யதா ஜீமூதகோஷேண ஹ்ரு'ஷ்யந்தி வரவாரணாஃ । ததாஸ்து தவ ஶப்தேந ஹர்ஷோऽஸ்மாகம் முதாவஹ ।। ௨௬௯.
மேகக் கர்ஜனையை கேட்டுச் சிறந்த யானைகள் மகிழ்வதைப் போல, உன் ஒலி எங்களுக்கும் மகிழ்ச்சியும் ஆனந்தமும் தரட்டும்.
யதா ஜீமூதஶப்தேந ஸ்த்ரீணம் த்ராஸோऽபிஜாயதே । ததா து தவ ஶப்தேந த்ரஸ்யந்த்வஸ்மத்த்விஷோ ரணே ।। ௨௬௯.
மேக ஒலி பெண்களுக்கு பயத்தை உண்டாக்குவது போல, உன் ஒலி போரில் எங்கள் பகைவர்களுக்கு அச்சத்தை ஏற்படுத்தட்டும்.
மந்த்ரைஃ ஸதார்ச்சநீயாஸ்தே யோஜநீயா ஜயாதிஷு । க்ரு'தகம்பலவிஷ்ணாதேஸ்த்வபிஷேகஞ்ச வத்ஸரே ।। ௨௬௯.
நீ எப்போதும் மந்திரங்களால் வழிபடப்பட வேண்டியவன்; வெற்றி முதலான காரியங்களில் பயன்படுத்தப்பட வேண்டும். வருடத்திற்கு ஒரு முறை நெய், கம்பளி, விஷ்ணு ஆகியவற்றால் அபிஷேகம் செய்ய வேண்டும்.
புஷ்கர உவாச ஸர்வாநுக்ராஹகா மந்த்ராஶ்சதுர்வர்கப்ரஸாதகாஃ ।௨௭௧.௦௦௧ ரு'கதர்வ ததா ஸாம யஜுஃ ஸம்க்யா து லக்ஷகம் ॥௨௭௧.௦௦௧ பேதஃ ஸாங்க்யாயநஶ்சைக ஆஶ்வலாயநோ த்விதீயகஃ ।௨௭௧.௦௦௨ ஶதாநி தஶ மந்த்ராணாம் ப்ராஹ்மணா த்விஸஹஸ்ரகம் ॥௨௭௧.௦௦௨ ரு'க்வேதோ ஹி ப்ரமாணேந ஸ்ம்ரு'தோ த்வைபாயநாதிபிஃ ।௨௭௧.௦௦௩ ஏகோநித்விஸஹஸ்ரந்து மந்த்ராணாம் யஜுஷஸ்ததா ॥௨௭௧.௦௦௩ ஶதாநி தஶ விப்ராணாம் ஷடஶீதிஶ்ச ஶாகிகாஃ ।௨௭௧.௦௦௪ காண்வமாத்யந்திநீ ஸம்ஜ்ஞா கடீ மாத்யகடீ ததா ॥௨௭௧.௦௦௪ மைத்ராயணீ ச ஸம்ஜ்ஞா ச தைத்திரீயாபிதாநிகா ।௨௭௧.௦௦௫ வைஶம்பாயநிகேத்யாத்யாஃ ஶாகா யஜுஷி ஸம்ஸ்திதாஃ ॥௨௭௧.௦௦௫ ஸாம்நஃ கௌதுமஸம்ஜ்ஞைகா த்விதீயாதர்வணாயநீ ।௨௭௧.௦௦௬ காநாந்யபி ச சத்வாரி வேத ஆரண்யகந்ததா ॥௨௭௧.௦௦௬ உக்தா ஊஹசதுர்தஞ்ச மந்த்ரா நவஸஹஸ்ரகாஃ ।௨௭௧.௦௦௭ ஸசதுஃஶதகாஶ்சைவ ப்ரஹ்மஸங்கடகாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ ॥