अग्निपुराणम्

यद्वाह्यावस्थितं लक्षअयं तस्मान्न चलते मनः । तावत् कालं प्रदेशेषु धारणा मनसि स्थितिः ।। ३७५.

कालावधि परिच्छिन्नं देहे संस्थापितं मनः । न प्रच्यवति यल्लक्ष्याद्धारणा साऽभिधीयते ।। ३७५.

धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वादशधारणाः । ध्यानं द्वादशकं यावत्समाधिरभिधीयते ।। ३७५.

धारणाभ्यासयुक्तात्मा यदि प्राणैर्विमुच्यते । कुलैकविंशमुत्तार्य्य स्वर्य्याति परमं पदं ।। ३७५.

यस्मिन् यस्मिन् भवेदङ्गे योगिनां व्याधिसम्भवः । तत्तदङ्गं धिया व्याप्य दारयेत्तत्त्वधारणं ।। ३७५.

आग्नेयी वारुणी चैव ऐशानी चामृतात्मिका । साग्निः शिखा फडन्ता च विष्णोः कार्य्या द्विजोत्तम ।। ३७५.

नाड़ीभिर्विकटं दिव्यं शूलाग्रं वेधयेच्छुभम् । पादाङ्गुष्ठात् कपालान्तं रश्मिमण्डलमावृतं ।। ३७५.

तिर्य्यक्‌चाधोद्‌र्ध्वभागेभ्यः प्रयान्त्योऽतीव तेजसा । चिन्तयेत् साध्केन्द्रस्तं यावत्सर्वं महामुने ।। ३७५.

भस्मीभूतं शरीरं स्वन्ततश्चैवोपसंहरेत् । शीतश्लेष्मादयः पापं विनश्यन्ति द्विजातयः ।। ३७५.

शिरो धीरञ्च कारञ्च कण्ठं चाधोमुखे स्मरेत् । ध्यायेदच्छिन्नचित्तात्मा भूयो भूतेन चात्मना ।। ३७५.

स्फुरच्छीकरसंस्पर्शप्रभूते हिमगामिभिः । धाराभिरखिलं विश्वमापूर्य्य भुवि चिन्तयेत् ।। ३७५.

ब्रह्मरन्ध्राच्च संक्षोभाद्यावदाधारमण्डलम् । सुषुम्नान्तर्गतो बूत्वा संपूर्णेन्दुकृतालयं ।। ३७५.

संप्लाव्य हिमसंस्पर्श तोयेनामृतमूर्त्तिना । क्षुत् पिपासाक्रमप्रायसन्तापपरिपीड़ितः ।। ३७५.

धारयेद्वारुणीं मन्त्री तुष्ट्यर्थं चाप्यतन्त्रितः । वारुणी धारणा प्रोक्ता ऐशानीधारणां श्रृषु ।। ३७५.

व्योग्नि ब्रह्ममये पद्मे प्राणापणे क्षयङ्गते । प्रसादं चिन्तयेद् विष्णोर्यावच्चिन्ता क्षयं गता ।। ३७५.

महाभावञ्चपेत् सर्व्वं ततो व्यापक ईश्वरः । अर्द्धेन्दुं परमं शान्तं निराभासन्निरञ्जनं ।। ३७५.

असत्यं सत्यमाभाति तावत्सर्वं चराचरं । यावत् स्वस्यन्दरूपन्तु न दृष्टं गुरुवक्त्रतः ।। ३७५.

दृष्टे तस्मिन् परे तत्त्वे आब्रह्म सचराचरं । प्रमातृमानमेयञ्च ध्यानहृत्पद्मकल्पनं ।। ३७५.

मातृमोदकवत्सर्वं जपहोमार्चनादिकं । विष्णुमन्त्रेण वा कुर्य्यादमृतां धारणां वदे ।। ३७५.

संपूर्णेन्दुनिभं ध्यायेत् कमलं तन्त्रिमुष्टिगं । शिरःस्थं चिन्तयेत् यत्नाच्छशाङ्गायुतवर्चसं ।। ३७५.

सम्पूर्णमण्डलं व्योम्नि शिवकल्लोलपूर्णितं । तथा हृत्‌कमले ध्यायेत्तन्मध्ये स्वतनुं स्मरेत् ३७५.

अग्निरुवाच यदात्ममात्रं निर्भासं स्तिमितोदधिवत् स्थितं । चैतन्यरूपवद्ध्यानं तत् समाधिरिहोच्यते ।। ३७६.

ध्यायन्मनः सन्निवेश्य यस्तिष्ठेदचलस्थिरः । निर्वातानलवद्योगी समाधिस्थः प्रकीर्त्तितः ।। ३७६.

न श्रृणोति न चाघ्राति न पश्यति न वम्यति । न च सपर्शं विजानाति न सङ्कल्पयते मनः ।। ३७६.

न चाभिमन्यते किञ्चिन्न च बुध्यति काष्ठवत् । एवमीश्वरसंलीनः समाधिस्थः स गीयते ।। ३७६.

यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता । ध्यायतो विष्णुमात्मानं समाधिस्तस्य योगिनः ।। ३७६.

उपसर्गाः प्रवर्त्तन्ते दिव्याः सिद्धिप्रसूचकाः । पातितः श्रावणो धातुर्दशनस्बाङ्गवेदनाः ।। ३७६.

प्रार्थयन्ति च तं देवा भोगैर्दिव्यैश्च योगिनं । नृपाश्च पृथिवीदानैर्धनैस्च सुधनाधिपाः ।। ३७६.

वेदादिसर्व्वशास्त्रञ्च स्वयमेव प्रवर्तते । अभीष्टछन्दोविषयं काव्यञ्चास्य प्रवर्त्तते ।। ३७६.