अग्निपुराणम्

तर्ज्जन्यनामिका चैव तस्मादर्द्धाङ्गुलं विना। कनिष्ठाङ्गुष्ठकौ कार्यौ चतुरङ्गुलम्मितौ

द्विपर्वोङगुष्ठकः कार्यः शेषांगुल्यस्त्रिपर्विकाः। सर्वासां पर्वणोर्द्धेन नखमानं विधीयते

वक्षसो यत् प्रमाणन्तु जठरं तत्‌प्रमाणतः। अङ्‌गुलैकं भवेन्नाभी वेधेन च प्रमाणतः

ततो मेढ्रान्तरं कार्यं तालमात्रं प्रमाणतः। नाभिमध्ये परीणाहो द्विचत्वारिंशदङ्गुलैः

अन्तरं स्तनयोः कार्य्यं तालमात्रं प्रमाणतः। चिवुकौ यवमानौ तु मण्डलं द्विपदं भवेत्

चतुः षष्ट्यङ्गुलं कार्यं वेष्टनं वक्षसः स्फुटम्। चतुर्मुखञ्च तदधोवेष्टनं परिकीर्त्तितम्

परिणाहस्तथा कट्या चतुः पञ्चाशदङ्गुलैः। विस्तारश्चोरुमूले तु प्रोच्यते द्वादशाङ्गुलः

तस्मादभ्यधिकं मध्ये ततो निम्नतरं क्रमात्। विस्तृताष्टाङ्गुलं जानुत्रिगुणा परिणाहतः

जङ्घा मध्ये तु विस्तारः सप्ताङ्गुल उदाहृतः। त्रिगुणा परिधिश्चास्य जङ्घाग्रं पञ्चविस्तरात्

त्रिगुणा परिधिस्चास्य पादौ तालप्रमाणकौ। आयामादुत्थितौ पादौ चतुरङ्गुलमेव च

गुल्फात् पूर्वं तु कर्त्तव्यं प्रमाणाच्चतुरङ्गेलम्। त्रिकलं विस्तृतौ पादौ त्र्यङ्गुलो गुह्यकः स्मृतः

पञ्चाङ्गुलन्तु नाहोस्य दीर्घा तद्वत् प्रदेशिनी। अष्टमाष्टांशतो न्यूताः शेषाङ्गुल्यः क्रमेण तु

सपादाङ्गुलमुत्तसेधमङगुष्ठस्य प्रकीर्त्तितम्। यवोनमङ्गुलं कार्यमङ्गुष्ठस्य नखं तथा

अर्द्धाङ्गुलं तथान्यासां क्रमान् न्यूनं तु कारयेत्। त्र्यङ्गुलौ वृषणौ कार्यौ मेढ्रं तु चतुरङ्गुम्

परिणाहोत्र कोषाग्रं कर्त्तव्यञ्चतुरङ्गुलम्। षडङ्गुलपरीणाहौ वृषणौ परिकीर्त्तितौ

प्रतिमा भूषणाढ्या स्यादेतदुद्देशलक्षणम्। अनयैव दिशा कार्यं लोके दृष्ट्वा तु लक्षणम्

दक्षिणे तु करे चक्रमधस्तात् पद्ममेव च। वामे शङ्खं गदीदसितद्वासुदेवस्य लक्षणात्

श्रीपुष्टी चापि कर्त्तव्ये पद्मवीणाकरान्विते। ऊरुमात्रोच्छितायामे मालाविद्याधरौ तथा

प्रभामण्डलसंस्थौ तौ प्रभा हस्त्यादिभूषणा। पद्माभं पादपीठन्तु प्रतिमास्वेवमाचरेत्

भगवानुवाच पिण्डिकालक्षणं वक्ष्ये दैर्घ्यैण प्रतिमासमा। उच्छायं प्रतिमार्द्धन्तु चतुः षष्टिपुटां च ताम्

त्यक्त्वा पङ्‌क्तिद्वयं चाधस्तदूद्‌र्ध्वं यत्तु कोष्ठकम्। समन्तादुभयोः पार्श्वे अन्तस्थं परिमार्जयेत्

ऊद्‌र्ध्वं पङ्‌क्तिद्वयं त्यक्त्वा अधस्ताद् यत्तु कोष्ठकम्। अन्तः सम्मार्जयेत् यत्नात् पार्श्वयोरुभयोः समम्

तयोर्मध्यगतौ तत्र चतुष्कौ मार्जयेत्ततः। चतुर्द्धा भाजयित्वा तु ऊद्‌र्ध्वपङ्‌क्तिद्वयं बुधः

मेखला भागमात्रा स्यात् खातं तस्यार्द्धमानतः। भागं भागं परित्यज्य पार्श्वयोरुभयोः समम्

दत्त्वा चैकं पदं बाह्ये प्रमाणं कारयेद् बुधः। त्रिभागेण च बागस्याग्रे स्यात्तोयविनिर्गमः

नानाप्रकारभेदेन भद्रेयं पिण्डिका शुभा। अष्टताला तु कर्त्तव्या देवी लक्ष्मीस्तथा स्त्रियः

भ्रुवौ यवाधिके कार्य्ये यवहीना तु नासिका। गोलकेनाधिकं वक्त्रमूद्‌र्ध्वं तिर्य्यग्विवर्जितम्

आयते नयने कार्य्यं त्रिभागोनैर्यवैस्त्रिभिः। तदर्द्धेन तु वैपुल्यं नेत्रयोः परिकल्पयेत्

कर्णपाशोऽधिकः कार्य्यः सृक्कणीसमसूत्रतः। नम्रं कलाविहीनन्तु कुर्य्यादंशद्वयं तथा