அக்நிபுராணம்

விபாவநா விரோதஶ்ச ஹேதுஶ்ச ஸமமஷ்டதா । ஸ்வபாவ ஏவ பாவாநாம் ஸ்வரூபமபிதீயதே ।। ௩௪௪.

கற்பனை, எதிர்ப்பு, காரணம் ஆகிய எட்டுவகை ஒன்றாகும்; பொருள்களின் இயல்பே அவற்றின் உண்மையான வடிவம் எனப்படுகிறது.

நிஜமாகந்துகஞ்சேதி த்விவிதம் ததுதாஹ்ரு'தம் । ஸாம்ஸித்திகம் நிஜம் நைமித்திகமாகந்துகம் ததா ।। ௩௪௪.

அது இருவகை என்று கூறப்படுகிறது: பிறப்பிலேயே இருப்பது, பிறகு ஏற்படுவது; இயற்கையாக இருப்பது பிறப்பிலேயே உள்ளது, காரணத்தால் ஏற்படுவது பிறகு வரும்.

ஸாத்ரு'ஶ்யம் தர்ம்மஸாமாந்யமுபமா ரூபகம் ததா । ஸஹோக்த்யர்தாந்தரந்யாஸாவிதி ஸ்யாத்து சதுர்விதம் ।। ௩௪௪.

ஒப்புமை, பொதுவான தன்மை, உவமை, உருவகம், சேர்த்து கூறுதல், பொருள் மாற்றம்—இவை நான்கு வகைகள்.

உபமா நாம ஸா யஸ்யாமுபமாநோபமேயயோஃ । ஸத்தா சாந்தரஸாமாந்யயோகித்வேபி விவக்ஷிதம் ।। ௩௪௪.

ஒரு பொருளும், அதை ஒப்பிடும் பொருளும் இடையே, பொதுவான ஒற்றுமை இருந்தால், அது உவமை என்று அழைக்கப்படுகிறது; அந்த ஒற்றுமை குறிப்பாகக் கூறப்பட்டிருக்க வேண்டும்.

கிஞ்சிதாதாய ஸாரூப்யம் லோகயாத்ரா ப்ரவர்த்ததே । ஸமாஸேநாஸமாஸேந ஸா த்விதா ப்ரதியோகிநஃ ।। ௩௪௪.

சில ஒற்றுமையை எடுத்துக்கொண்டு உலக வாழ்க்கை நடைபெறுகிறது; சுருக்கமாகவோ விரிவாகவோ, ஒப்பிடும் பொருள்கள் இருவகை.

விக்ரஹாதபிதாநஶ்ய ஸஸபாஸாऽந்யதோத்தரா । உபமாத்யோதகபதேநோபமேயபதேந ச ।। ௩௪௪.

வாக்கியத்தைப் பிரித்து பார்த்தால், ஒப்புமை சொல் இருந்தாலும் இல்லையெனினும், ஒப்பிடும் பொருளின் பெயருடன்—

தாப்யாஞ்ச விக்ரஹாத் த்ரேதா ஸஸமாஸாந்திமாத் த்ரிதா । விஶிஷ்யமாணா உபமா பவந்த்யஷ்டாதஶ ஸ்புடாஃ ।। ௩௪௪.

இரண்டு வகையும், பிரிப்பும் சேர்ந்து மூன்று; சேர்க்கை இருந்தாலும் இல்லையெனினும் மூன்று; இவ்வாறு, சிறப்பாகும் உவமைகள் பதினெட்டாகத் தெளிவாகும்.

யத்ர ஸாதாரணோ தர்ம்மஃ கத்யதே கம்யதேऽபி வா । தே தர்ம்மவஸ்துப்ராதாந்யாத்தர்ம்மவஸ்தூபமே உபே ।। ௩௪௪.

பொதுவான தன்மை கூறப்பட்டாலும், குறிப்பிட்டாலும், தன்மை அல்லது பொருளின் முக்கியத்துவம் காரணமாக, இரண்டும் தன்மை-உவமை, பொருள்-உவமை என்று அழைக்கப்படும்.

துல்யமேவோபமீயேதே யத்ராந்யோந்யேந தர்ம்மணௌ । பரஸ்பரோபமா ஸா ஸ்யாத் ப்ரஸித்தேரந்யதா தயோ ।। ௩௪௪.

இரண்டும் ஒரே தன்மையில் ஒன்றையொன்று ஒப்பிடும்போது, அது பரஸ்பர உவமை எனப்படும்; இல்லையெனில், அப்படி நிலைபெறாது.

விபரீதோபமா ஸா ஸ்யாத்வ்யாவ்ரு'த்தேர்ந்நியமோபமா । அந்யத்ராப்யநுவ்ரு'த்தேஸ்து பவேதநியமோபமா ।। ௩௪௪.

விலக்கல் காரணமாக அது எதிர் உவமை எனப்படும்; ஒற்றுமை வேறு இடத்திலும் இருந்தால், அது எல்லையில்லா உவமை எனப்படும்.