௨௭௧.௦௦௭ பஞ்சவிம்ஶதிரேவாத்ர ஸாமமாநம் ப்ரகீர்திதம் ।௨௭௧.௦௦௮ ஸுமந்துர்ஜாஜலிஶ்சைவ ஶ்லோகாயநிரதர்வகே ॥௨௭௧.௦௦௮ ஶௌநகஃ பிப்பலாதஶ்ச முஞ்ஜகேஶாதயோऽபரே ।௨௭௧.௦௦௯ மந்த்ராணாமயுதம் ஷஷ்டிஶதஞ்சோபநிஷச்சதம் ॥௨௭௧.௦௦௯ வ்யாஸரூபீ ஸ பகவாந் ஶாகாபேதாத்யகாரயத் ।௨௭௧.௦௧௦ ஶாகாபேதாதயோ விஷ்ணுரிதிஹாஸஃ புராணகம் ॥௨௭௧.௦௧௦ ப்ராப்ய வ்யாஸாத்புராணாதி ஸூதோ வை லோமஹர்ஷணஃ ।௨௭௧.௦௧௧ ஸுமதிஶ்சாக்நிவர்சாஶ்ச மித்ரயுஃஶிம்ஶபாயநஃ ॥௨௭௧.௦௧௧ க்ரு'தவ்ரதோத ஸாவர்ணிஃ ஷட்ஶிஷ்யாஸ்தஸ்ய சாபவந் ।௨௭௧.௦௧௨ ஶாம்ஶபாயநாதயஶ்சக்ருஃ(௧) புராணாநாந்து ஸம்ஹிதாஃ ॥௨௭௧.௦௧௨ ப்ராஹ்மாதீநி புராணாநி ஹரிவித்யா தஶாஷ்ட ச ।௨௭௧.௦௧௩ மஹாபுராணே ஹ்யாக்நேயே வித்யாரூபோ ஹரிஃ ஸ்திதஃ ॥௨௭௧.௦௧௩ ஸப்ரபஞ்சோ நிஷ்ப்ரபஞ்சோ மூர்தாமூர்தஸ்வரூபத்ரு'க் ।௨௭௧.௦௧௪ தம் ஜ்ஞாத்வாப்யர்ச்ய ஸம்ஸ்தூய புக்திமுக்திமவாப்நுயாத் ॥௨௭௧.௦௧௪ விஷ்ணுர்ஜிஷ்ணுர்பவிஷ்ணுஶ்ச அக்நிஸூர்யாதிரூபவாந் ।௨௭௧.௦௧௫ அக்நிரூபேண தேவாதேர்முகம் விஷ்ணுஃ பரா கதிஃ ॥௨௭௧.௦௧௫ வேதேஷு ஸபுராணேஷு யஜ்ஞமூர்திஶ்ச கீயதே ।௨௭௧.௦௧௬ ஆக்நேயாக்யம் புராணந்து ரூபம் விஷ்ணோர்மஹத்தரம் ॥௨௭௧.௦௧௬ ஆக்நேயாக்யபுராணஸ்ய கர்தா ஶ்ரோதா ஜநார்தநஃ ।௨௭௧.௦௧௭ தஸ்மாத்புராணமாக்நேயம் ஸர்வவேதமயம் மஹத் ॥௨௭௧.௦௧௭ ஸர்வவித்யாமயம் புண்யம் ஸர்வஜ்ஞாநமயம் வரம்(௨) ।௨௭௧.௦௧௮ ஸர்வாத்ம ஹரிரூபம் ஹி படதாம் ஶ்ரு'ண்வதாம் ந்ரு'ணாம் ॥௨௭௧.௦௧௮ வித்யார்திநாஞ்ச வித்யாதமர்திநாம் ஶ்ரீதநப்ரதம்(௩) ।௨௭௧.௦௧௯ ராஜ்யார்திநாம் ராஜ்யதஞ்ச தர்மதம் தர்மகாமிநாம் ॥௨௭௧.௦௧௯ ஸ்வர்கார்திநாம் ஸ்வர்கதஞ்ச புத்ரதம் புத்ரகாமிநாம் ।௨௭௧.௦௨௦ கவாதிகாமிநாங்கோதம் க்ராமதம் க்ராமகாமிநாம் ॥௨௭௧.