அக்நிபுராணம்

உபமைவ திரோபூதபேதா ரூபகமேவ வா । ஸஹோக்திஃ ஸஹபாவேந கதநம் துல்யதர்ம்மிணாம் ।। ௩௪௪.

ஒப்புமையின் வேறுபாடு மறைந்துவிட்டால், அல்லது உருவகமும் மறைந்தால், ஒரே மாதிரியான பண்புகளை ஒன்றாகச் சேர்த்து சொல்வது 'சகோक्ति' எனப்படும்.

பவேதர்தாந்தரந்யாஸஃ ஸாத்ரு'ஶ்யேநோத்தரேண ஸஃ । அந்யதோபஸ்திதா வ்ரு'த்திஶ்சேதந்ஸ்யேதரஸ்ய ச ।। ௩௪௪.

ஒற்றுமையின் மூலம் பிற பொருள் பின்னர் சேர்க்கப்பட்டால், அல்லது வேறு விதமாக அதன் செயல்பாடு தோன்றினால், அது 'அர்த்தாந்தரந்யாஸம்' அல்லது வேறு வகை 'விருத்தி' எனப்படுகிறது.

அந்யதா மந்யதே யத்ர தாமுத்ப்ரேக்ஷஆம் ப்ரசக்ஷதே । லோகஸீமாநிவ்ரு'த்தஸ்ய வஸ்துதர்ம்மஸ்ய கீர்த்தநம் ।। ௩௪௪.

ஏதாவது வேறு விதமாகக் கற்பனை செய்யும் இடத்தில், அதைக் 'உத்பிரேக்ஷை' எனக் கூறுவர்; அது உலக எல்லையை மீறும் பொருளின் பண்பை விவரிப்பதாகும்.

பவேததிஶயோ நாம ஸம்பவாஸம்பவாத் த்விதா । குணஜாதிக்ரியாதீநாம் யத்ர வைகல்யதர்ஶநம் ।। ௩௪௪.

அதிகம் எனப்படும் 'அதிசயம்' இரண்டு வகை: சாத்தியமானதும், சாத்தியமற்றதும்; பண்பு, வகை, செயல் முதலியவற்றில் குறைபாடு தெரிந்தால், அது அதிசயமாகும்.

விஶேஷதர்ஶநாயைவ ஸா விஶேஷோக்திருச்யதே । ப்ரஸித்தஹேதுவ்யாவ்ரு'த்யா யத் கிஞ்சித் காரணஆந்தரம் ।। ௩௪௪.

வித்தியாசத்தை காட்டுவதற்காகச் சொல்வதை 'விசேஷோक्ति' எனுவர்; அறியப்பட்ட காரணத்தை தவிர்த்து, வேறு காரணம் கூறப்படும்போது அது நிகழும்.

யத்ர ஸ்வாபாவிகத்வம் வா விபாவ்யம் ஸா விபாவநா । ஸங்கதீகரணம் யுக்த்யா யதஸம்கச்சமாநயோஃ ।। ௩௪௪.

இயற்கையான தன்மை அல்லது உள்ளதாய் இருப்பதை ஊகிக்க வேண்டிய இடத்தில், அது 'விபாவனை' எனப்படும்; தொடர்பில்லாத இரண்டையும் காரணம் மூலம் ஒன்றாகச் சேர்க்கும் இடத்தில் அது நிகழும்.

விரோதபூர்வகத்வேந தத்விரோத இதி ஸ்ம்ரு'தம் । ஸிஸாதயிஷிதார்தஸ்ய ஹேதுர்பவதி ஸாதகஃ ।। ௩௪௪.

முன்னதாக எதிர்ப்பு காட்டப்படும்போது, அது 'விரோதம்' எனப்படுகிறது; நிறுவ விரும்பும் பொருளுக்காக, காரணம் ஆதாரமாக அமையும்.

