கோக இந்த்ரியநவகௌ நநௌ வஸநகாஃ ஸ்வராஃ । ஸ்வராஶ்சாபராஜிதா ஸ்யாந்நநபாநநகாஃ ஸ்வராஃ ।। ௩௩௪.
கோகா, இந்திரியநவக, நனௌ, வசனகா ஆகியவை ச்வரங்கள்; அப்பராஜிதா மற்றும் நனபானநகா ஆகியவையும் ச்வரங்களாகும்.
த்விஃப்ரஹரணகலிதா வஸந்ததிலகா நபௌ । ஜௌ கௌ ஸிம்ஹோந்நதா ஸா ஸ்யாந்முநேருத்தர்ஷணீ ச ஸா ।। ௩௩௪.
இருமுறை ப்ரஹரண கலிதா, வசந்ததிலகா, நபௌ, ஜௌ, கௌ, சிம்ஹோன்னதா ஆகியவை வடிவங்கள்; முனிவரின் உத்தர்ஷணியும் அதேபோல் உள்ளது.
சந்த்ராவர்த்தா நநௌ ஸோமாவர்த்தர்துநவகஃ ஸ்ம்ரு'தஃ । மணிகுணநிகரா ஸௌ மாலிநௌ நௌ மயௌ யயஃ ।। ௩௩௪.
சந்திராவர்த்தா, நனௌ, சோமாவர்த்தா ஆகியவை ஒன்பது ঋதுக்கள் என அறியப்படுகின்றன; மணிகுணநிகரா, சௌ, மாலினௌ, நௌ, மயௌ, யயா ஆகியவையும் சேர்க்கப்பட்டுள்ளன.
யதிர்வஸுஸ்வரா பௌ வௌ நதலமித்ரஸக்ரஹாஃ । ரு'ஷபகஜவிலாஸிதம் ஜ்ஞேயா ஶிகரிணீ ஜகௌ ।। ௩௩௪.
யதிர்வசுச்வரா, பௌ, வௌ, நடலமித்ரசக்ரா ஆகியவை குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன; காளைகள் மற்றும் யானைகளின் விளையாட்டால் சிறப்பாகும் சிகரிணி அறியப்பட வேண்டும்.
ரஸபாலப்ரு'குருத்ராஃ ப்ரு'த்வீஜஸஜஸா ஜநௌ । கோவஸுக்ரஹவிச்சிந்நா பிஹ்கலேநேரிதா புரா ।। ௩௩௪.
ரசபா, லப்ருகுருத்ரா, ப்ருத்வீஜசஜசா, ஜனௌ ஆகியவை விவரிக்கப்படுகின்றன; கோவசுக்ரஹவிச்சின்னா பிங்கலனால் பழங்காலத்தில் அறிவிக்கப்பட்டது என்று கூறப்படுகிறது.
வம்ஶபத்ரபதிதம் ஸ்யாத் பவநா பௌ நகௌ ஸதிக் । ஹரிணீ நஸமாரஃ ஸோ நகௌ ரஸசதுஃஸ்வராஃ ।। ௩௩௪.
வம்ஷபத்ரபதிதம் காணப்படுகிறது; பவனா, பௌ, நகௌ, சதிக் ஆகியவை குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன; ஹரிணி, நஸமார, நகௌ ஆகியவை நான்கு ரசங்களோடு தொடர்புடையவை.
மந்தாக்ராந்தா நபநதம் தகௌகசிரஸஸ்வராஃ । குஸுமிதலதா வேல்லிதா மதநா யயயாஃ ஶராஃ ।। ௩௩௪.
மந்தாக்ராந்தா, நபநதம், தகௌக, சிரஸஸ்வரா ஆகியவை சேர்க்கப்பட்டுள்ளன; குசுமிதலதா, வெல்லிதா, மதனா, யயயா ஆகியவை அம்புகளாகும்.
ரதாஃ ஸ்வ்ராஃ ப்ரதிரதஸஸஜாஃ ஸததஶ்ச கஃ । ஶார்தூலவிக்ரீஃட²ிதம் ஸ்யாதாதித்யமுநயோ யதிஃ ।। ௩௩௪.