௦௨௦ டிப்பணீ ௧ ஶிம்ஶபாயநாதயஶ்சக்ருரிதி க .. ௨ பரமிதி ஞ .. ௩ ஶ்ரீபலப்ரதமிதி ஞ காமார்திநாம் காமதஞ்ச ஸர்வஸௌபாக்யஸம்ப்ரதம் ।௨௭௧.௦௨௧ குணகீர்திப்ரதந்ந்ரூ'ணாம் ஜயதஞ்ஜயகாமிநாம் ॥௨௭௧.௦௨௧ ஸர்வேப்ஸூநாம் ஸர்வதந்து முக்திதம் முக்திகாமிநாம் ।௨௭௧.௦௨௨ பாபக்நம் பாபகர்த்ரூ'ணாமாக்நேயம் ஹி புராணகம் ॥௨௭௧.௦௨௨ இத்யாக்நேயே மஹாபுராணே வேதஶாகாதிகீர்திநம் நாம ஏகஸப்தத்யதிகத்விஶததமோऽத்யாயஃ புஷ்கர உவாச ஸர்வாநுக்ராஹகா மந்த்ராஶ்சதுர்வர்கப்ரஸாதகாஃ । ரு'கதர்வ ததா ஸாம யஜுஃ ஸம்க்யா து லக்ஷகம் ।। ௨௭௧.
பேதஃ ஸாங்க்யாயநஶ்சைக ஆஶ்வலாயநோ த்விதீயகஃ । ஶதாநி தஶ மந்த்ராணாம் ப்ராஹ்மணா த்விஸஹஸ்ரகம் ।। ௨௭௧.
ஒன்று சாங்க்யாயன शाखை, இரண்டாவது ஆஷ்வலாயன शाखை. ஆயிரம் மந்திரங்களும், இரண்டாயிரம் பிராமண நூல்களும் உள்ளன.
ரு'க்வேதோ ஹி ப்ரமாணேந ஸ்ம்ரு'தோ த்வைபாயநாதிபிஃ । ஏகோநத்விஸஹஸ்ரந்து மந்த்ராணஆம் யஜுஷஸ்ததா ।। ௨௭௧.
ரிக் வேதம் அதிகாரத்தால் நிலைபெற்றது, வைதவ்யன் முதலியோர் அதை நினைவில் வைத்தனர். யஜுர் மந்திரங்கள் இரண்டாயிரத்துக்கு ஒரு குறைவாக உள்ளன.
ஶதாநி தஶ விப்ராணாம் ஷஃட²ஶீதிஶ்ச ஶாரிபகாஃ । காணஅவமாத்யந்திநீ ஸம்ஜ்ஞா கடீ மாத்யகடீததா ।। ௨௭௧.
ஆயிரம் பிராமணர்களுக்குரியது; எண்பத்தாறு शाखைகள் உள்ளன. கான்வர், மத்யந்தினி, கதி, மத்யகதி என்பவை அவற்றின் பெயர்கள்.
மைத்ராயணீ ச ஸம்ஜ்ஞா ச தைத்திரீயாபிதாநிகா । வைஶம்பாயநிகேத்யாத்யாஃ ஶாகா யஜுஷி ஸம்ஸ்திதாஃ ।। ௨௭௧.
மைத்ராயணி, சம்ஞா, தைத்திரியம் என்பவை அந்தப் பெயர்கள். வைசம்பாயனன் முதலியோர் யஜுர் வேதத்தில் शाखைகளாக நிலைபெற்றுள்ளனர்.
ஸாம்நஃ கௌதுமஸம்ஜ்ஞைகா த்விதீயாதர்வணாயநீ । காநாந்யபி ச தத்வாரி வேத ஆரண்யகந்ததா ।। ௨௭௧.
