नरकं कालसूत्रञ्च महानरकमेव च । सञ्जीवनं महावीचि तपनं सम्प्रतापनं ।। ३७१.
सङ्घातञ्च सकाकोलं कुद्मलं पूतिमृत्तिकं । लोहशङ्कुमृजीषञ्च प्रधानं शाल्मलीं नदीम् ।। ३७१.
नरकान् विद्धि कोटीशनागान्वै घोरदर्शनान् । पात्यन्ते पापकर्म्माण एकैकस्मिन्बहुष्वपि ।। ३७१.
मार्जारोलूकगोमायुगृध्रादिवदनाश्च ते । तैलद्रोण्यां नरं क्षिप्त्वा ज्वालयन्ति हुताशनं ।। ३७१.
अम्बरीषेषु चैवान्यांस्ताम्रपात्रेषु चापरान् । अयःपात्रेषु चैवान्यान् बकहुवह्निकणेषु च ।। ३७१.
शूलाग्रारोपिताश्चान्ये छिद्यन्ते नरकेऽपरे । ताड्यन्ते च कशाभिस्तु भोज्यन्ते चाप्ययोगुड़ान् ।। ३७१.
यमदूतैर्नराः पांशून्विष्ठारक्तकफादिकान् । तप्तं मद्यं पाययन्ति पाटयन्ति पाटयन्ति पुनर्नरान् ।। ३७१.
यन्त्रेषु पीडयन्ति स्म भक्ष्यन्ते वायसादिभिः । तैलेनोष्णेन सिच्यन्ते छिद्यन्ते नैकधा शिरः ।। ३७१.
हा तातेति क्रन्दमानाः स्वकन्नन्दन्ति कर्म्म ते । महापातकजान्घोरान्नरकान्प्राप्य गर्हितान् ।। ३७१.
कर्म्मक्षयात्प्रजायन्ते महापातकिनस्त्विह । मृगश्वशूकरोष्ट्राणां ब्रह्महा योनिमृच्छति ।। ३७१.
खरपुक्कशम्लेच्छानां मद्यपः स्वर्णहार्य्यंपि । कृमिकीटपतङ्गत्वं गुरुगस्तृणगुल्मतां ।। ३७१.
ब्रह्महा क्षयरोगी स्यात् सुरापः श्यावदन्तकः । स्वर्णहारी तु कुनखी दुश्चर्म्मा गुरुतल्पगः ।। ३७१.
यो येन संस्पृशत्येषां स तल्लिह्गोऽभिजायते । अन्नहर्ता मायावी स्याम्मूको वागपहारकः ।। ३७१.
धान्यं हृत्वाऽतिरिक्ताङ्गः पिशुनः पूतिनासिकः । तैलहृत्तैलपायी स्यात् पूतिवक्त्रस्तु सूचकः ।। ३७१.
परस्य योषितं हृत्वा ब्रह्मस्वमपहृत्य च । अरण्ये निर्जने देशे जायते ब्रह्मराक्षसः ।। ३७१.
रत्नहारी हीनजातिर्गन्धान् छुछुन्दरी शुभान् । पत्रं शाकं शिखी हृत्वा मुखरो धान्यहारकः ।। ३७१.
अजः पशुंपयः काको यानमुष्ट्रः फलं कपिः । मधु दंशः फलं गृध्रो गृहकाक उपस्करं ।। ३७१.
श्वित्री वस्त्रं सारसञ्च झिल्ली लवणहारकः । उक्त आध्यात्मिकस्तापः शत्राद्यैराधिभौतिकः ।। ३७१.
ग्रहाग्निदेवपीड़ाद्यैराधिदैविक ईरितः । त्रिधा तापं हि संसारं ज्ञानयोगाद्विनाशयेत् ३७१.
अग्निरुवाच संसारतापमुक्त्यर्थं वक्ष्याम्यऽष्टाङ्गयोगकं । ब्रह्मप्रकाशकं ज्ञानं योगस्तत्रैकचित्तता ।। ३७२.
चित्तवृत्तिनिरोधश्य जीवब्रह्मात्मनोः परः । अहिसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्य्यापरिग्रहौ ।। ३७२.
यमाः पञ्च स्मृता विप्र नियमाद्भुक्तिमुक्तिदाः । शौचं सन्तोषतपसी स्वाध्यायेश्वरपूजने ।। ३७२.
भूतापीड़ा ह्यहिंसा स्यादहिंसा धर्म्म उत्तमः । यथा गजपदेऽन्यानि पदानि पथगामिनां ।। ३७२.
एवं सर्वमहिंसायां धर्म्मार्थमभिधीयते । उद्वेगजननं हिंसा सन्तापकरणन्तथा ।। ३७२.
रुक्कृतिः शोनितकृतिः पैशुन्यकरणन्तथा । हितस्यातिनिषेधश्च मर्मोद्घाटनमेव च ।। ३७२.
सुखापह्नुतिः संरोधो बधो दशविधा च सा । यद्भूतहितमत्यन्तं वचः सत्यस्य लक्षणं ।। ३७२.
सत्यं ब्रूयात्प्रियं ब्रूयान्न ब्रूयात्सत्यमप्रियं । प्रियञ्च नानृतं ब्रूयादेष धर्म्मः सनातनः ।। ३७२.
मैथुनस्य परित्यागो ब्रह्मचर्य्यन्तदष्टधा । स्मरणां कीर्त्तनं केलिः प्रेक्षणं गुह्यभाषणं ।। ३७२.
सङ्कल्पोऽध्यवसायश्च क्रियानिर्वृत्तिरेव च । एतन्मैथुनमष्टाङ्गं प्रवदन्ति मनीषिणः ।। ३७२.
ब्रह्मचर्य्यं क्रियामूलमन्यथा विफला क्रिया । वसिष्ठञ्चन्द्रमाः शुक्रो देवाचार्य्यः पितामहः ।। ३७२.