அக்னி புராணம் இங்கு நீதிமுறைகள் மற்றும் கடன் தொடர்பான விதிகளை விரிவாக எடுத்துரைக்கிறது. ஒரு நாட்டின் அரசன், அனைத்து விவகாரங்களிலும் அறிக்கை செய்யப்பட்டவை மட்டுமே பரிசீலிக்க வேண்டும்; அறிக்கை செய்யப்படாதவை பரிசீலிக்க வேண்டாம். மரபும், பகுத்தறிவும் மோதும் இடங்களில், நீதியில் பகுத்தறிவுக்கு மேலிடம் கொடுக்க வேண்டும். ஏதேனும் விவகாரத்தில் சான்றிதழ்கள், உடைமையாளர் உரிமை, சாட்சி ஆகியவை முக்கியமான ஆதாரங்களாக கருதப்படுகின்றன. இவை இல்லாதபோது, சோதனைகள் (ordeal) மூலம் உண்மை கண்டறிய வேண்டும். எந்தவொரு தகராறிலும் பதில் அளிப்பவரின் உரிமையே வலிமையானதாகும். வைப்பு, ஒப்புதல் அல்லது வாங்குதல் போன்றவற்றில், சமீபத்திய உரிமை முக்கியமானது. நிலம் தொடர்பான உரிமை இருபது ஆண்டுகளுக்கு பிறகு, காணப்பட்டாலும், அறிவிக்கப்பட்டாலும், இழக்கப்படுகிறது. மற்ற சொத்துக்கள் பத்து ஆண்டுகள் அனுபவிக்கப்பட்டால் உரிமை ஏற்படும்; ஆனால் அடகு, எல்லை, வைப்பு, நிலையான சொத்து ஆகியவற்றுக்கு இது பொருந்தாது. அதேபோல், அரசன், பெண்கள், அல்லது பிராமணருக்கு சொந்தமான வைப்பு, மற்றும் அடகு சொத்துக்கள் தவறாக பயன்படுத்தப்பட்டால், உரிமையாளருக்கு திருப்பித் தர வேண்டும். குற்றவாளி அரசருக்கு எடுத்துச் சென்றதை சமமாக அல்லது இயன்றவரை செலுத்த வேண்டும்; மேலும் முன்பு வைத்திருக்காமல் கூடுதல் லாபம் கிடைத்தால், அதையும் செலுத்த வேண்டும். சான்று இருந்தாலும், சிறிதும் அனுபவம் இல்லையெனில் அது வலுவான ஆதாரம் அல்ல; தூய்மைமிக்க ஆதாரத்துடன் மட்டுமே அனுபவம் உரிமை பெறும். தூய்மை இல்லாத ஆதாரத்தின் மூலம் அனுபவம் உரிமை பெறாது; ஆனால் ஆதாரம் உருவாக்கியவரே சம்பந்தப்பட்டால், அவர் திருப்பித் தர வேண்டும். அந்த நிலையில், மகன், பேரன் ஆகியோருக்கும் மேலதிக உரிமை இல்லை; ஆனால் வேறு ஒருவர் சம்பந்தப்பட்டு இறந்திருந்தால், அவரது சொத்திலிருந்து அவருடைய பங்கு திருப்பித் தர வேண்டும். ஆதாரம் இல்லாமல் உருவான அனுபவம் செல்லாது; வலுக்கட்டாயமாக, அச்சுறுத்தலால் உருவான ஒப்பந்தங்கள் செல்லாது. இதேபோல், ஒரு பெண், இரவில், தனியறையில், வெளியில், எதிரி, மதுவில் மயங்கியவர், மனநலம் பாதிக்கப்பட்டவர், குழந்தை, பயத்தில் செய்தால் அந்த ஒப்பந்தம் செல்லாது. தொடர்பில்லாமல் செய்யப்பட்ட ஒப்பந்தம் செல்லாது; அடகு சொத்து இழந்தால், அதன் மதிப்பை அரசன் கடனாளிக்கு செலுத்த வேண்டும். அதை அடையாளங்கள் மூலம் தீர்மானிக்க முடியாவிட்டால், சமமான