अग्निपुराणम्

सम्मर्तेति तथा भर्त्ता भ्कारोऽर्थद्वयान्वितः । नेता गमयिता स्रष्टा गकारोऽयं महामुने ।। ३७९.

ऐश्वर्य्यस्य समग्रस्य वीर्य्यस्य यशसः श्रइयः । ज्ञानवैराग्ययोश्चैव षण्णं भग इतीङ्गना ।। ३७९.

वसन्ति विष्णौ भूतानि स च धातुस्त्रिधात्मकः । एवं हरौ हि भगवान् शब्दोऽन्यत्रोपचारतः ।। ३७९.

उत्पत्तिं प्रलयञ्चैव भूतानामगतिं गतिं । वेत्ति विद्यामविद्याञ्च स वाच्यो भगवानिति ।। ३७९.

ज्ञानशक्तिः परैश्वर्य्यं वीर्य्यं तेजांस्यशेषतः । भगवच्छब्दवाच्यानि विना हेयैर्गुणादिभिः ।। ३७९.

खाण्डिक्यजनकायाह योगं केशिध्वजः पुरा । अनात्मन्यात्मबुद्धिर्या आत्मस्वमिति या मतिः ।। ३७९.

अविद्याभवसम्भूतिर्वीजमेतद्‌द्विधा स्थितम् । पञ्चभूतात्मके देहे देही मोहतमाश्रितः ।। ३७९.

अहमेतदितीत्युच्चैः कुरुते कुमतिर्मतिं । इत्थञ्च पुत्रपौत्रेषु तद्देहोत्पातितेषु च ।। ३७९.

करोति पण्डितः साम्यमनात्मनि कलेवरे । सर्वदेहोपकाराय कुरुते कर्म्म मानवः ।। ३७९.

देहश्चान्यो यदा पुंसस्तदा बन्धाय तत्परं । निर्वाणमथ एवायमात्मा ज्ञानमयोऽमलः ।। ३७९.

दुःखज्ञानमयोऽधर्मः प्रकृतेः स तु नात्मनः । जलस्य नाग्निना सङ्गः स्थालीसङ्गत्तथापि हि ।। ३७९.

शब्दास्ते कादिका धर्मास्तत् कृता वै महामुने । तथात्मा प्रकृतौ सङ्गादहंमानादिभूषितः ।। ३७९.

भजते प्राकृतान्धर्मान् अन्यस्तेभ्यो हि सोऽव्ययः । बन्धाय विषयासङ्गं मनो निर्विषयं धिये ।। ३७९.

विषयात्तत्समाकृष्य ब्रह्मभूतं हरिं स्मरेत् । आत्मभावं नयत्येनं तद्‌ब्रह्मध्यायिनं मुने ।। ३७९.

विचार्य्य स्वात्मनः शक्त्या लौहमाकर्षको यथा । आत्भप्रयत्नसापेज्ञा विशिष्टा या मनोगतिः ।। ३७९.

तस्या ब्रह्‌मणि संयोगो योग इत्यभिधीयते । विनिष्पन्दः समाधिस्थः परं ब्रह्माधिगच्छति ।। ३७९.

यमैः सन्नियमैः स्थित्या प्रत्याहृत्या मरुज्जयैः । प्राणायामेन पवनैः प्रत्याहारेण चेन्द्रियैः ।। ३७९.

वशीकृतैस्ततः कुर्य्यात् स्थितं चेतः शुभाश्रये । आश्रयश्चेतसो ब्रह्म मूर्त्तञ्चामूर्तकं द्विधा ।। ३७९.

हिरण्यगर्भादिषु च ज्ञानकर्मात्मिका द्विधा । त्रिविधा भावना प्रोक्ता विश्वं ब्रह्म उपास्यते ।। ३७९.

हिरण्यगर्भादिषु च ज्ञानकर्मात्मिका द्विधा । त्रिविधा भावना प्रोक्ता विश्वं ब्रह्म उपास्यते ।। ३७९.

प्रत्यस्तमितभेदं यत् सत्तामात्रमगोचरं । वचसामात्मसंवेद्यं तज्ज्ञानं ब्रह्म संज्ञितम् ।। ३७९.

तच्च विष्णोः परं रुपमरुपस्याजमक्षरं । अशक्यं प्रथमं ध्यातुमतो मूर्त्तादि चितन्येत् ।। ३७९.

सद्भावभावमापन्नस्ततोऽसौ परमात्मना । भवत्यभेदी भेदश्च तस्याज्ञानकृतो भवेत् ।। ३७९.

अग्निरुवाच अद्वैतब्रह्मविज्ञानं वक्ष्ये यद्भवतोऽगदत् । शालग्रामे तपश्चक्रे वासुदेवार्चनादिकृत् ।। ३८०.

मृगसङ्गान्मृगो बूत्वा ह्यन्तकाले स्मरन् मृगं । जातिस्मरो मृगस्त्यक्त्वा देहं योगात्स्वतोऽभवत् ।। ३८०.

अद्वैतब्रह्मभूतश्च जडवल्लोकमाचरत् । क्षत्ताऽसौ वीरराजस्य विष्टियोगममन्यत ।। ३८०.

उवाह शिविकामस्य क्षत्तुर्वचनचोदितः । गृहीतो विष्टिना ज्ञानी उवाहात्मक्षयाय तं ।। ३८०.

ययौ जड़गतिः पश्चाद् ये त्वन्ये त्वरितं ययुः । शीघ्रान् शीघ्रगतीन् दृष्ट्वा अशीघ्रं तं नृपोऽव्रवीत् ।। ३८०.

राजोवाच किं श्रान्तोऽस्यल्पमध्वानं त्वयोढ़ा शिविका मम । किमायाससहो न त्वं पीवानसि निरीक्ष्यसे ।। ३८०.