ரதா என்பது ச்வரங்கள்; பிரதிரதசசஜா எப்போதும் இருக்கின்றன; ஷார்தூலவிக்ரீடிதம், ஆதித்யா, முனிகள், யதி ஆகியவை நிறுவப்பட்டுள்ளன.
க்ரு'திஃ ஸுவதநா மோரோ பநயா பநகாஃ ஸுராஃ । யதிர்முநிரஸாஶ்சாத இதி வ்ரு'த்தம் க்ரமாத் ஸ்ம்ரு'தம் ।। ௩௩௪.
கிருதி, சுவதனா, மொரோ, பனயா, பனகா, சுரா ஆகியவை குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன; யதி, முனி, ரசா ஆகியவை பின்னர் விருத்தமாக நினைவில் கொள்ளப்படுகின்றன.
ஸ்ரக்த்ரா மரதாநோமோயபௌ த்ரிஃஸப்தகா யதிஃ । ஸமுத்ரகம் பரஜாநோவநகா தஶபாஸ்கராஃ ।। ௩௩௪.
ஸ்ரக்த்ரா, மரதா, நோமய, பௌ ஆகியவை மூன்று ஏழு அளவுகளில் உள்ளன; சமுத்திரக, பரஜான, வனகா ஆகியவை பத்து பாஸ்கரா எனப்படும்.
அஸ்வலலிதம் நஜபா ஜபஜா பநமீஶதஃ । மத்தாக்ரீஃட²ா மமநநா நௌநக்நௌ கோஷ்டமாதிதிஃ ।। ௩௩௪.
அஸ்வலலிதம், நஜபா, ஜபஜா, பனமீசதா ஆகியவை விவரிக்கப்படுகின்றன; மத்தாக்ரீடா, மமனனா, நௌநக்னௌ, கோஷ்டமாதிதி ஆகியவையும் சேர்க்கப்பட்டுள்ளன.
தந்வீ பநதஸாபோபோ லயோ வாணஸுரார்க்ககாஃ । க்ரௌஞ்சபதா பமததா நௌ நௌ வாண்ஶராஷ்டதஃ ।। ௩௩௪.
தன்வீ, பனதசாபோபோ, லயோ, வாணசுரார்க்ககா, கிரௌஞ்சபதா, பமததா, நௌ, நௌ, வாண்ஷராஷ்டதா ஆகியவை குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன.
புஜங்கவிஜ்ரு'ம்பிதம் மமதநா நநவாஸநௌ । கஷ்டேஶமுநிபிஶ்சேதோ ஹ்யுஹாராக்யமீத்ரு'ஶம் ।। ௩௩௪.
புஜங்கவிஜ்ரும்பிதம், மமதனா, நனவாசனௌ, கஷ்டேசமுனி ஆகியவை விவரிக்கப்படுகின்றன; முனிவர்களால் செய்யப்பட்ட பிரிவை உஹாரா என்று அழைக்கப்படுகிறது.
மநநாநதாநஃ ஸோ ககௌ க்ரஹரஸோ ரஸாத் । நௌ ஸப்தரோதண்டதஃ ஸ்யாச்சண்டவ்ரு'ஷ்டிப்ரகாதகம் ।। ௩௩௪.
மனனானதான, ஸோ, ககௌ, கிரஹரசோ, ரசாத் ஆகியவை சேர்க்கப்பட்டுள்ளன; நௌ, சப்தரோடண்டத, சண்டவிருஷ்டிபிரகாதக ஆகியவையும் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன.
ரேபவ்ரு'த்த்யா ணணவா ஸ்யுர்வ்யாலஜீமூதமுக்யகாஃ । ஶேஷே வை ப்ரசிதா ஜ்ஞேயா காதாப்ரஸ்தார உச்யதே ।। ௩௩௪.
ரெபா எழுத்து அதிகரிப்பால் ணணவா ஆகியவை வியாலஜீமூதத்தில் முதன்மையானவை; மீதியவை ப்ரசிதா என அறியப்பட வேண்டும், அது காத்தாபிரஸ்தாரா என்று அழைக்கப்படுகிறது.
அக்நிருவாச சந்தோऽத்ர ஸித்தம் காதா ஸ்யாத் பாதே ஸர்வ்வகுரௌ ததா । ப்ரஸ்தார ஆத்யகாதோநஃ பரதுல்யோऽத பூர்வ்வகஃ ।। ௩௩௫.