சாமவேதத்தில் கௌதுமம் ஒரு शाखை, அதர்வணாயனி இரண்டாவது. நான்கு கானங்கள் மற்றும் வேதத்தின் ஆரண்யகங்கள் உள்ளன.
உக்தா ஊஹசதுர்தஶ்ச மந்த்ரா நவஸஹஸ்ரகாஃ । ஸசதுஃஶதகாஶ்சைவ ப்ஹ்மஸங்கடகாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ ।। ௨௭௧.
உக்தம், ஊஹம், நான்காவது ஆகியவை சேர்த்து ஒன்பதாயிரம் மந்திரங்கள். நானூறு பிரம்ம சங்கடங்கள் என்றும் கூறப்படுகிறது.
பஞ்சவிம்ஶதிரேவாத்ர ஸாமமாந் ப்ரகீர்த்திதம் । ஸுமந்துர்ஜாஜலிஶ்சைவ ஶ்லோகாயநிரதர்வ்வகே ।। ௨௭௧.
இங்கு இருபத்தைந்து சாம வேத அளவு எனக் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. சுமந்து, ஜாஜலி, ஶ்லோகாயனி ஆகியோர் அதர்வணத்தில் உள்ளனர்.
ஶௌநகஃ பிப்பலாதஶ்ச முஞ்ஜகேஶாதயோऽபரே । மந்த்ராணாமயுதம் ஷஷ்டஶதஞேசோபநிஷச்சதம் ।। ௨௭௧.
ஶௌணகன், பிப்பலாதன், முன்ஜகேஷன் போன்ற மற்றவர்களும் शाखைகளாக உள்ளனர். பத்தாயிரத்து அறுபது மந்திரங்கள் மற்றும் நூறு உபநிஷத்துகள் உள்ளன.
வ்யாஸரூபீ ஸ பகவாந் ஶாகாபேதாத்யகாரயத் । ஶாகாபேதாதயோ விஷ்ணுரிதிஹாஸஃ புராணகம் ।। ௨௭௧.
பகவான் வியாசர் தன் வடிவில் இந்த शाखை பிரிவுகளை உருவாக்கினார். விஷ்ணு தான் இந்த शाखை பிரிவுகளுக்கும், இதிகாச புராணங்களுக்கும் காரணம்.
ப்ராப்ய வ்யாஸாத் புராணாதி ஸூதோ வை லோமஹர்ஷணஃ । ஸுமதிஶ்சாக்நிவர்ச்சாஶ்ச மித்ரயுஃ ஶிம்ஶபாயநஃ ।। ௨௭௧.
வியாசரிடமிருந்து புராணம் முதலிய நூல்களைப் பெற்ற லோமஹர்ஷணன் என்ற சூதர், சுமதி, அக்்னிவர்ச்சன், மித்ரயு, ஶிஞ்ஞபாயனன் ஆகியோரும் பின்வந்தார்கள்.
க்ரு'தவ்ரதோத ஸாவர்ணிஃ ஷட़ஶிஷ்யாஸ்தஸ்ய சாபவந்। ஶாம்ஶபாயநாதயஶ்சக்ருஃ௧ புராணாநாந்து ஸம்ஹிதாஃ ।। ௨௭௧.
க்ருதவரதன், சாவர்ணி என்றும் அழைக்கப்படுவான், ஆறு சீடர்களை பெற்றான். அவர்களில் ஶாம்ஷபாயனரும் மற்றவர்களும் புராணங்களின் தொகுப்புகளை அமைத்தார்கள்.
ப்ராஹ்மாதீநி புராணாநி ஹரிவித்யா தஶாஷ்ட ச । மஹாபுராணே ஹ்யாக்நேயே வித்யாரூபோ ஹரிஃ த்திதஃ ।। ௨௭௧.
பிரம்ம முதலான புராணங்களும், ஹரியின் பத்தும் எட்டும் வகையான அறிவும், மகா புராணமான அக் அக்னி புராணத்தில் உள்ளன; அங்கு ஹரி அறிவாகவே தங்கி இருக்கிறார்.