ஒன்றை வழங்க வேண்டும். திருடர்களால் கொள்ளை அடிக்கப்பட்ட சொத்துகளை அரசன் நாட்டினருக்கு திருப்பித் தர வேண்டும். கடனுக்கு வட்டி, உத்தரவாதம் இருந்தால் மாதத்திற்கு எண்பதில் ஒரு பங்கு; இல்லையெனில், ஜாதி ஒழுங்கு படி நூற்றுக்கு ஒன்று, இரண்டு, மூன்று, நான்கு, ஐந்து என வட்டி நிர்ணயிக்கப்படுகிறது. மாடுகளுக்கு எழுபது, பெண்களுக்கு அதிகபட்சம் எட்டு மடங்கு, திரவங்களுக்கு நான்கு, துணி, தானியம், தங்கத்திற்கு மூன்று அல்லது இரண்டு மடங்கு வட்டி. மற்றொரு கிராமத்திற்கு பத்து, கடல் கடந்தால் இருபது வரை வட்டி; எல்லா வகைகளிலும் ஒப்பந்தமான வட்டியை செலுத்த வேண்டும். உரிமை கோருவதை நிறைவேற்றும் அரசன் குற்றவாளி அல்ல; ஆனால் அரசனை எதிர்த்து வலுக்கட்டாயமாக உரிமை கோரினால், அவர் தண்டனை பெற்றுத் தக்க பணத்தை செலுத்த வேண்டும். அப்போது அக்னி சொல்வார்: கடன் பெற்றவர், கடனளிப்பவருக்கு ஒழுங்காக திருப்பித் தர வேண்டும்; ஆனால் முதலில் பிராமணருக்கு, பின்னர் அரசருக்கு செலுத்த வேண்டும். அரசனால் கட்டாயப்படுத்தப்பட்ட கடனாளி, மீட்டெடுக்கப்பட்ட தொகையின் பத்தில் ஒரு பங்கு செலுத்த வேண்டும்; முழுமையாக பெற்றால், சிறந்த கடனாளி நூற்றுக்கு ஐந்து பங்கு செலுத்த வேண்டும். கீழ் ஜாதியினர் வறுமையில் இருந்தால், அவர்கள் கடனுக்காக வேலை செய்ய வேண்டும்; ஆனால் பிராமணர் வறுமையில் இருந்தால், அவரால் முடிந்தவரை படிப்படியாக செலுத்த வேண்டும். கடனை திருப்பித் தரும்போது, கடனளிப்பவர் ஏற்கவில்லை என்றால், நடுவரிடம் வைப்பு செய்ய வேண்டும்; அப்போது வட்டி சேராது. பரம்பரை சொத்துக்களை பெற்றவர் கடனை செலுத்த வேண்டும்; சொத்து பெற்ற மகனும் செலுத்த வேண்டும்; தந்தைக்கு வேறு மகன் இல்லையெனில், சொத்து பெற்ற மகன் கடனை செலுத்த வேண்டும். மனைவி கணவர் அல்லது மகன் பெற்ற கடனுக்கு பொறுப்பல்ல; தந்தை மகன் பெற்ற கடனுக்கு பொறுப்பல்ல; வீட்டு செலவுக்காக தவிர, கணவர் மனைவி பெற்ற கடனுக்கு பொறுப்பல்ல. ஆனால், பசு மேய்ப்பவர், பலவான்கள், கலைஞர்கள், துவைப்பவர், வேட்டையாடி, வेश्यை ஆகிய பெண்கள் பெற்ற கடனுக்கு, அவர்களின் வாழ்வாதாரம் கணவரை சார்ந்ததால், கணவர் செலுத்த வேண்டும். ஒரு பெண் தனியாகவோ, கணவருடன் சேர்ந்து கொண்ட கடனை, அவளோ அல்லது அவளது கணவரோ செலுத்த வேண்டும்; வேறு எந்தப் பெண்ணும் அந்தக் கடனுக்கு பொறுப்பல்ல. தந்தை இல்லையெனில், இறந்துவிட்டாலோ, துன்பத்தில் இருந்தாலோ, சாட்சிகளால் நிரூபிக்கப்பட்டால், மகன் அல்லது