அக்நிபுராணம்

ஹர்வாதிபிஶ்ச மநஸோ விகாஶோ ஹாஸ உச்யதே । சித்ராதிதர்ஶநாச்சேதோவைக்லவ்யம் ப்ருவதே பயம் ।। ௩௩௯.

மகிழ்ச்சி போன்றவற்றால் மனம் விரிவதையே நகைச்சுவை என்கிறார்கள்; விசித்திரமானவற்றை பார்த்தால் மனம் கலங்குவதையே பயம் என அழைக்கின்றனர்.

ஜுகுப்ஸா ச பதார்தாநாம் நிந்தா தௌர்பாக்யவாஹிநாம் । விஸ்மயோऽதிஶயேநார்ததர்ஶநாச்சித்தவிஸ்த்ரு'திஃ ।। ௩௩௯.

ஒரு பொருளுக்கு வெறுப்பு வந்தால் அதையே விருப்பு என்கிறார்கள்; குறை கூறுதல் துரதிருஷ்டவசமாகும்; மிகுந்த விசித்திரம் காணும் போது ஆச்சரியம் தோன்றி, மனம் விரிவடைகிறது.

அஷ்டௌ ஸ்தம்பாதயஃ ஸத்த்வாத்ரஜஸஸ்தமஸஃ பரம் । ஸ்தம்பஶ்சேஷ்டாப்ரதீகாதோ பயராகாத்யுபாஹிதஃ ।। ௩௩௯.

மயக்கம் முதலான எட்டு உணர்ச்சிகள் சத்துவம், ரஜஸ், தமஸ் ஆகியவற்றைத் தாண்டியவை; மயக்கம் என்பது செயல் நிற்கும் நிலை, அது பயம், விருப்பு போன்றவற்றால் உண்டாகிறது.

ஶ்ரமராகாத்யுபேதாந்தஃக்ஷோபஜந்ம வபுர்ஜ்ஜலம் । ஸ்வேதோ ஹர்ஷாதிபிர்த்தேஹோச்சாஸாऽந்தஃபுலகோத்‌கமஃ ।। ௩௩௯.

உழைப்பு, ஆசை போன்ற காரணங்களால் உடலில் அசைவு உண்டாகி, ஈரம் தோன்றும்; ஆனந்தம் போன்ற உணர்வுகளால் வியர்வை வரும், ஆழமான உணர்ச்சியில் உடம்பில் ரோமஞ்சம் எழும்.

ஹர்ஷாதிஜந்மவாக்ஸங்கஃ ஸ்வரபேதோ பயாதிபிஃ । மநோவைக்லவ்யமிச்சந்தி ஶோகமிஷ்டக்ஷயாதிபிஃ ।। ௩௩௯.

மகிழ்ச்சி போன்ற உணர்வுகளால் பேசும் சொற்கள் பிறக்கின்றன; பயம் போன்ற காரணங்களால் குரலில் மாற்றம் ஏற்படுகிறது. மனம் கலங்குவது துக்கத்தில் விரும்பப்படுகிறது; விரும்பியதை இழப்பதால் துயரம் உண்டாகிறது.

க்ரோதஸ்தைக்ஷ்ணப்ரபோதஶ்ச ப்ரதிகூ லாநுகாரிணி । புருஷார்தஸமாப்த்யார்தோ யஃ ஸ உத்ஸாஹ உச்யதே ।। ௩௩௯.

கோபம் வந்தால் மனம் கூர்மையாக விழிப்பாகிறது, குறிப்பாக எதிர்ப்பவர்களுக்கு. மனித வாழ்வில் குறிக்கோள்களை அடைய தூண்டும் சக்தியே உற்சாகம் என்று அழைக்கப்படுகிறது.

சித்தக்ஷோபபவோத்தம்போ வேபதுஃ பரிகீர்த்திதஃ । வைவர்ண்யஞ்ச விசஷாதாதிஜந்மா காந்திவிபர்ய்யயஃ ।। ௩௩௯.