ஸப்ரபஞ்சோ நிஷ்ப்ரபஞ்சோ மூர்த்தாமுர்த்தஸ்வரூபத்ரு'க் । தம் ஜ்ஞாத்வாப்யர்ச்ச்ய ஸம்ஸ்தூய புக்திமுக்திமவாப்நுயாத் ।। ௨௭௧.
உலகியலோடு கூடியவராகவும், அதிலிருந்து வெறுத்தவராகவும், உருவும் உருவில்லாத தன்மையும் கொண்டவராகவும் இருப்பவர். அவரை அறிந்து, வணங்கி, புகழ்ந்தால், இல்வாழ்க்கை இன்பமும், விடுதலையும் பெறலாம்.
விஷ்ணுர்ஜிஷ்ணுர்பவிஷ்ணுஶ்ச அக்நிஸூர்ய்யாதிரூபவாந் । அக்நிரூபேண தேவாதேர்முகம் விஷ்ணுஃ பரா கதிஃ ।। ௨௭௧.
விஷ்ணு வெற்றி பெற்றவரும், வரப்போகிறவரும், அக்னி, சூரியன் போன்ற உருவங்களை உடையவரும் ஆவார். அக்னி உருவில், தேவர்களுக்கு வாயாக இருப்பவர்; விஷ்ணுவே உயர்ந்த குறிக்கோள்.
வேதேஷு ஸபுராணேஷு யஜ்ஞமூர்த்திஶ்ச கீயதே । ஆக்நேயாக்யம் புராணந்து ரூபம் விஷ்ணோர்மஹத்தரம் ।। ௨௭௧.
வேதங்களிலும் புராணங்களிலும், அவர் யாகத்தின் உருவாகப் பாடப்படுகிறார். அக்னேய புராணம் விஷ்ணுவின் மிகச் சிறந்த உருவமாகும்.
ஆக்நேயாக்யபுராணஸ்ய கர்த்தா ஶ்ரோதா ஜநார்தநஃ । தஸ்மாத்புராணமாக்நேயம் ஸர்வவேதமயம் மஹத் ।। ௨௭௨.
அக்னேய புராணத்தின் படைப்பாளியும், அதைக் கேட்பவரும் ஜனார்த்தனனே. ஆகவே, அக்னி புராணம் எல்லா வேதங்களையும் உள்ளடக்கிய மகத்தானது.
ஸர்வாத்ம ஹரிரூபம் ஹி படதாம் ஶ்ர்ரு'ண்வதாம் ந்ரு'ணாம் ।। ௨௭௨.
படிப்பவரும் கேட்பவரும் அனைவருக்கும், ஹரி எல்லாவற்றிற்கும் ஆத்மாகிய உருவில் இருக்கிறார்.
ராஜ்யர்திநாம் ராஜ்யதஞ்ச தர்ம்மதம் தர்மகாமிநாம் ।। ௨௭௨.
அரசாட்சி விரும்புபவர்களுக்கு அது அரசை வழங்கும்; தர்மம் விரும்புபவர்களுக்கு அது தர்மத்தையே தரும்.
ஸ்வர்கார்திநா ஸ்வர்கதஞ்ச புத்ரதம் புத்ரகாமிநாம் । கவாதிகாமிநாங்கோதம் க்ராமதம் க்ராமகாமிநாம் ।। ௨௭௨.
சொர்க்கம் விரும்புபவர்களுக்கு சொர்க்கத்தை, மகன் விரும்புபவர்களுக்கு மகனை, பசு முதலியவை விரும்புபவர்களுக்கு பசுவை, கிராமம் விரும்புபவர்களுக்கு கிராமத்தையும் அது தரும்.
காமார்திநாம் காமதஞ்ச ஸர்வஸௌபாக்யஸம்பதம் । குணகீர்த்திப்ரதம் ந்ரூ'ணாம் ஜயதஞ்ஜயகாமிநாம் ।। ௨௭௨.
