குணாநேகோ விஜாநாதி வேத்தி தோஷாம்ஸ்ததாऽபரஃ । தந்யோ தீமாந் ஹயம் வேத்தி நோபயம் வேத்தி மந்ததீஃ ।। ௨௮௮.
ஒருவர் நல்ல பண்புகளை அறிவார், மற்றொருவர் குறைகளை அறிவார்; அறிவும் அதிருஷ்டமும் உள்ளவர் குதிரையை முழுமையாக அறிவார், அறிவு குறைந்தவர் இரண்டையும் அறியமாட்டார்.
அகர்ம்மஜ்ஞோऽநுபாயஜ்ஞோ வேகாஸக்தோऽதிகோபநஃ । கநதண்டரதிச்சித்ரே யஃ ஸமோபி ந வ்ஶஸ்யதே ।। ௨௮௮.
வேலைகளை அறியாதவன், முறைகளை அறியாதவன், வேகத்திற்கு ஆசைபடுகிறவன், எளிதில் கோபப்படுகிறவன், கடுமையான தண்டனைக்கு விரும்புகிறவன்—even சமமானவராக இருந்தாலும் புகழப்படக் கூடாது.
உபாயஜ்ஞோऽத சித்தஜ்ஞோ விஶுத்தோ தோபநாஶநஃ । குணார்ஜ்ஜநபரோ நித்யம் ஸர்வ்வகர்ம்மவிஶாரதஃ ।। ௨௮௮.
ஆனால் முறைகளை அறிந்தவன், மனதைப் புரிந்தவன், தூயவன், குறைகளை நீக்கும்வன், எப்போதும் நல்ல பண்புகளைப் பெற முயலும்வன், எல்லா வேலைகளிலும் நிபுணன்—அவன் சிறந்தவன்.
ப்ரக்ரஹேண க்ரு'ஹீத்வாऽத சித்தஜ்ஞோ விஶுத்தோ தோஷநாஶநஃ । குணார்ஜ்ஜநபரோ நித்யம் ஸர்வ்வகர்ம்மவிஶாரதஃ ।। ௨௮௮.
குதிரையை கட்டுப்படுத்தி, அதன் மனதை அறிந்து, தூய மனத்துடன், குறைகளை நீக்கி, எப்போதும் நல்ல பண்புகளைப் பெற முயன்று, எல்லா வேலைகளிலும் தேர்ச்சி பெற்றவன் சிறந்தவன்.
ஆருஹ்ய ஸஹஸா நைவ தாஃட²நீயோ ஹயோத்தமஃ । தாஃட²நாத் பயமாப்நோதி பயாந்மோஹஶ்ச ஜாயதே ।। ௨௮௮.
சிறந்த குதிரையை திடீரென்று தள்ளிச் செல்ல வைக்கக் கூடாது; அப்படி தள்ளினால் பயம் வருகிறது, அந்த பயத்திலிருந்து குழப்பமும் பிறக்கிறது.
ப்ராதஃ ஸாதீ ப்லுதேநைவ வல்காமுத்த்ரு'த்ய சாலயேத் । மந்தம் மந்தம் விநா நாலம் த்ரு'தவல்கோ திநாந்தரே ।। ௨௮௮.
காலை நேரத்தில், குதிரையை கயிற்றை உயர்த்தி துள்ளச் செய்து பயிற்சி செய்ய வேண்டும்; மற்றொரு நாளில், கட்டுப்பாட்டுடன் மெதுவாக நகர்த்த வேண்டும்; கயிறு இல்லாமல் ஒருபோதும் நகர்த்தக் கூடாது.
ப்ரோக்தமாஶ்வஸநம் ஸாமபேதோऽஶ்வேந நியோஜ்யதே । கஷாதிதாஃட²நம் தண்டோ தாநம் காலஸஹிஷ்ணுதா ।। ௨௮௮.
குதிரை பயிற்சிக்கான முறைகள் கூறப்பட்டுள்ளன: சமாதானம், பிரித்தல், கயிறு, தண்டனை, பரிசு, காலத்தை பொறுமையாகக் காத்தல்.