மனக் கலக்கம் மற்றும் பயம் காரணமாக உடல் நடுக்கம் ஏற்படுகிறது. கவலை போன்ற உணர்வால் முகத்தில் நிறம் மாறி, பசுமை போன்ற மாற்றங்கள் தோன்றும்.

துஃகாநந்தாதிஜந்நேத்ரஜலமஶ்ரு ச விஶ்ருதம் । இந்த்ரியாணாமஸ்தமயஃ ப்ரலயோ லங்கநாதிபிஃ ।। ௩௩௯.

துயரம், மகிழ்ச்சி போன்ற உணர்வுகளால் கண்களில் நீர் வந்து கண்ணீர் வடிகிறது. உணர்வுகள் மங்கிப் போய், அறிவும் புலன்களும் செயலிழப்பது மயக்கம் எனப்படுகிறது.

வைராக்யாதிர்ம்மநஃ கேதோ நிர்வேத இதி கத்யதே । மநஃ பீஃட²திஜந்மா ச ஸாதோ க்லாநிஃ ஶரீரகா ।। ௩௩௯.

விருப்பமின்மை போன்ற மனக் களைப்பே நிர்வேதம் எனப்படுகிறது; வலி போன்ற காரணங்களால் மனம் பலவீனமடைந்து, அது உடலில் களைப்பாக வெளிப்படுகிறது.

ஶங்காநிஷ்டாகமோத்ப்ரேக்ஷா ஸ்யாதஸூயா ச மத்ஸரஃ । மதிராத்யுபயோகோத்தம் மநஃ ஸம்மோஹநம் மதஃ ।। ௩௩௯.

சந்தேகம், தீமை வருமென்ற எதிர்பார்ப்பு, ஊகிப்பார்க்கும் மனநிலை ஆகியவை சந்தேகமாகும்; பொறாமை என்பது மட்சரம். மதுபானம் போன்றவற்றால் மனம் மயங்குவது மதம் எனப்படுகிறது.

க்ரியாதிஶயஜந்மாந்தஃஶரீரோத்தக்லமஃ ஶ்ரமஃ । ஶ்ர்ரு'ங்காராதிக்ரியாத்வேஷஶ்சித்தஸ்யாலஸ்யமுச்யதே ।। ௩௩௯.

அதிக செயலால் உடலில் தோன்றும் களைப்பே சிரமம். காதல் போன்ற செயல்களில் விருப்பு இல்லாமை மற்றும் மனத்தளர்ச்சி ஆகியவை ஆலசியம் எனப்படுகிறது.

தைந்யம் ஸத்த்வாதபப்ரம்ஶஶ்சிந்தார்தபரிபாவநம் । இதிகர்த்தவ்யதோபாயாதர்ஶநம் மோஹ உச்யதே ।। ௩௩௯.

மன உறுதி குறைந்து தாழ்வு தோன்றுவது, எப்போதும் சிந்தனையில் மூழ்கி இருப்பது தைரியம் குறைதல். என்ன செய்ய வேண்டும், எப்படி செய்ய வேண்டும் என்று தெரியாத நிலை மயக்கம் எனப்படுகிறது.

ஸ்ம்ரு'திஃ ஸ்யாதநுபூதஸ்ய வஸ்துநஃ ப்ரதிவிம்பநம் । மதிரர்தபரிச்சேதஸ்தத்த்வஜ்ஞாநோபநாயிதஃ ।। ௩௩௯.

நாம் அனுபவித்த பொருளை நினைவில் படைக்கும் சக்தியே நினைவு. பொருளை அதன் உண்மை தன்மையை அறிந்து புரிந்து கொள்வதே அறிவு.

வ்ரீடாநுராகாதிபவஃ ஸங்கோசஃ கோபி சேதஸஃ । பவேச்சபலதாऽஸ்தைர்யம் ஹர்ஷஶ்சித்தப்ரஸந்நதா ।। ௩௩௯.

வெட்கம், பாசம் போன்ற காரணங்களால் மனம் சுருங்குவது சங்கோசம். நிலைமையில்லாத மனநிலை சஞ்சலம்; ஆனந்தம் என்பது மனம் தெளிவாகும் நிலை.