காமம் விரும்புபவர்களுக்கு காமத்தையும், எல்லா செல்வச் சிறப்பையும் தரும்; மக்களுக்கு நல்ல குணமும் புகழும், ஜயம் விரும்புபவர்களுக்கு வெற்றியையும் வழங்கும்.
ஸர்வேப்ஸூநாம் ஸர்வதந்து முக்திதம் முக்திகாமிநாம் । பாபக்நம் பாபாகர்த்ரூ'ணாமாக்நேயம் ஹி புராணகம் ।। ௨௭௨.
எல்லாம் விரும்புபவர்களுக்கு அனைத்தையும், முக்தி விரும்புபவர்களுக்கு விடுதலையும், பாவம் செய்தவர்களுக்கு பாவத்தை அகற்றும் அக்னி புராணம்.
புஷ்கர உவாச ப்ரஹ்மணாபிஹிதம் பூர்வ்வம் யாவந்மாந்நம் மரீசயே । லக்ஷார்த்தார்த்தந்து தத்ப்ராஹ்மம் லிகித்வா ஸம்ப்ரதாப்யேத் ।। ௨௭௨.
புஷ்கரன் கூறினான்: முன்பு பிரம்மா மரீசிக்கு உணவளவு வரையிலான நூற்றாயிரத்தின் பாதி அளவு கூறியது, அந்த பிராம புராணத்தை எழுதி வழங்க வேண்டும்.
வைஶாக்யாம்பௌர்ணமாஸ்யாஞ்ச ஸ்வர்கார்தீ ஜலதேநுமத் । பாத்மம் த்வாதஶஸாஹஸ்ரம் ஜ்யேஷ்டே தத்யாச்ச தேநுமத் ।। ௨௭௨.
வைசாக மாத பௌர்ணமியில் சொர்க்கம் விரும்புபவர், பசுமாடு பால் தரும் பசுவுடன் பன்னிரண்டு ஆயிரம் பாடல்கள் கொண்ட பாத்ம புராணத்தை வழங்க வேண்டும்; ஜ்யேஷ்ட மாதத்தில் பசுவுடன் வழங்க வேண்டும்.
வராஹகல்பவ்ரு'த்தாந்தமதிக்ரு'த்ய பராஶரஃ । த்ரயோவிம்ஶதிஸாஹஸ்ரம் வைஷ்ணவம் ப்ராஹ சார்பயேத் ।। ௨௭௨.
வராஹ கல்பத்தின் வரலாற்றை எடுத்துக் கொண்டு பராசரர் இருபத்து மூன்று ஆயிரம் பாடல்கள் கொண்ட வைஷ்ணவ புராணத்தை இயற்றினார்; அதை வழங்க வேண்டும்.
ஜலதேநுமதாபாட்யாம் விஷ்ணோஃ பதமவாப்நுயாத் । சதுர்தஶஸஹஸ்ராணி வாயவீயம் ஹரிப்ரியம் ।। ௨௭௨.
அதை செல்வமிக்க பசுவுடன் வழங்கினால், விஷ்ணுவின் இடத்தை அடைவான்; ஹரிக்கு பிரியமான வாயவிய புராணம் பதினான்கு ஆயிரம் பாடல்கள் கொண்டது.
ஶ்வேதகல்பப்ரஸங்கேந கர்ம்மாந் வாயுரிஹாப்ரவீத் । தத்யால்லிகித்வா தத்விப்ரே ஶ்ராவண்யாம் குஃட²தேநுமத் ।। ௨௭௨.
சேத கல்பத்தின் போது, வாயு கர்ம புராணத்தை கூறினார்; அதை எழுதி, ஸ்ராவண மாதத்தில் சிறந்த பசுவுடன் ஒரு பிராமணனுக்கு வழங்க வேண்டும்.
புஷ்கரன் சொன்னான்: எல்லோருக்கும் நல்லதை தரும் மந்திரங்கள், நான்கு புருஷார்த்தங்களையும் சாதிக்கின்றன. ரிக், அதர்வண, சாம, யஜுர் ஆகியவற்றின் எண்ணிக்கை ஒரு இலட்சம்.