ஸமுச்யதேபமாதோऽந்யதர்ம்மவாஹுல்யகீர்த்தநாத் । வஹோர்தர்ம்மஸ்ய ஸாம்யேபி வைலக்ஷண்யம் விவக்ஷிதம் ।। ௩௪௪.

உவமையைத் தவிர மற்ற பல தன்மைகள் கூறப்பட்டால், முக்கியமான தன்மை ஒத்திருந்தாலும், வேறுபாடு குறிப்பாகக் கூறப்படுகிறது.

யதுச்யதேऽதிரிக்தத்வம் வ்யதிரேகோபமா து ஸா । யத்ரோபமா ஸ்யாத்வஹுபிஃ ஸத்ரு'ஶைஃ ஸா பஹூபமா ।। ௩௪௪.

அதிகம் கூறப்பட்டால், அது மிகை உவமை; பல ஒத்த பொருள்களுடன் ஒப்பிடப்பட்டால், அது பல உவமை.

தர்ம்மாஃ ப்ரத்யுபமாநஞ்சேதந்யே மாலோபமைவ ஸா। உபமாநவிகாரேண லுலநா விக்ரியோபமா ।। ௩௪௪.

தன்மைகள் வெவ்வேறு பொருள்களுடன் ஒப்பிடப்பட்டால், அது மாலை உவமை; ஒப்பிடும் பொருள் மாற்றப்பட்டால், அது மாறும் உவமை.

த்ரைலோக்யாஸம்பவி கிமப்யாரோப்ய ப்ரதியோகிநி । கவிநோபமீயதே யா ப்ரததே ஸாத்‌புதோபமா ।। ௩௪௪.

மூன்று உலகங்களிலும் சாத்தியமில்லாத ஒன்றை எதிர்படியாக எடுத்துக்கொண்டு, ஒரு கவிஞன் அதற்கு ஒப்புமை காட்டினால், அது மிக அற்புதமான ஒப்புமை எனப்படுகிறது.

ப்ரதியோகிநமாரோஷ்ய ததபேதேந கீர்த்தநம் । உபமேயஸ்ய ஸா மோஹோபமாऽஸௌ ப்ராந்திமத்வசஃ ।। ௩௪௪.

எதிர்படியை எடுத்துக்கொண்டு, வேறுபாடு இல்லாமல் பொருளை அதேபோல் கூறினால், அது குழப்பமானவர் பேசும் மயக்க ஒப்புமை எனப்படுகிறது.

உபயோர்தர்ம்மிணோஸ்தத்யாநிஶ்சயாத் ஸம்ஶயோபமா । உபமேயஸ்ய ஸம்ஶய்ய நிஶ்சயாந்நிஶ்சயோபமா ।। ௩௪௪.

இரண்டிலும் உள்ள பண்புகள் குறித்து ஐயம் இருந்தால், அது சந்தேக ஒப்புமை; பொருளில் மட்டும் ஐயம் இருந்தால், அது நிச்சயமற்ற ஒப்புமை; உறுதி ஏற்பட்டால், அது நிச்சய ஒப்புமை எனப்படுகிறது.

வாக்யார்தேநைவ வாக்யார்தோபமா ஸ்யாதுபமாநதஃ । ஆத்மநோபமாநாதுபமா ஸாதாரண்யதிஶாயிநீ ।। ௩௪௪.

ஒரு வாக்கியத்தின் பொருளை மற்றொரு வாக்கியத்தின் பொருளுடன் ஒப்பிடும்போது, அது வாக்கிய ஒப்புமை; தன்னைத் தானே ஒப்பிடும்போது, அது பொதுவை மீறிய ஒப்புமை எனப்படுகிறது.

உபமேயம் யதந்யஸ்ய ததந்யஸ்யோபமா மதா । யத்யுத்தரோத்தரம் யாதி ததாऽஸௌ ககநோபமா ।। ௩௪௪.

ஒப்பிடப்பட வேண்டிய பொருள் வேறொன்றுடன் ஒப்பிடப்பட்டால், அது ஒப்புமை எனப்படுகிறது; அது தொடர்ச்சியாக முன்னும் பின்னும் செல்லும் போது, அது ஆகாய ஒப்புமை எனப்படுகிறது.

ப்ரஶம்ஸா சைவ நிந்தா ச கல்பிதா ஸத்ரு'ஶோ ததா । கிஞ்சிச்ச ஸத்ரு'ஶீ ஜ்ஞேயா உபமா பஞ்சதா புநஃ ।। ௩௪௪.

புகழ்ச்சி, பழிப்பு, கற்பனைசெய்யப்பட்ட ஒற்றுமை, மேலும் பகுதி ஒற்றுமை ஆகியவை சேர்ந்து, ஒப்புமை ஐந்து வகைப்படும் என அறிய வேண்டும்.

உபமாநேந யத்தத்த்வமுபமேயஸ்ய ரூப்யதே । குணாநாம் ஸமதாம் த்ரு'ஷ்ட்வா ரூபகம் நாம தத்விதுஃ ।। ௩௪௪.