காரகோ ஜ்ஞாபக இதி த்விதா ஸோऽப்யுபஜாயதே । ப்ரவர்த்ததே காரகாக்யஃ ப்ராக் பஶ்சாத் கார்ய்யஜந்மநஃ ।। ௩௪௪.

கருவி இரண்டு வகை: செய்பவர் என்றும், அறிகுறி என்றும்; செய்பவர் விளைவுக்கு முன்பும், அறிகுறி விளைவுக்குப் பிறகும் செயல்படுகிறது.

பூர்வ்வஶேஷ இதி க்யாதஸ்தயோரேவ விஶேஷயோஃ । கார்ய்யகாரணபாவத்வா ஸ்வபாவாத்வா நியாமகாத் ।। ௩௪௪.

இவை இரண்டின் வேறுபாட்டில், இது 'முன்னையது மீதமுள்ளது' என அழைக்கப்படுகிறது; அது காரண-விளைவு உறவால் அல்லது இயற்கை கட்டுப்பாட்டால் அமைகிறது.

ஈபகாக்யஸ்ய பேதோऽஸ்தி நதீபூராதிதர்ஶநாத் । அவிநாபாவநியமோ ஹ்யவிநாபாவதர்ஶநாத் ।। ௩௪௪.

'ஈபக' எனும் வகை உள்ளது, அது நதி நிரம்புதல் போன்றவற்றில் காணப்படுகிறது; இணைபிரியா தொடர்பு என்பது, அந்த தொடர்பு எப்போதும் இருப்பதைப் பார்த்து அறியப்படுகிறது.

அக்நிருவாச ஶப்தார்தயோரலங்காரோ த்வாவலங்குருதே ஸமம் । ஏகத்ர நிஹிதோ ஹாரஃ ஸ்தநம் க்ரீவாமிவ த்ரியாஃ ।। ௩௪௫.

அக்னி கூறினார்: சொல் மற்றும் பொருள் அலங்காரம் இருவகை; அது இரண்டையும் சமமாக அலங்கரிக்கிறது, ஒரு பெண்ணின் கழுத்திலும் மார்பிலும் மாலை அணிவிப்பதைப் போல.

ப்ரஶஸ்திஃ காந்திரௌசித்யம் ஸம்க்ஷேபோ யாவதர்ததா । அபிவ்யக்திரிதி வ்யக்தம் ஷட்‌பேதாஸ்தஸ்ய ஜாக்ரதி ।। ௩௪௫.

புகழ்ச்சி, ஒளிர்ச்சி, பொருத்தம், சுருக்கம், போதுமான தன்மை, தெளிவான வெளிப்பாடு — இவை ஆறு வகைகளாக இதில் தெளிவாகத் தெரிகின்றன.

ப்ரஶஸ்திஃ பரவந்மர்ம்மத்ரவீகரணகர்ம்மணஃ । வாசோ யுக்திர்த்விதா ஸா ச ப்ரேமோக்திஸ்துதிபேததஃ ।। ௩௪௫.

பிறர் மனதை உருக்கும் செயலைப் புகழ்வதே புகழ்ச்சி. சொல் இரண்டு வகை, அப்படியே அன்போடு சொல்வதும் புகழ்ச்சியின் வேறுபாடுகளாகும்.

ப்ரேமோக்திஸ்துதிபர்ய்யாயௌ ப்ரியோக்திகுணகீர்த்தநே । காந்திஃ ஸர்வ்வமநோருச்யவாச்யவாசகஸங்கதிஃ ।। ௩௪௫.

அன்போடு சொல்வதும், புகழ்ச்சியும் ஒரே பொருள்; அன்பை வெளிப்படுத்துதல், நல்ல பண்புகளைப் புகழ்வதும் அதேபோல். ஒளிர்ச்சி என்பது எல்லாம் மனம் விரும்பும் சொற்கள், பொருள், வெளிப்பாடுகள் ஒற்றுமையாக இருப்பதே.

