अग्निपुराणम्

गर्व्वोऽभिमानोऽहङ्कारो मानश्चित्तसमुन्नतिः । अनादरः परिभवः परिभावस्तिरस्क्रिया ।। ३६०.

व्रीडा लज्जा त्रपा ह्राः स्यादभिध्यानं धने स्पृहा । कौतूहलं कौतुकञ्च कुतुकञ्च कुतूहलं ।। ३६०.

स्त्रीणं विलासविव्वोकविभ्रमा ललितन्तथा । हेला लीलेत्यमी हावाः क्रियाः श्रृङ्गारभावजाः ।। ३६०.

द्रवकेलिपरीहासाः क्रोड़ा लीला च कूर्द्दनं । स्यादाच्छुरितकं हासः सोत्प्रासः समनाक्‌स्मितं ।। ३६०.

अधोभुवनपातालं च्छिद्रं श्वभ्रं वपा शुषिः । गर्त्तावटौ भुवि श्वभ्रे तमिशन्तिमिरं तमः ।। ३६०.

सर्पः पृदाकुर्भुजगो दन्दशूकों विलेशयः । विषं क्ष्वेडश्च गरलं निरयो दुर्गतिः स्त्रियां ।। ३६०.

पयः कीलालममृतमुदकं भुवनं वनं । भङ्गस्तरङ्गु ऊर्म्मिर्व्वा कल्लोलोल्लोलकौ च तौ ।। ३६०.

पृषन्तिविन्दुपृषताः कूलं रोधश्च तीरकं । तोयोत्थितं तत् पुलिनं जम्बालं पङ्ककर्दमौ ।। ३६०.

जलोच्छ्वासाः परीवाहाः कूपकास्तु विदारकाः । आतरस्तरपण्यं स्याद्‌द्रोणी काष्ठाम्बुवाहिनी ।। ३६०.

कलुषश्चाविलोऽच्छस्तु प्रसन्नोऽथ गभीरकं । अगाधं दासकैवर्त्तौ शम्बूका जलशुक्तयः ।। ३६०.

सौगन्धिकन्तु कह्लारं नीलमिन्दीवरं कजं । स्यादुत्‌पलं कुवलयं सिते कुमुदकैरवे ।। ३६०.

शालूकमेषां कन्दः स्यात् पद्मं तामरसङ्कजं । नीलोत्पलं कुवलयं रक्तं कोकनदं स्मृतम् ।। ३६०.

करहाटः शिफा कन्दं किञ्चल्कः केशरोऽस्त्रियां । खनिः स्त्रियामाकरः स्यात् पादाः प्रत्यन्तपर्व्वताः ।। ३६०.

उपत्यकाद्रेरासन्ना भूमिरूद्‌र्ध्वमधित्यका । स्वर्गपातालवर्गाद्या उक्ता नानार्खकान् श्रृणु ।। ३६०.

अग्निरुवाच आङीषदर्थेऽभिव्याप्तौ सीमार्थे धातुयोगजे । आ प्रगृह्यः स्मृतौ वाक्येऽप्यास्तु स्यात् कोपपीड़योः ।। ३६१.

पापकुत्‌सेषदर्थे कु धिग्‌जुगुप्सननिन्दयोः । चान्वाचयसमाहारेतरेतरसमुच्चये ।। ३६१.

स्वस्त्याशीः क्षएमपुण्यादौ प्रकर्षे लङ्घनेऽप्यति । स्वित्प्रश्ने च वितर्के च तु स्याद् भेदेऽवधारणे ।। ३६१.

सकृत्सहैकवारे स्यादाराद्‌दूरसमीपयोः । प्रतीच्यां चरमे पश्चादुताप्यर्थविकल्पयोः ।। ३६१.

पुनःसदार्थयोः शश्वत् साक्षात् प्रत्यक्षतुल्ययोः । खेदानुकम्पासन्तोषविस्मयामन्त्रणे वत ।। ३६१.

हन्त हर्षेऽनुकम्पायां वाक्यारम्भविषादयोः । प्रति प्रतिनिधौ वीप्सालक्षणादौ प्रयोगतः ।। ३६१.

इति हेतौ प्रकरणे प्रकाशादिसमाप्तिषु । प्राच्यां पुरस्तात् प्रथमे पुरार्थेऽग्रत इत्यपि ।। ३६१.

यावत्तावच्च साकल्येऽवधौ मानेऽवदारणे । मङ्गलानन्तरारम्भप्रश्नकार्त्स्नेष्वऽथोथ च ।। ३६१.

वृथा निरर्थकाविध्योर्नानाऽनेकोभयार्थयोः । नु पृच्छायां विकल्पे च पश्चात्सादृश्ययोरनु ।। ३६१.

प्रश्नावधारणानुज्ञाऽनुनयामन्त्रणे ननु । गर्हासमुच्चयप्रश्नशङ्कासम्भावनास्वऽपि ।। ३६१.

उपमायां विकल्पे वा सामि त्वर्द्धे जुगुप्सिते । अमा सह समीपे च कं वारिणि च मूद्‌र्धनि ।। ३६१.

इवेत्थमर्थयोरेवं नूनं तर्क्केऽर्थनिश्चये । तूष्णीमर्थे सुखे जोषं किम्पृच्छायां जुगुप्सने ।। ३६१.

नाम प्राकाश्यसम्भाव्यक्रोधोपगमकुत्सने । अलं भूषणपर्य्याप्तिशक्तिवारणवाचकम् ।। ३६१.

हुं वितर्क्के परिप्रश्ने समयाऽन्तिकमध्ययोः । पुनरप्रथमे भेदे निनिश्चयनिषेधयोः ।। ३६१.

स्यात्प्रबन्धे चिरातीते निकटागामिके पुरा । उरर्थुरी चीररी च विस्तारेऽङ्गीकृते त्रयम् ।। ३६१.