அக்னி கூறினார்: இங்கு சந்தம் நிறுவப்பட்டுள்ளது; காத்தா என்பது ஒரு பாதத்தில் எல்லா குரல் எழுத்துகளும் உள்ளதாகும்; ப்ரஸ்தாரா என்பது முதல் காத்தா, அதன் பின் வருவன சமமானவை அல்லது முன்னதாக உள்ளவை.
நஷ்டமத்யே ஸமேऽங்கோநஃ ஸமேऽர்த்த விஷமே குருஃ । ப்ரதிலோமகுணம் நாத்யம் த்விருத்திஷ்டக ஏகநுத் ।। ௩௩௫.
நடுவில் இல்லாதது சமமான கோணத்தில் இருக்கும்; பாதியில், சமமில்லாத இடத்தில் அது கனமாகும்; எதிர்மாறான தன்மை முதலில் இல்லை, இருமுறை சொல்லப்படுவதும் இல்லை, ஒருமுறை விடுபடுவதும் இல்லை.
ஸங்க்யாத்விரர்த்தே ரூபே து ஶூந்யம் ஶூந்யே த்விரீரிதம் । தாவதர்த்தே தத்குணிதம் த்வி த்வ்யூநஞ்ச ததந்ததஃ ।। ௩௩௫.
எண்ணை இரட்டிப்பாக்கும் போது, வடிவம் பூஜ்யமாகும்; பூஜ்யத்தில் இருமுறை உச்சரிக்கப்படும்; பாதியில் அவ்வளவு, அதை பெருக்கினால், இரண்டு குறைவாக முடிவடையும்.
பரே பூர்ணம் பரே பூர்ணம் மேருப்ரஸ்தாரதோ பவேத் । நகஸம்க்யா வ்ரு'த்தஸம்க்யா சாத்வாங்குலமதோத்ர்ததஃ ।। ௩௩௫.
இறுதியில் அது முழுமையாகும்; இறுதியில் அது முழுமையாகும், மேரு அமைப்பைப் போல; மலை எண்ணும், வட்ட எண்ணும் மேலும் கீழும் விரல் அகலத்தில் அளக்கப்படும்.
ஸங்க்யைவ த்விகுணைகோநா சந்தஃ ஸாரோऽதமீரிதஃ ।। ௩௩௫.
அந்த சந்தத்தின் சாரம், எண்ணை இரட்டிப்பாக்கி, ஒன்றை கூட்டியது என்று கூறப்படுகிறது.
அக்நிருவாச வக்ஷ்யே ஶிக்ஷாந்த்ரிஷஷ்டிஃ ஸ்யுர்வர்ணா வா சதுராதிகாஃ । ஸ்வரா விம்ஶதிரேகஶ்ச ஸ்பர்ஶாநாம் பஞ்சவிம்ஶதிஃ ।। ௩௩௬.
அக்னி சொன்னார்: நான் விளக்குகிறேன்—அறுபத்து மூன்று பாடங்கள் உள்ளன, அல்லது எழுத்துக்கள் நான்கு அதிகம்; இருபத்து ஒன்று உயிரெழுத்துகள், இருபத்து ஐந்து மெய்யெழுத்துகள்.
யாதயஶ்ச ஸ்ம்ரு'தா ஹ்யஷ்டௌ சத்வாரஶ்ச ஸமாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । அநுஸ்வாரோ விஸர்கஶ்ச ᳲ க ᳲ பௌ சாபி பராந்விதௌ ।। ௩௩௬.
எட்டு இடையெழுத்துகள் நினைவில் கொள்ளப்படுகின்றன, நான்கு சமமானவை என்றும் அழைக்கப்படுகின்றன; அனுச்வாரம், விசர்கம், 'க' மற்றும் 'ப' முடிவில் குறியீடு உடையவை.
துஷ்ப்ரு'ஷ்டஶ்சேதி விஜ்ஞேயா ல்ரு'காரஃ ப்லுத ஏவ ச । ரங்கஶ்ச கே அரம் ப்ரோக்தம் ஹகாரஃ பஞ்சமைர்யுதஃ ।। ௩௩௬.