பூர்வ்வபூர்வ்வவிஶுத்தௌ து விதத்யாதுத்தரோத்தரம் । ஜிஹ்வாதலே விநாயோகம் விதத்யாத்வாஹநே ஹயே ।। ௨௮௮.
முந்தைய தூய்மையை முடித்த பின் அடுத்ததைச் செய்ய வேண்டும்; நாக்கின் மேல் பயிற்சி செய்ய முடியாவிட்டால், அந்த முறையை குதிரை பயிற்சியில் பயன்படுத்த வேண்டும்.
குணேதரஶதாம் வல்காம் ஸ்ரு'க்கண்யா ஸஹ காஹயேத் । விஸ்மார்ய்ய வாஹநம் குர்ய்யாச்சிதிலாநாம் ஶநைஃ ஶநைஃ ।। ௨௮௮.
நூறு முறை கயிறும் பக்கவாடையும் சேர்த்து குதிரையை சுற்ற வைக்க வேண்டும்; சோம்பல் குதிரைகளுக்கு மெதுவாக, மெதுவாக பயிற்சி செய்ய வேண்டும்.
ஹயம் ஜிஹ்வாங்கமாஹீநே ஜிஹ்வாக்ரந்திம் விமோசயேத் । காடதாம் மோசயேத்தாவத்யாவத் ஸ்தோபம் ந முஞ்சதி ।। ௨௮௮.
குதிரைக்கு நாக்கு அசைவில்லையெனில், நாக்கின் முனையில் உள்ள முடிச்சைத் தளர்த்த வேண்டும்; அது எதிர்ப்பு காட்டாமல் இருக்கும் வரை இறுக்கத்தை விடுவிக்க வேண்டும்.
குர்ய்யாச்ச்ரதமுரஸ்த்ராணமவிலாலஞ்ச முஞ்சதி । ஊத்ர்த்வாநநஃ ஸ்வபாவாத்யஸ்தஸ்யோரஸ்த்ராணமஶ்லதம் ।। ௨௮௮.
குதிரைக்கு மார்புக்கயிறு போட வேண்டும்; அது அதை தள்ளிவிட்டால், மீண்டும் போட வேண்டாம். இயற்கையாகத் தலை உயர்த்தும் குதிரைக்கு மார்புக்கயிறு சரியாக அமையாது.
விதாய வாஹயேத்துஷ்ட்யா லீலயா ஸாதிஸத்தமஃ । தஸ்ய ஸவ்யேந பூர்வேண ஸம்யுக்தம் ஸவ்யவல்கயா ।। ௨௮௮.
எல்லாவற்றையும் சரியாக அமைத்த பிறகு, சிறந்த பயிற்சி பெற்ற குதிரையை நன்றாக நடத்த வேண்டும்; அதன் இடது கயிறு முன்னால் இணைக்கப்பட்டு, இடது பக்கக் கட்டுப்பாட்டுடன் இருக்க வேண்டும்.
யஃ குர்ய்யாத்பஶ்சிமம் பாதம் க்ரு'ஹீதஸ்தேந தக்ஷிணஃ । க்ரமேணாநேந யோ ஸேவாம் குருதே வாமவல்கயா ।। ௨௮௮.
பின்பக்க காலைக் கைப்பற்றினால், அதனால் வலது பக்கம் கட்டுப்பாட்டில் வரும்; இந்த முறையில் இடது பக்கக் கட்டுப்பாட்டுடன் சேவை செய்ய வேண்டும்.
பாதௌ தேநாபி பாதஃ ஸ்யாத்க்ரு'ஹீதோ வாம ஏவ ஹி । அக்நே சேச்சரணே த்யக்தே ஜாயதே ஸுத்ரு'டாஸநம் ।। ௨௮௮.
அந்த முறையில் காலைக் கைப்பற்றினால், அது எப்போதும் இடது பக்கமே; காலைக் விடுவித்தால், நன்றாக உட்காரும் நிலை கிடைக்கும்.
யௌ ஹ்ரு'தௌ துஷ்கரே சைவ மோடகே நாடகாயநம் । ஸவ்யஹீநம் கலீகாரோ ஹநநே குணநே ததா ।। ௨௮௮.
