अग्निपुराणम्

रङ्गाजीवश्चित्रकरस्त्वष्टा तक्षा च वर्धकिः । नाडिन्धमः स्वर्णकारो नापितान्तावसायिनः ।। ३६६.

जावालः स्यादजाजीवो देवाजीवस्तु देवलः । जायाजीवास्तु शैलूषा भृतको भृतिभुक्तथा ।। ३६६.

विवर्णः पामरो नीचः प्राकृतश्च पृथग्जनः । विहीनोपसदो जाल्मो भृत्ये दासेरचेटकाः ।। ३६६.

पटुस्तु पेशलो दक्षे मृगयुर्लुब्धकः स्मृतः । चण्डालस्तु दिवाकीर्त्तिः पुस्तं लेप्यादिकर्म्मणि ।। ३६६.

पञ्चालिका पुत्रिका स्याद्वर्करस्तरुणः पशुः । मञ्जूषा पेटकः पेडा तुल्यसाधारणौ समौ ३६६.

अग्निरुवाच सामान्यान्यऽथ वक्ष्यामि नामलिङ्गानि तच्छृणु । सुकृती पुण्यवान् धन्यो महेच्छस्तु महाशयः ।। ३६७.

प्रवीणनिपुणाभिज्ञविज्ञविज्ञनिष्णातशिक्षिताः । स्युर्वदान्यस्थूललक्षदानशौण्डा बहुप्रदे ।। ३६७.

कृती कृतज्ञः कुशल आसक्तोद्युक्त उत्सुकः । इभ्य आढ्यः परिवृढो ह्यधिभूर्नायकोऽधिपः ।। ३६७.

लक्ष्मीवान् लक्ष्मणः श्रीलः स्वतन्त्रः स्वैर्य्यऽपावृतः । खलपूः स्याद्धहुकरो दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ।। ३६७.

जाल्मोऽसमीक्ष्यकारी स्यात् कुण्ठो मन्दः क्रियासु यः । कर्म्मशूरः कर्म्मठः स्याद्भक्षको घस्मरोऽद्मरः ।। ३६७.

लोलुपो गर्घ्लो गृध्नुर्विनीतप्रश्रितौ तथा । धृष्टे धृष्णुर्वियातश्च निभृतः प्रतिबान्विते ।। ३६७.

प्रगल्भो भीरुको भीरुर्वन्दारुरभिवादके । भूष्णुर्भविष्णुर्भविता ज्ञाता विदुरविन्दुकौ ।। ३६७.

मत्तशौण्डोत्कटक्षीवाश्चण्डस्त्वत्यन्तकोपनः । देवानञ्चति देवद्र्यङ् विश्वद्र्यङ् विश्वगञ्चति ।। ३६७.

यः सहाञ्चति स सध्र्यङ् स तिर्य्यङ् यस्तिरोऽञ्चति । वाचोयुक्तिः पटुर्वाग्मी वावदूकश्च वक्तरि ।। ३६७.

स्याज्जल्पकस्तु वाचालो वाचाटो बहुगर्ह्यवाक् । अपध्वस्तो धिक्‌कृतः स्याद्‌ बद्धे कीलितसंयतौ ।। ३६७.

वरणः शब्दनो नान्दीवादी नान्दीकरः समाः । व्यसनार्त्तोपरक्तौ द्वौ बद्धे कीलितसंयतौ ।। ३६७.

विहस्तव्याकुलौ तुल्यौ नृशंसक्रूरघातुकाः । पापो धूर्त्तो वञ्चकः स्यान्मूर्खे वैदेहवालिशौ ।। ३६७.

कदर्य्ये कृपणक्षुद्रौ मार्गणो याचकार्थिनौ । अहङ्कारवानहंयुः स्याच्छुभंयुस्तु शुभान्वितः ।। ३६७.

कात्तं मनोरमं रुच्यं हृद्याभीष्टे ह्यभीप्सिते । असारं फल्गु शून्यं वै मुख्यवर्य्यवरेण्यकाः ।। ३६७.

श्रेयान् श्रेष्ठः पुष्कलः स्यात्प्राग्र्याग्र्यग्रीयमग्रिमं । वड्रोरु विपुलं पीनपीव्नी तु स्थूलपीवरे ।। ३६७.

स्तोकाल्पक्षुल्लकाः सूक्ष्मं श्लक्ष्णं दभ्रं कृशन्तनु । मात्राकुटीलवकणा भूयिष्ठं पुरुहं पुरु ।। ३६७.

अखण्डं पूर्णसकलमुपकण्ठान्तिकाभितः । समीपे सन्निदाभ्यासौ नेदिष्ठं सुसमीपकं ।। ३६७.

सुदूरे तु दविष्ठं स्याद्‌वृत्तं निस्तलवर्तुले । उच्चप्रांशून्नतोदग्रा ध्रुवो नित्यः सनातनः ।। ३६७.

आविद्धं कुटिलं भुग्नं वेल्लितं वक्रमित्यपि । चञ्चलं चरलञ्चैव कठोरं जठरं दृढ़ं ।। ३६७.

प्रत्यग्रोऽभिनवो नव्यो नवीनो नूतनो नवः । एकतानोऽन्न्यवृत्तिरुच्चण्डमविलम्बितं ।। ३६७.

उच्चावचं नैकभेदं सम्बाधकलिलं तथा । तिमितं स्तिमितं क्लिन्नमभियोगस्त्वभिग्रहः ।। ३६७.

स्फतिर्वृद्धौ प्रथा ख्यातौ समाहारः समुच्चयः । अपहारस्त्वपचयो विहारस्तु परिक्रमः ।। ३६७.

प्रत्याहार उपादानं निर्द्धारोऽब्यवकर्षणं । विघ्नोऽन्तरायः प्रत्यूहः स्यादास्या त्वासना स्थितिः ।। ३६७.

सन्निधिः सन्निकर्षः स्यात्संक्रमो दुर्गसञ्चरः । उपलम्भस्त्वनुभवः प्रत्यादेशो निराकृतिः ।। ३६७.