கடினமாக தொடும் எழுத்தும், 'ள்ரு' எழுத்தும், நீண்ட உயிரும் அறியப்பட வேண்டும்; 'ரங்க' ஆகாயத்தில் உள்ளது என்று கூறப்படுகிறது; 'ஹ' எழுத்து ஐந்துடன் சேர்க்கப்பட்டுள்ளது.
அந்தஸ்தாபிஃ ஸமாயுக்த ஔரஸ்யஃ கண்ட்ய ஏவ ஸஃ । ஆத்மபுத்த்யா ஸமேஸார்தம் மநோ யும்க்தே விவக்ஷயா ।। ௩௩௬.
இடையெழுத்துகளுடன் சேர்ந்து, அது உதட்டிலிருந்து வரும், அதுவே களத்திலிருந்து வரும்; தானாகவே புரிந்து, சமத்துவத்தின் பொருளுக்காக மனம் நோக்கத்தை இணைக்கிறது.
மநஃ காயாக்நிமாஹந்தி ஸ ப்ரேரயதி மாருதம் । மாருதஸ்தூரஸி சரந் மந்த்ரம் ஜநயதி ஸ்வரம் ।। ௩௩௬.
மனம் உடல் நெருப்பைத் தட்டுகிறது; அது காற்றை உந்துகிறது; அந்தக் காற்று மார்பில் சுழன்று, மந்திரத்தின் ஒலியை உருவாக்குகிறது.
ப்ராதஃ ஸவநயோகஸ்து சந்தோ காயத்ரமாஶ்ரிதம் । கண்டே மாத்யந்திநயுதம் மத்யமந்த்ரேஷு பாநுகம் ।। ௩௩௬.
காலைச் சமயத்தில் சவனயோகத்துடன், காயத்ரி சந்தம் ஏற்கப்படுகிறது; மதியத்தில், குரலில் சேர்ந்து, நடு மந்திரங்களில் அது சூரியனைப் பின்பற்றுகிறது.
தாரந்தார்த்தீயஸவநம் ஶீர்ஷண்யம் ஜாகதாநுகம் । ஸோதீர்ணோ மூர்த்ந்யபிஹிதோ வக்ரமாபத்ய மாருதஃ ।। ௩௩௬.
மூன்றாவது சவனத்தில், அது கூரிய ஒலியுடன், தலைக்கு இணைந்து, ஜகதீ சந்தத்தைப் பின்பற்றுகிறது; எழுந்த காற்று, தலைப்பகுதியில் அழைக்கப்படுகிறது; வளைந்து அது செல்கிறது.
வர்ணாந் ஜநயதே தேஷாம் விபாகஃ பஞ்சதா ஸ்ம்ரு'தஃ । ஸ்வரதஃ காலதஃ ஸ்தாநாத் ப்ரயத்நார்தப்ரதாநதஃ ।। ௩௩௬.
அது எழுத்துகளை உருவாக்குகிறது; அவற்றின் பிரிவு ஐந்து வகைப்படும்: ராகம், காலம், இடம், முயற்சி, பொருள் வழங்குதல்.
அஷ்டௌ ஸ்தாநாநி வர்ணாநாமுரஃ கண்டஃ ஶிரஸ்ததா । ஜிஹ்வாமூலஞ்ச தந்தாஶ்ச நாஸிகௌஷ்டௌ ச தாலு ச ।। ௩௩௬.
எழுத்துகளுக்குப் பத்து இடங்கள் உள்ளன: மார்பு, குரல், தலை, நாக்கின் அடிப்பகுதி, பற்கள், மூக்கு, உதடு, வாய் கூர்மை, तालு.
ஸ்வபாவஶ்ச விவ்ரு'த்திஶ்ச ஶஷஸா ரேப ஏவ ச । ஜிஹ்வாமூலமுபத்மா ச கதிரஷ்டவிதோஷ்மணஃ ।। ௩௩௬.
அவற்றின் இயல்பு, உச்சரிப்பு, 'ஷ' மற்றும் 'ஸ', 'ர' எழுத்தும்; நாக்கின் அடிப்பகுதி, உபத்மான்யம், இயக்கம்—இவை எட்டு வகை உச்சரிப்புகள்.