கட்டுப்படுத்த முடியாதவை, பக்கவாடை விளையாட்டிலும், காட்சி நிகழ்ச்சியிலும், இடது பக்கக் கட்டுப்பாடு இல்லாதால், அடிப்பிலும் எண்ணிக்கையிலும் கட்டுப்பாடின்றி நடக்கும்.
ஸ்வபாவம் ஹி துரங்கஸ்ய முகவ்யாவர்த்தநம் புநஃ । ந சைவேத்தம் துரங்காணாம் பாதக்ரஹணஹேதவஃ ।। ௨௮௮.
குதிரையின் இயற்கை நடத்தை என்பது தலை திருப்புவதாகும்; ஆனால் காலைக் கைப்பற்றுவதற்கான காரணங்கள் அவ்வளவாக இல்லை.
விஶ்வஸ்தம் ஹயமாலோக்ய காஃட³மாபீட்ய சாஸநம் । ரோகயித்வா முகே பாதம் க்ராஹ்யதோ லோகநம் ஹிதம் ।। ௨௮௮.
நம்பிக்கையுடன் குதிரையைப் பார்த்து, இருக்கையில் உறுதியாக அமர்ந்து, காலால் அதன் வாயை கட்டுப்படுத்தி, வழிகாட்டுவதற்காக கயிற்றை பிடிக்க வேண்டும்.
காஃட³மாபீட்ய ராகாப்யாம் வல்காமாக்ரு'ஷ்ய க்ரு'ஹ்யதே । தத்வந்தநாத் யுக்மபாதம் தத்வத்வக்கநமுச்யதே ।। ௨௮௮.
தொண்டைகளால் உறுதியாக அழுத்தி, அன்புடன் கயிற்றை இழுத்தால், குதிரை கட்டுப்பாட்டில் வரும்; இந்த கட்டுப்பாட்டால் இரு கால்களும், அதுபோல் வாயும் வழிநடத்தப்படுகின்றன.
ஸம்யோஜ்ய வல்கயா பாதாந் வல்காமாமோச்ய வாஞ்சிதம் । வாஹ்யபார்ஷ்ணிப்ரயோகாத்து யத்ர தத்தாஃட²நம் மதம் ।। ௨௮௮.
கால்களையும் கயிற்றையும் இணைத்து, விரும்பும்போது அவற்றை சற்றே தளர்த்தி, வெளிப்புற மிதிக்காலால் பயன்படுத்தும் இடத்தில், அதுவே திருப்பும் முறையாகக் கருதப்படுகிறது.
ப்ரலயாவிப்லவே ஜ்ஞாத்வா க்ரமேணாநேந புத்திமாந் । மோடநேந சதுர்தேந விதிரேஷ விதீயதே ।। ௨௮௮.
அழிவும் குழப்பமும் அறிந்து, அறிவுடன் ஒழுங்காக நடக்க வேண்டும்; நான்காவது முறையால் இந்த நடைமுறை அமைக்கப்படுகிறது.
நாதத்தேऽதஶ்ச யஃ பாதம் யோऽஸ்வோ லகுநி மண்டலே । மோடநோத்வக்கநாப்யாந்து க்ராஹயேத் பாதமீஶிதம் ।। ௨௮௮.
கால்களை கீழே வைக்காதவனும், whose horse moves lightly, அவன் திருப்பும் மற்றும் வாயைக் கட்டுப்படுத்தும் முறைகளால் விரும்பும் காலை வழிநடத்த வேண்டும்.
வடயித்வாஸநே காடம் மந்தமாதாய யோ ப்ரஜேத் । க்ராஹ்யதே ஸம்க்ரஹாத்யத்ர தத்ஸம்க்ரஹணமுச்யதே ।। ௨௮௮.
இருக்கையில் உறுதியாக அமர்ந்து மெதுவாக செல்லும் போது, எங்கு குதிரை ஒருங்கிணைக்கப்படுகிறது, அங்கேயே அதைச் சேர்த்தல் என்று அழைக்கப்படுகிறது.