ஆவேஶஶ்ச ப்ரதீகாரஃ ஶயோ வைதுர்ய்யமாத்மநஃ । கர்த்தவ்யே ப்ரதிபாப்ரம்ஶோ ஜஃட²தேத்யபிதீயதே ।। ௩௩௯.

மனக்கிளர்ச்சி, எதிர்வினை, தன்னிலை குழப்பம் ஆகியவை மனக்குழப்பம். என்ன செய்ய வேண்டும் என்று உணர்ச்சி குறைவது முதுமை எனப்படுகிறது.

இஷ்டப்ராப்தேருபசிதஃ ஸம்பதாப்யுதயோ த்ரு'திஃ । கர்வ்வஃ பரேஷ்வவஜ்ஞாநமாத்மந்யுத்கர்ஷபாவாநா ।। ௩௩௯.

விரும்பியதை அடைந்து, செல்வம் பெருகும்போது வரும் மன நிறைவு த்ருதி எனப்படுகிறது. பிறரை விட உயர்ந்தவன் என்ற பெருமை மனத்தில் தோன்றும்.

பவேத்விஷாதோ தைவாதேர்விகாதோऽபீஷ்டவஸ்துநி । ஔஸ்ஸுக்யமீஷ்ஸிதாப்ராப்தேர்வாஞ்சயா தரலா ஸ்திதிஃ ।। ௩௩௯.

விரும்பியதை அடைவதில் தடை ஏற்படும் போது மனம் தளர்ச்சி அடைகிறது. ஆசை காரணமாக அடைய விரும்பும் பொருளுக்காக மனம் நிலை இழக்கும் நிலை ஆவசுக்கியம் எனப்படுகிறது.

சித்தேந்த்ரியாணாம் ஸ்தைமித்யமபஸ்மாரோऽசலா ஸ்திதிஃ । யுத்‌தே பாதாதிபீஸ்த்ராஸோ வீப்ஸா சித்தசமத்க்ரு'திஃ ।। ௩௩௯.

மனம் மற்றும் புலன்கள் அமைதியாகி நிலை குலையாமல் இருப்பது அபஸ்மாரம் எனப்படுகிறது. போர் போன்ற சூழலில் துன்பத்தால் பயம் வருகிறது; மனம் ஆச்சரியப்படுவது வீப்ஸா எனப்படுகிறது.

க்ரோதஸ்யாப்ரஶமோऽமர்ஷஃ ப்ரபோதஶ்தேசநோதயஃ । அவஹித்தம் பவேத்‌குப்திரிங்கிதாகாரகோசரா ।। ௩௩௯.

கோபம் குறையாமல் நீடிப்பது அமர்ஷம்; கூர்மை எழுவது விழிப்பு. செயலை மறைப்பது அவஹித்தம், அது உடல் மொழி மற்றும் முகபாவத்தால் அறியப்படுகிறது.

ரோஷதோ குருவாக்தண்டபாருஷ்யம் விதுருக்ரதாம் । ஊஹோ விதர்கஃ ஸ்யாத்வ்யாதிர்மநோவபுரவக்ரஹஃ ।। ௩௩௯.

ஆசிரியர் கோபத்தால் கடுமையாக பேசுவது கடுமை எனப்படுகிறது. ஊகம் என்பது ஊகிப்பார்க்கும் மனநிலை; விவாதம் என்பது காரணம் ஆராயும் மனநிலை; உடல், மனம் பாதிக்கப்படுவது நோய்.

அநிபத்தப்ரலாபாதிருந்மாதோ மதநாதிபிஃ । தத்வஜ்ஞாநாதிநா சேதஃகஷாயோபரமஃ ஶமஃ ।। ௩௩௯.

கட்டுப்பாடில்லாத பேச்சு மற்றும் அதுபோன்ற செயல்கள் மதம் போன்றவற்றால் வரும் பித்துநிலை எனப்படுகிறது. உண்மை அறிவால் மனக்கழுக்குகள் நீங்குவது சமம் எனப்படுகிறது.