யதா வஸ்து ததா ரீதிர்யதா வ்ரு'த்திஸ்ததா ரஸஃ । உர்ஜ்ஜஸ்விம்ரு'துஸந்தர்பாதௌசித்யமுபஜாயதே ।। ௩௪௫.

பொருள் எப்படி இருக்கிறதோ, அதேபோல் நடை; விருத்தம் எப்படி இருக்கிறதோ, அதேபோல் ரசம். வலிமை, மென்மை, சரியான அமைப்பு ஆகியவற்றால் பொருத்தம் உருவாகிறது.

ஸம்க்ஷேணோ வாசகைரஸ்பைர்வஹோரர்தஸ்ய ஸம்க்ரஹஃ । அந்யூநாதிகதா ஶப்தவஸ்துநோர்யாவதர்ததா ।। ௩௪௫.

சொற்கள் அதிகமில்லாமல், பொருளைச் சுருக்கமாகச் சொல்வதே சுருக்கம். சொல் மற்றும் பொருள் ஒன்றோ ஒன்று குறையாமல், அதிகமாகவோ இல்லாமல் பொருந்தினால் போதுமான தன்மை.

ப்ரகடத்வமபிவ்யக்திஃ ஶ்ருதிராக்ஷேப இத்யபி । தஸ்யா பேதௌ ஶ்ருதிஸ்தத்ர ஶப்தம் ஸ்வார்தஸமர்பணம் ।। ௩௪௫.

தெளிவாக வெளிப்படுவது தெளிவாகும்; அதை 'கேட்கும் தன்மை', 'சுட்டும் தன்மை' என்றும் சொல்வார்கள். அதில் இரண்டு வகை, அதில் ஒன்று சொல் தன் பொருளை நேரடியாகக் கொடுப்பது.

பவேந்நைமித்திகீ பாரிபாஷிகீ த்விவிதைவ ஸா । ஸங்கேதஃ பரிபாஷேதி ததஃ ஸ்யாத் பாரிபாஷிகீ ।। ௩௪௫.

அது இரண்டு வகை: ஒப்புதல் வழக்கில் வரும், குறிப்பிட்ட விதிமுறையில் வரும். ஒப்புதல், விதிமுறை — இவை சேர்ந்தால் விதிமுறைபடி வரும் வகை.

முக்யௌபசாரிகீ சேதி ஸா ச ஸா ச த்விதா த்விதா । ஸ்வாபிதேயஸ்கலத்‌வ்ரு'த்திரமுக்யார்தஸ்ய வாசகஃ ।। ௩௪௫.

அது இரண்டு வகை: நேரடி, உபமையாக. வழக்கமான பொருள் தவறி, பிற பொருளைச் சொல்வது உபமையாகும்.

யயா ஶப்தோ நிமித்தேந கேநசித்ஸௌபசாரிகீ । ஸா ச லாக்ஷணிகீ கௌணீ லக்ஷணாகுணயோகதஃ ।। ௩௪௫.

ஒரு சொல் ஏதேனும் காரணத்தால் உபமையாகப் பயன்படுத்தப்பட்டால், அது சுட்டும் அல்லது இரண்டாம் நிலை பொருளாகும்; சுட்டும் தன்மை அல்லது பண்புடன் சேர்ந்ததனால்.

அபிதேயாவிநாபூதா ப்ரதீதிர்ல்லக்ஷணோச்யதே । அபிதேயேந ஸம்பந்தாத்ஸாமீப்யாத்ஸமவாயதஃ ।। ௩௪௫.

சுட்டும் என்பது, சொல்வதற்கும் சுட்டும் பொருளுக்கும் பிரிக்க முடியாத தொடர்பு இருப்பது; அந்த தொடர்பு, அருகாமை, அல்லது உட்படுதல் மூலமாக.

வைபரீத்யாத்‌க்ரியாயோகால்லக்ஷணா பஞ்சதா மதா । கௌணீகுணாநாமாநந்த்யாதநந்தா தத்விவக்ஷயா ।। ௩௪௫.