ஒப்பிடப்படுகிற பொருளின் உண்மை தன்மை ஒப்புமையின் மூலம் காட்டப்பட்டு, பண்புகள் சமமாகத் தெரிந்தால், அது உருவகம் எனப்படுகிறது.

உபமைவ திரோபூதபேதா ரூபகமேவ வா । ஸஹோக்திஃ ஸஹபாவேந கதநம் துல்யதர்ம்மிணாம் ।। ௩௪௪.

ஒப்புமையின் வேறுபாடு மறைந்துவிட்டால், அல்லது உருவகமும் மறைந்தால், ஒரே மாதிரியான பண்புகளை ஒன்றாகச் சேர்த்து சொல்வது 'சகோक्ति' எனப்படும்.

பவேதர்தாந்தரந்யாஸஃ ஸாத்ரு'ஶ்யேநோத்தரேண ஸஃ । அந்யதோபஸ்திதா வ்ரு'த்திஶ்சேதந்ஸ்யேதரஸ்ய ச ।। ௩௪௪.

ஒற்றுமையின் மூலம் பிற பொருள் பின்னர் சேர்க்கப்பட்டால், அல்லது வேறு விதமாக அதன் செயல்பாடு தோன்றினால், அது 'அர்த்தாந்தரந்யாஸம்' அல்லது வேறு வகை 'விருத்தி' எனப்படுகிறது.

அந்யதா மந்யதே யத்ர தாமுத்ப்ரேக்ஷஆம் ப்ரசக்ஷதே । லோகஸீமாநிவ்ரு'த்தஸ்ய வஸ்துதர்ம்மஸ்ய கீர்த்தநம் ।। ௩௪௪.

ஏதாவது வேறு விதமாகக் கற்பனை செய்யும் இடத்தில், அதைக் 'உத்பிரேக்ஷை' எனக் கூறுவர்; அது உலக எல்லையை மீறும் பொருளின் பண்பை விவரிப்பதாகும்.

பவேததிஶயோ நாம ஸம்பவாஸம்பவாத் த்விதா । குணஜாதிக்ரியாதீநாம் யத்ர வைகல்யதர்ஶநம் ।। ௩௪௪.

அதிகம் எனப்படும் 'அதிசயம்' இரண்டு வகை: சாத்தியமானதும், சாத்தியமற்றதும்; பண்பு, வகை, செயல் முதலியவற்றில் குறைபாடு தெரிந்தால், அது அதிசயமாகும்.

விஶேஷதர்ஶநாயைவ ஸா விஶேஷோக்திருச்யதே । ப்ரஸித்தஹேதுவ்யாவ்ரு'த்யா யத் கிஞ்சித் காரணஆந்தரம் ।। ௩௪௪.

வித்தியாசத்தை காட்டுவதற்காகச் சொல்வதை 'விசேஷோक्ति' எனுவர்; அறியப்பட்ட காரணத்தை தவிர்த்து, வேறு காரணம் கூறப்படும்போது அது நிகழும்.

யத்ர ஸ்வாபாவிகத்வம் வா விபாவ்யம் ஸா விபாவநா । ஸங்கதீகரணம் யுக்த்யா யதஸம்கச்சமாநயோஃ ।। ௩௪௪.

இயற்கையான தன்மை அல்லது உள்ளதாய் இருப்பதை ஊகிக்க வேண்டிய இடத்தில், அது 'விபாவனை' எனப்படும்; தொடர்பில்லாத இரண்டையும் காரணம் மூலம் ஒன்றாகச் சேர்க்கும் இடத்தில் அது நிகழும்.

விரோதபூர்வகத்வேந தத்விரோத இதி ஸ்ம்ரு'தம் । ஸிஸாதயிஷிதார்தஸ்ய ஹேதுர்பவதி ஸாதகஃ ।। ௩௪௪.

முன்னதாக எதிர்ப்பு காட்டப்படும்போது, அது 'விரோதம்' எனப்படுகிறது; நிறுவ விரும்பும் பொருளுக்காக, காரணம் ஆதாரமாக அமையும்.

காரகோ ஜ்ஞாபக இதி த்விதா ஸோऽப்யுபஜாயதே । ப்ரவர்த்ததே காரகாக்யஃ ப்ராக் பஶ்சாத் கார்ய்யஜந்மநஃ ।। ௩௪௪.

கருவி இரண்டு வகை: செய்பவர் என்றும், அறிகுறி என்றும்; செய்பவர் விளைவுக்கு முன்பும், அறிகுறி விளைவுக்குப் பிறகும் செயல்படுகிறது.

பூர்வ்வஶேஷ இதி க்யாதஸ்தயோரேவ விஶேஷயோஃ । கார்ய்யகாரணபாவத்வா ஸ்வபாவாத்வா நியாமகாத் ।। ௩௪௪.

இவை இரண்டின் வேறுபாட்டில், இது 'முன்னையது மீதமுள்ளது' என அழைக்கப்படுகிறது; அது காரண-விளைவு உறவால் அல்லது இயற்கை கட்டுப்பாட்டால் அமைகிறது.