பேரன் கடனை செலுத்த வேண்டும். குடிப்பது, சூதாடுவது, அபராதம், வரி, அல்லது அவற்றுக்குப் பிறகு மீதமுள்ளவை, காரணமில்லாமல் வழங்கப்பட்ட பொருட்கள் ஆகியவற்றுக்காக மகன்கள் செலுத்த வேண்டிய அவசியமில்லை. சகோதரர்கள், துணைவியர், தந்தை, மகன் ஆகியோருக்குள், உத்தரவாதம் உள்ள கடன், ஒருங்கிணைந்தவரால் ஏற்கப்பட வேண்டும் என்பதே மரபு. தோற்றம், உத்தரவாதம், செலுத்துதல் ஆகியவற்றில் பொறுப்பு நிர்ணயிக்கப்படுகிறது; ஆனால் பொய்யான உத்தரவாதம் கொடுத்தவரின் மகன்களும் செலுத்த வேண்டும். உத்தரவாதம் கொடுத்தவர் இறந்தால் அல்லது செலுத்த முடியாவிட்டால், அவருடைய மகன்கள் செலுத்த வேண்டிய அவசியமில்லை; செலுத்தும் பொறுப்பு உள்ளவரே செலுத்த வேண்டும். பலர் உத்தரவாதம் கொடுத்தால், தங்களுக்கான பங்குக்கு ஏற்ப செலுத்த வேண்டும்; ஒரே அதிகாரத்தின் கீழ் இருப்பவர்களில், கடனளிப்பவர் விருப்பப்படி செலுத்தலாம். உத்தரவாதம் கொடுத்தவர் வெளிப்படையாக செலுத்தினால், கடனாளி அவருக்கு இரட்டிப்பு செலுத்த வேண்டும்; இது அந்த வழக்கில் விதி. சொந்த பிள்ளை, பெண்கள், மாடுகள், தானியம் ஆகியவற்றுக்கு இரட்டிப்பு; துணிக்கு நான்கு மடங்கு; திரவங்களுக்கு எட்டு மடங்கு திருப்பித் தர வேண்டும். இரட்டிப்பு திருப்பித் தரவில்லை என்றால், அடகு சொத்து இழக்கப்படும்; காலம் அல்லது சூழ்நிலையால் இழந்தால், அது இழக்கப்படும்; ஆனால் அதன் பலனை அனுபவித்தால், அது இழக்காது. மறைத்து வைத்திருக்கும் அல்லது அனுபவிக்கும் அடகு சொத்துக்கு வட்டி கிடையாது; இழந்தால் திருப்பித் தர வேண்டும், ஆனால் இயற்கை அல்லது அரசனால் இழந்தால் அவசியமில்லை. அடகு பொருள் சேதமடைந்து பயனற்றதாக ஆனால், கடனளிப்பவர் அந்தச் சொத்து அல்லது பணியில் உரிமை பெறுவார். நடத்தை அல்லது பாதுகாப்புக்காக வைத்த சொத்தும், வட்டியுடன் திருப்பித் தர வேண்டும்; உண்மையுக்காக வைத்த சொத்துக்கு இரட்டிப்பு திருப்பித் தர வேண்டும். கடனளிப்பவர் முன்னிலையில் இருந்தால், அடகு சொத்தை விடுவிக்க வேண்டும்; இல்லையெனில் அபராதம் விதிக்கப்படும். நோக்கம் நிறைவேறினால், கடனளிப்பவர் அடகு சொத்தை திரும்ப பெறலாம். மதிப்பு நிர்ணயிக்கப்பட்டிருந்தால், அது வட்டியில்லாமல் இருக்க வேண்டும்; இல்லையெனில், சாட்சிகளுடன் விற்பனை செய்யலாம். இவ்வாறு, அக்னி புராணம் நீதியும் கடனும் பற்றிய நெறிமுறைகளை தெளிவாக விளக்குகிறது, ஒவ்வொன்றும் தர்மத்தின் ஒளியில் நீதியையும், பொறுப்பையும், பாதுகாப்பையும் வலியுறுத்துகிறது.