதுர்ண, சதுர்ஷு, சுகீ, சிறந்தவன், சுகிரிய் என்பனவும் உள்ளன.
ஸுத்யௌஃ ஸுதித்ரௌ ஸுத்யுப்யாம் விட்விஷௌ விட்ஸு யாத்ரு'ஶஃ । யாத்ரு'க்ப்யாஞ்சைவ விஃட²ப்யாஞ்ச ஷட் ஷட் ஷண்ணாஞ்ச ஷட்ஸ்வபி ।। ௩௫௧.
சுத்யௌ, சுதித்ரௌ, சுத்யுப்யாம், விட்விஷௌ, விட்ட்சு, அதுபோல் யாத்ருக்ப்யாம், விரப்யாம், ஷட், ஷட், ஷண்ணாம், ஷட்ஸு என்பனவும் வருகின்றன.
ஸுவசாஃ ஸுவசஸா ச ஸுவசோப்யாமதேத்ரு'ஶம் । ஹே ஸுவசோ ஹே உஶநந் உஶநா வோஶநஸ்யபி ।। ௩௫௧.
சுவசா, சுவசஸா, சுவசோப்யாம், அதுபோல், ஹே சுவசோ, ஹே உஷனன், உஷனா, உஷனஸ்ய என்பனவும் வருகின்றன.
புரதம்ஶா அநேஹா ஹேவித்வந் வித்வாம்ஸ உத்தமாஃ । விதுஷே நமோ வித்வத்ப்யாம் வித்வத்ஸு ச வபுவிவாந் ।। ௩௫௧.
புரதம்சா, அநேஹா, ஹேவித்வன், வித்வான்சா, உத்தமா, விதுஷே, நமோ, வித்வத்ப்யாம், வித்வத்ஸு, வபுவிவான் என்பனவும் வருகின்றன.
ஏவஞ்ச பேசிவாந் ஶ்ரேயாந் ஶ்ரேயாம்ஸௌ ஶ்ரேயஸஸ்ததா । அஸௌ அம் அமீ ஶ்ரேஷ்டா அமும் பமூநிஹாமுநா ।। ௩௫௧.
இவ்வாறு பேசிவான், சிறந்தவன், சிறந்த இருவர், சிறந்தவர்கள், அசௌ, அம், அமீ, சிறந்தா, அமும், பமூனி, ஹாமுனா என்பனவும் வருகின்றன.
அமீபிரமுஸ்மை வாமுஸ்மாதமுஷத்ய வாமுயோஸ்ததா । அமீஷாமமுஸ்மிந்நித்யேவம் கோதுக் கோதுக்மிரகதஃ ।। ௩௫௧.
அமீபிர், அமுஸ்மை, வாமுஸ்மாத், அமுஷத்ய, அதுபோல் வாமுயோ, அமீஷாம், அமுஸ்மின், இவ்வாறு கோதுகு, கோதுக்மி, ரகத என்பனவும் வருகின்றன.
கோதுக்ஷ்வித்யேவமந்யேபி மித்ரத்ருஹோ மித்ரத்ருஹா । மித்ரத்ருக்ப்யாம் மித்ரத்ருக்பிரேவ சித்தத்ருஹாதயஃ ।। ௩௫௧.
கோதுக்ஷு போன்ற மற்ற சொற்கள், மித்ரத்ருஹ, மித்ரத்ருஹா, மித்ரத்ருக்ப்யாம், மித்ரத்ருக்பிஸ், அதுபோல் சித்தத்ருஹா போன்ற சொற்களும் வருகின்றன.
ஸ்வலிட் ஸ்வலிட்ப்யாம் ஸ்வலிஹி அநட்வாநநடுத்ஸு ச । அஜந்தாஶ்ச ஹலந்தாஶ்ச பும்ஸ்யாதோऽத ஸ்த்ரியாம் வதே ।। ௩௫௧.
ஸ்வலிட், ஸ்வலிட்ப்யாம், ஸ்வலிஹி, அனட்வான், அனடுட்சு, அஜந்தா, ஹலந்தா, இப்போது ஆணும் பெண்ணும் பற்றி சொல்கிறேன்.
ஸ்கந்த உவாச ரமா ரமே ரமாஃ ஶுபா ரமாம் ரமே ரமாஸ்ததா । ரமயா ச ரமாப்யாஞ்ச ரமாபிஃ ஸ்ரு'தமவ்யயம் ।। ௩௫௨.
ஸ்கந்தன் சொன்னான்: ரமா, ரமே, ரமாஹ், சுபா, ரமாம், ரமே, அதுபோல் ரமாஹ், ரமயா, ரமாப்யாம், ரமாபிஸ், நிலையான ஓட்டம் இவ்வாறு அமைந்தது.
ரமாயை ச ரமாப்யாஞ்ச ரமாயா ரமயோஃ ஶுபம் । ரமாணாஞ்ச ரமாயாஞ்ச ரமாஶ்வேவம் கலாதயஃ ।। ௩௫௨.
ரமாயை, ரமாப்யாம், ரமாயா, ரமயோ, சுபம், ரமாணாம், ரமாயாம், அதுபோல் ரமாஹ், கலா போன்ற சொற்கள் இவ்வாறு வருகின்றன.
ஜரா ஜரஸௌ ஜர இதி ஜரஸஶ்ச ஜரா ஜராம் । ஜரஸஞ்ச ஜராஸ்வேவம் ஸர்வ்வா ஸர்வ்வே ச ஸர்வ்வேயா ।। ௩௫௨.
மூப்பு, மூப்பானவர்களுக்கு, மூப்பாகவும், மூப்பின் மூப்பாகவும், மூப்புக்குள்ளே மூப்பாகவும், எல்லாம், எல்லோரும், எல்லா வகைகளும்.