கவிபிர்யோஜநீயா வை பாவாஃ காவ்யாதிகே ரஸாஃ । விபாவ்யதே ஹி ரத்யாதிர்யத்ர யேந விபாவ்யதே ।। ௩௩௯.

கவிஞர்கள் பயன்படுத்தும் உணர்வுகளும், கவிதை போன்றவற்றில் வரும் ரசங்களும், அவற்றை வெளிப்படுத்தும் காரணத்தால் வெளிப்படும். காதல் போன்ற உணர்வுகள் எதில் வெளிப்படுகிறதோ, அதுவே அவற்றை வெளிப்படுத்தும் வழி.

விபாவோ நாம ஸ த்வேதாலம்பநோத்தீபநாத்மகஃ । ரத்யாதிபாவவர்கோऽயம் யமாஜீவ்யோபஜாயதே ।। ௩௩௯.

இதையே 'விபாவம்' என்கிறார்கள்; இது இரண்டு வகை — ஆதாரம் மற்றும் தூண்டுதல். காதல் போன்ற உணர்ச்சிகள் இவை மூலமாகவே உருவாகின்றன.

ஆலம்பநவிபாவோऽஸௌ நாயகாதிபவஸ்ததா । தீரோதாத்தோ தீரோத்ததஃ ஸ்யாத்தீரலலிதஸ்ததா ।। ௩௩௯.

ஆதார விபாவம் என்பது நாயகன் மற்றும் பிறரால் உண்டாகும். நாயகன் நான்கு வகை: அமைதியான உயர்ந்தவன், பெருமை கொண்ட துணிச்சலானவன், இனிமைமிக்கவன், அமைதியானவன்.

தீரப்ரஶாந்த இத்யேவம் சதுர்த்தா நாயகஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । அநுகூலோ தக்ஷஇணஶ்ச ஶடோ த்ரு'ஷ்டஃ ப்ரவர்த்திதஃ ।। ௩௩௯.

நாயகன் நான்கு வகையாக நினைவில் கொள்ளப்படுகிறார்: மனம் நிறைந்தவன், திறமைசாலி, வஞ்சகன், துணிச்சலாளர், செயலில் ஈடுபடும்வன்.

பீடமர்த்தோ விடஶ்சைவ விதூஷக இதி த்ரயஃ । ஶ்ர்ரு'ட்காரே நர்ம்மஸசிவா நாயகஸ்யாநுநாயகா ।। ௩௩௯.

பீடமர்த்தன், விவேகி, விதூஷகன் — இவர்கள் மூவரும் நாயகனுக்கு காதலில் நண்பர்களாக, நம்பிக்கையாளர் ஆக இருக்கிறார்கள்.

பீடமர்த்தஃ ஸம்பலகஃ ஶ்ரீமாம்ஸ்தத்வேஶஜோ விடஃ । விதூஷகோ வைஹஸிகஸ்த்வஷ்டநாயகநாயிகாஃ ।। ௩௩௯.

பீடமர்த்தன் துணைவர், விவேகி போட்டியாளர், விதூஷகன் நகைச்சுவையாளர்; இவர்கள் துணை நாயகர்களும் துணை நாயகிகளும் ஆவர்.

ஸ்வகீயா பரகீயா ச புநர்பூரிதி கௌஶிகாஃ । ஸாமாந்யா ந புநர்பூரிரித்யாத்யா பஹுபேததஃ ।। ௩௩௯.

நாயகிகள் — சொந்தமானவர், பிறருடையவர், மறுமணம் ஆனவர் என வகைப்படுத்தப்படுகிறார்கள்; நிபுணர்கள் பொதுவானவர், மறுமணம் செய்யாதவர் என்று பல வகைகளாகவும் கூறுகிறார்கள்.

உத்தீபநவிபாவாஸ்தே ஸம்ஸ்காரைர்விவிதைஃ ஸ்திதைஃ । ஆலம்பநவிபாவேஷு பாவாநுத்தீபயந்தி யே ।। ௩௩௯.

தூண்டும் விபாவங்கள் பலவகை பழக்கங்களால், ஆதார விபாவங்களில் உள்ள உணர்வுகளை தூண்டுகின்றன.