சுட்டும் தன்மை ஐந்து வகை: எதிர்மறை, செயலில் சேர்க்கை, போன்றவை. இரண்டாம் நிலை பொருள் முடிவில்லாதது, ஏனெனில் பண்புகள் எண்ணிக்கையற்றவை, அவை விரும்பப்பட்டபோது.

அந்யதர்ம்மஸ்ததோऽந்யத்ர லோகஸீமாநுரோதிநா । ஸம்யகாதீயதே யத்ர ஸ ஸமாதிரிஹ ஸ்ம்ரு'தஃ ।। ௩௪௫.

பிற பண்பை, உலக வழக்குக்கு ஏற்ப, வேறு இடத்தில் சரியாகப் பயன்படுத்தினால், அதையே இங்கு 'சமாதி' எனக் கூறுகிறார்கள்.

ஶ்ருதேரலப்யமாநோऽர்தோ யஸ்மாத்பாதி ஸசேதநஃ । ஸ ஆக்ஷஏபோ த்வநிஃ ஸ்யாச்ச த்வநிநா வ்யஜ்யதே யதஃ ।। ௩௪௫.

கேட்பதால் பெற முடியாத பொருள், மனதில் தெளிவாகத் தோன்றினால், அது சுட்டும், அதையே 'த்வனி' என்கிறார்கள், ஏனெனில் அது சுட்டுதலால் வெளிப்படுகிறது.

ஶப்தேநார்தேந யத்ரார்தஃ க்ரு'த்வா ஸ்வயமுபார்ஜநம் । ப்ரதிஷேத இவேஷ்டஸ்ய யோ விஶேஷோऽபிதித்ஸயா ।। ௩௪௫.

சொல், பொருள் இரண்டாலும், ஒரு பொருள் தானாக உருவாகும்போது, விரும்பியதைத் தடை செய்வதைப் போல், அந்தச் சிறப்பு கருத்து வெளிப்பட விரும்பியதால் தோன்றுகிறது.

தமாக்ஷேபம் ப்ருவந்த்யத்ர ஸ்துதம் ஸ்தோத்ரமிதம் புநஃ । அதிகாராதபேதஸ்ய வஸ்துநோऽந்யஸ்ய யா ஸ்துதிஃ ।। ௩௪௫.

அந்த சுட்டுதலையே இங்கு புகழ்ச்சி என்கிறார்கள்; இதுவே மீண்டும் இந்த ஸ்துதி. உரிய பொருள் இல்லாதபோது, வேறு பொருளை புகழ்வது சூழ்நிலைக்கேற்ப வருகிறது.

யத்ரோக்தம் கம்யதே நார்தஸ்தத்‌ஸமாநவிஶேஷணம் । ஸா ஸமாஸோக்திருதிதா ஸங்‌க்ஷேபார்ததயா புதைஃ ।। ௩௪௫.

எங்கு பொருள் நேரடியாகச் சொல்லப்படாமல், அறிகுறியாகத் தெரிகிறதோ, அதையே 'சுருக்கமான சொல்' என அறிவாளிகள் சொல்வார்கள்; அது சுருக்கமான பொருளைத் தருகிறது.

அபஹ்நுதிரபஹ்நுத்ய கிஞ்சிதந்யார்தஸூசநம் । பர்ய்யாயோக்தம் யதந்யேந ப்ரகாரேணாபிதீயதே ।। ௩௪௫.

மறைத்தல் என்பது, ஒன்றை மறைத்து, வேறு பொருளைச் சுட்டுவது. 'பரியாய சொல்' என்பது, வேறு முறையில் ஒன்றை வெளிப்படுத்துவது.

ஏஷாமேகம்தமஸ்யேவ ஸமாக்யா த்வநிரித்யதஃ ।। ௩௪௫.

இவற்றில் மிக உயர்ந்தது 'த்வனி' என்று அழைக்கப்படுகிறது.