ஸர்வ்வஸ்தை தேஹி ஸர்வ்வஸ்யாஃ ஸர்வ்வஸ்யாஃ ஸர்வ்வயோஸ்ததா । ஶேஷம் ரமாவத்ரூபம் ஸ்யாத் த்வே த்வே திஸ்ரஶ்ச திஸ்ரு'ணாம் ।। ௩௫௨.
எல்லா நிலைகளிலும், அருள்பவரே, எல்லாவற்றிற்கும், இரண்டும், எல்லாவற்றிற்கும்; மீதமுள்ளவை லட்சுமியின் வடிவில் இரண்டாக இரண்டும், மூன்றாக மூன்றும்.
புத்தீர்புத்த்யா புத்தயே ச புத்த்யை புத்தேஶ்ச ஹேமதே । கவிவத்ஸ்யாந்முநீநாஞ்ச நதீ நத்யௌ நதீம் நதீஃ ।। ௩௫௨.
அறிவு, அறிவால், அறிவுக்காக, அறிவாளிகளுக்காகவும், அறிவாளிகளின் அறிவுக்காகவும், பொன்னுக்காகவும்; கவிஞரைப் போலவே முனிவர்களுக்கும், நதி, இரண்டு நதிகள், நதி, நதிகள்.
நத்யா நதீபிர்நத்யை ச நத்யாஞ்சைவ நதீஷு ச । குமாரீ ஜ்ரு'ம்பணீத்யேவம் ஶ்ரீஃ ஶ்ரியௌ ச ஶ்ரியஃ ஶ்ரியா ।। ௩௫௨.
நதியால், நதிகளுடன், நதிக்காகவும், நதிகளுக்குள்ளும்; கன்னி, வாய்வைத்தல், அதுபோல, ஸ்ரீ, இரண்டு ஸ்ரீகள், ஸ்ரீகள், ஸ்ரீயால்.
ஶ்ரியை ஶ்ரியே ஸ்த்ரீம் ஸ்த்ரியஞ்ச ஸ்த்ரீஶ்ச ஸ்த்ரியஃ ஸ்த்ரியா ஸ்த்ரியை । ஸ்த்ரியாஃ ஸ்த்ரீணாம் ஸ்த்ரியாஞ்ச க்ராமண்யாம் தேந்வை ச தேநவே ।। ௩௫௨.
ஸ்ரீக்காக, ஸ்ரீயிடம், பெண், பெண்கள், பெண், பெண்கள், பெண்ணால், பெண்ணிடம்; பெண்களின், பெண்களின், பெண்களிடம், ஊர்தலைவரிடம், பசுவிடம், பசுவுக்காக.
ஜம்பூர்ஜம்ப்வௌ ச ஜம்பூஶ்ச ஜம்பூநாஞ்ச பலம்பிவ । வர்ஷாப்வௌ ச புநர்ப்வௌ ச மாத்ரூ'ர்வ்வாபரி ச கௌஶ்ச நௌஃ ।। ௩௫௨.
நாவல் மரம், இரண்டு நாவல் மரங்கள், நாவல் மரங்கள், நாவல் மரங்களின், பழம் போல; இரண்டு மழைக்காலங்கள், இரண்டு மறுபிறப்புகள், தாய்மார்கள், மேலே, பசு, படகு.
வாக்வாசா வாக்பிஶ்ச வாக்ஷு ஸ்ரக்ப்யாம் ஸ்ரஜி ஸ்ரஜோஸ்ததா । வித்வத்ப்யாஞ்சைவ வித்வத்ஸு பவதீ ஸ்யாத் பவந்த்யபி ।। ௩௫௨.
பேச்சு, பேச்சால், பேச்சுகளுடன், பேச்சுகளுக்குள்ளும்; இரண்டு மாலைகளுடன், மாலையில், மாலைகளின், அதுபோல; பண்டிதர்களுடன், பண்டிதர்களிடையே, 'பவதி' என்றும், 'பவந்தி' என்றும்.
தீவ்யந்தீ பாதீ பாந்தீ ச துதந்தீ ச துதத்யபி । ருததீ ருந்ததீ தேவீ க்ரு'ஹ்ணதீ சோரயந்த்யபி ।। ௩௫௨.
ஒளிரும், பிரகாசிக்கும், ஒளிரும், தள்ளும், தள்ளுவதும்; அழும், அடக்கும், தேவியை, பிடிக்கும், திருடுவதும்.
த்ரு'ஷத் த்ரு'ஷத்ப்யாம் த்ரு'ஷதி விஶேஷவிதுஷீ க்ரு'திஃ । ஸமித் ஸமித்ப்யாம் ஸமிதி ஸீமா ஸீம்நி ச ஸீமநி ।। ௩௫௨.
கல், இரண்டு கற்களுடன், கல்லில், சிறப்பாக அறிந்தவர், செயல்; சமிது, இரண்டு சமிதுகளுடன், சமிதில், எல்லை, எல்லைக்குள், எல்லையிலும்.
தாமநீப்யாம் ககுத்ப்யாஞ்ச கேயமாப்யாம் ததாஸு ச । கீர்ப்யாஞ்சைவ கிரா கீர்ஷு ஸுபூஃ ஸுபூஃ புரா புரி ।। ௩௫௨.
இரண்டு கட்டுகளுடன், இரண்டு குன்றுகளுடன், இரண்டு கேயம்களுடன், அவற்றுக்குள்ளும்; இரண்டு சொற்களுடன், சொல்லால், சொற்களில், நல்ல பூமி, நல்ல நகரம், நகரம், நகரத்திலும்.