अग्निपुराणम्

वुक्काऽग्रमांसं हृदयं हृन्मेदस्तु वपा वसा । पश्चाद्ग्रीवा शिरा मन्या नाडी तु धमनिः शिरा ।। ३६४.

तिलकं क्लोम मस्तिष्कं दूषिका नेत्रयोर्मलम् । अन्त्रं पुरी तद्‌गुल्मस्तु प्लीहा पुंस्यऽथ वस्नसा ।। ३६४.

स्नायुः स्रियां कालखण्डयकृती तु ऽसमे इमे । स्यात् कर्पूरः कपालोऽस्त्री कीकसङ्कुल्यमस्थि च ।। ३६४.

स्याच्छरीरास्थिन कङ्कालः पृष्ठास्थिन तु कशेरुका । शिरोऽल्थनि करोटिः स्त्री पार्श्वास्थनि तु पर्शुका ।। ३६४.

अङ्गं प्रतीकोऽवयवः शरीरं वर्ष्म विग्रहः । कटो ना श्रोणिफलकं कटिः श्रोणिः ककुद्मती ।। ३६४.

पश्चान्नितम्वः स्त्रीकट्याः क्लीवे तु जघनं पुरः । कूपकौ तु नितम्बस्थौ द्वयहीने ककुन्दरे ।। ३६४.

स्त्रियां स्पिचौ कटिप्रोथावुपस्थो वक्ष्यमाणयोः । भगं योनिर्द्वयोः शिश्नो मेढ्रो मेहनशेफसी ।। ३६४.

पिचिण्डकुक्षी जठरोदरं तुन्दं कुचौ स्तनौ । चूचुकन्तु कुचाग्रं स्यान्न ना क्रोडं भुजान्तरम् ।। ३६४.२೦ ।। स्कन्धो भुजशिरोंऽशोऽस्त्री सन्धी तस्यैव जत्रुणी । पुनर्भवः कररुहो नखोऽस्त्री नखरोऽस्त्रियां ।। ३६४.

प्रादेशतालगोकर्णास्तर्जन्यादियुते तते । अङ्गुष्ठे सकनिष्ठो स्याद्वितस्तिर्द्वादशाङ्गुलः ।। ३६४.

पाणौ चपेटप्रतलप्रहस्ता विस्तृताङ्गुलौ । बद्धमुष्टिकरो रत्निररत्निः स कनिष्ठवान् ।। ३६४.

कम्बुग्रीवा त्रिरेखा साऽवटुर्घाटा कृकाटिका । अधः स्याच्चिवुकञ्चौष्ठादथ गण्डौ गलो हनुः ।। ३६४.

अपाङ्गौ नेत्रयोरन्तौ कटाक्षोऽपाङ्गदर्शने । चिकुरः कुन्तलो बालः प्रतिकर्म प्रसाधनम् ।। ३६४.

आकल्पवेशौ नेपथ्यं प्रत्यक्षं खेलयोगजम् । चूड़ामणिः शिरोरत्नं तरलो हारमध्यगः ।। ३६४.

कर्णिका तालपत्रं स्याल्लम्बनं स्याल्ललन्तिका । मञ्जीरो नूपुरं पादे किङ्गिणी क्षुद्रघण्टिका ।। ३६४.

दैर्घ्यमायाम आरोहः परिणाहो विशालता । पटच्चरं जीर्णवस्त्रं संव्यानञ्चोत्तरीयकम् ।। ३६४.

रचना स्यात् परिस्पन्द आभोगः परिपूर्णता । समुद्‌गकः सम्पुटकः प्रतिग्राहः पतद्ग्रहः ।। ३६४.

अग्निरुवाच वंशोऽन्ववायो गोत्रं स्यात् कुलान्यभिजनान्वयौ । मन्त्रव्याख्याकृदाचार्य्य आदेष्ट त्वध्वरे व्रती ।। ३६५.

यष्टा च यजमानः स्यात् ज्ञात्वारम्भ उपक्रमः । सतीर्थ्याश्चैकगुरवः सभ्याः सामाजिकास्तथा ।। ३६५.

सभासदः सभास्तारा ऋत्विजो याजकाश्च ते । अद्वर्थूद्‌गातृहोतारो यजुःसामर्ग्विदः क्रमात् ।। ३६५.

चषालो यूपकटकः समे स्थण्डिलचत्वरे । आमिक्षा सा श्रृतोष्णे या क्षईरे स्याद्दधियोगतः ।। ३६५.

पृषदाज्यं सदध्याज्ये परमान्नन्तु पायसम् । उपाकृतः पशुरसौ योऽभिमन्त्र्य क्रतौ हतः ।। ३६५.

परम्पराकं समनं प्रोक्षणञ्च बवार्थकम् । पूजा नमस्याऽपचितिः सपर्य्यार्चार्हणाः समाः ।। ३६५.

वरिवस्या तु शुश्रूषा परिचर्य्याप्युपासनम् । नियमो व्रतमस्त्री तच्चोपवासादि पुण्यकम् ।। ३६५.

मुख्यः स्यात् प्रथमः कल्पोऽनुकल्पस्तु ततोऽधमः । कल्पे विधिक्रमौ ज्ञेयौ विवेकः पृथगात्मता ।। ३६५.

संस्कारपूर्वं ग्रहणं स्यादुपाकरणं श्रुतेः । भिक्षुः परिव्राट् कर्मन्दो पाराशर्य्यपि मस्करी ।। ३६५.

ऋषयः सत्यवचसः स्नातकश्चाप्लुतब्रती । ये निर्जितेन्द्रियग्रामा यतिनो यतयश्च ते ।। ३६५.

शरीरसाधनापेक्षं नित्यं यत् कर्म्म तद्यमः । नियमस्तु स यत् कर्म्मानित्यमागन्तुसाधनम् ३६५.

अग्निरुवाच मूर्द्धाभिषिक्तो राजन्यो बाहुजः क्षत्रियो विराट् । राजा तु प्रणताशेपसामन्तः । स्यादधीश्वरः ।। ३६६.

चक्रवर्त्ती सार्वभौमो नृपोऽन्यो मण्डलेश्वरः । मन्त्री धीसचिवोऽमात्यो महामात्राः प्रधानकाः ।। ३६६.