ஹத்வா பார்ஶ்வே ப்ரஹாரேண ஸ்தாநஸ்தோ வ்யக்ரமாநஸம் । வல்காமாக்ரு'ஷ்ய பாதேந க்ராஹ்யகண்டகபாயநம் ।। ௨௮௮.
பக்கத்தில் அடித்து, ஒரே இடத்தில் நின்று மனதை ஒருமுகப்படுத்தி, காலால் கயிற்றை இழுத்து, கழுத்தையும் தலையையும் பிடிக்க வேண்டும்.
உத்திதோ யோऽஙிக்நணாநேந பார்ஷ்ணிபாதாத்துரஹ்கமஃ । க்ரு'ஹ்யதே யத் கலீக்ரு'த்ய கலீகாரஃ ஸ சேஷ்யதே ।। ௨௮௮.
மிதிக்கால் மற்றும் காலால் குதிரை எழும்பும்போது, அதை அடக்கி வைத்தால், அந்த அடக்கம் செய்யப்படுகிறது.
கதித்ரயேபி யஃ பாதமாதத்தே நைவ வாஞ்சிதஃ । ஹத்வா து யத்ர தண்டேந க்ராஹ்யதே கஹநம் ஹி தத் ।। ௨௮௮.
மூன்று நடைமுறைகளிலும், குதிரை விரும்பியபடி காலைக் கொடுக்கவில்லை என்றால், அப்போது குச்சியால் அடித்து, ஆழத்தைப் பிடிக்க வேண்டும்; அதுவே முறையாகும்.
கலீக்ரு'த்ய சுஷ்கேண துரங்கோ வல்கயாந்யயா । உச்ச்வாஸ்ய க்ராஹ்யதேऽந்யத்ர தத்ஸ்யாதுச்ச்வாஸநம் புநஃ ।। ௨௮௮.
மிதிக்கால் மற்றும் வேறு கயிற்றால் குதிரையை அடக்கி, வேறு இடத்தில் மூச்சை விடச் செய்தால், அதுவே மீண்டும் மூச்சுவிடுதல் என்று அழைக்கப்படுகிறது.
ஸ்வபாவம் வஹிரஸ்யந்தம் தஸ்யாம் திஶி பதாயநம் । நியோஜ்ய க்ராஹயேத்தத்து முகவ்யாவர்த்தநம் மதம் ।। ௨௮௮.
குதிரையின் இயல்பான நகர்வை வெளியே நோக்கி திருப்பி, அந்த திசையில் காலைக் வைத்து வழிநடத்த வேண்டும்; இது வாயைத் திருப்புதல் என்று கருதப்படுகிறது.
க்ராஹயித்வா ததஃ பாதம் த்ரிவிதாஸு யதாக்ரமம் । ஸாதயேத் பஞ்சதாராஸு க்ரமஶோ மண்டலாதிஷு ।। ௨௮௮.
மூன்று விதங்களில் காலைக் கற்றுத்தந்து, ஒவ்வொன்றாக ஐந்து வழிகளில், வட்டம் முதலிய நகர்வுகளில் முறையாக நிறைவேற்ற வேண்டும்.
ஆஜநோர்த்தாநநம் வாஹம் ஶிதிலம் வாஹயேத் ஸுதீஃ । அங்கேஷு லாகவம் யாவத்தாவத்தம் வாஹயேத்தயம் ।। ௨௮௮.
முடிவானவன், தொடையை உயர்த்தி அல்லது தளர்த்தி, உறுப்புகளில் இலகுவாக இருக்கும்படி, முடிந்தவரை குதிரையை நகர்த்த வேண்டும்.
ம்ரு'துஃ ஸ்கந்தே லகுர்வக்த்ரே ஶிதிலஃ ஸர்வஸந்திஷு । யதா ஸ ஸாதிநோ வஶ்யஃ ஸங்க்ரு'ஹ்ணீயாத்ததா ஹயம் ।। ௨௮௮.
குதிரை தோளில் மென்மையாகவும், வாயில் இலகுவாகவும், எல்லா மூட்டுகளிலும் தளர்வாகவும், சவாரிக்காரருக்கு கீழ்ப்படிதலாக இருக்கும்போது, அப்போது அதை எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும்.