अग्निपुराणम्

उपोद्घात उदाहारो ह्यथ मिथ्याभिसंशनम् । अभिशापो यशः कीर्त्तिः प्रश्नः पृच्छानुयोगकः ।। ३६०.

आम्रेडितं द्विस्त्रिरुक्तं कुत्सानिन्दे च गर्हणे । स्यादाभाषणमालापः प्रलापोऽनर्थकं वचः ।। ३६०.

अनुलापो मुहुर्भाषा विलापः परिदेवनं । विप्रलापो विरोधोक्तिः संलापो भापणं मिथः ।। ३६०.

सुप्रलापः सुवचनमपलापस्तु निह्नवः । उषती वागकल्याणी सङ्गतं हृदयङ्गमं ।। ३६०.

अत्यर्थमधुरं सान्त्वमबद्धं स्यादनर्थकं । निष्ठुराश्लीलपरुषं ग्राम्यं वै सूनृतं प्रिये ।। ३६०.

सत्यं तथ्यमृतं सम्यङ्नादनिस्वाननिस्वनाः । आरवारावसंरावविरावा अथ मर्म्मरः ।। ३६०.

स्वनिते वस्त्रपर्णानां भूषणानान्तु शिञ्जितं । वीणाया निक्कणः क्काणः तिरश्चां वाशितं रुतं ।। ३६०.

कोलाहलः कलकलो गीतं गानमिमे समे । स्त्री प्रतिश्रुत् प्रतिध्वाने तन्त्रीकण्ठान्निसादकः ।। ३६०.

काकली तु कले सूक्ष्मे ध्वनौ तु मधुरास्फुटे । कलो मन्द्रस्तु गम्भीरे तारोऽत्युच्चैस्त्रयस्त्रिषु ।। ३६०.

समन्वितलयस्त्वेकतालो वीणा तु वल्लकी । विपञ्ची सा तु तन्त्रीभिः सप्तभिः परिवादिनी ।। ३६०.

ततं वीणादिकं वाद्यमानद्धं मुरजादिकं । वंश्यादिकन्तु शुषिरं कांस्यतालादिकं घनं ।। ३६०.

चतुर्व्विधमिदं वाद्यं वादित्राताद्यनामकं । मृदङ्गा मुरजा भेदास्त्वङ्क्यालिङ्ग्योऽर्द्धकास्त्रयः ।। ३६०.

स्याद्यशःपटहो ढक्का भेर्य्यामानकदुन्दुभिः । आनकः भेदा झर्झरीडिण्डिमादयः ।। ३६०.

मर्द्दलः पणवस्तुल्यौ क्रियामानन्तु तालकः । लयः साम्यं ताण्डवन्तु नाट्यं लास्यञ्च नर्त्तनं ।। ३६०.

तौर्य्यत्रिकं नृत्यगीतवाद्यं नाट्यमिदं त्रयम् । राजा भट्टारको देवः साभिषेका च देव्यपि ।। ३६०.

श्रृङ्गरवीरकरुणाद्भुतहास्यभयानकाः । वीभत्सरौद्रे च रसाः श्रृङ्गारः शुचिरुज्ज्वलः ।। ३६०.

उत्साहवर्द्धनो वीरः कारुण्यं करुणा घृणा । कृपा दया चानुकम्पाऽप्यनुक्रोशोऽप्यथो हसः ।। ३६०.

हासो हास्यञ्च बीभत्सं विकृतं त्रिष्विदं द्वयं । विस्मयोऽद्भुतमाश्चर्य्यं चित्रमप्यथ भैरवं ।। ३६०.

दारुणं भीषणं भीष्मं घोरं भीमं भयानकं । भयङ्करं प्रतिभयं रौद्रस्तुग्रममी त्रिषु ।। ३६०.

चतुर्द्दश दरत्रासौ भीतिर्भीः साध्वसम्भयं । विकारो मानसो भावोऽनुभावो भावबोधनः ।। ३६०.

गर्व्वोऽभिमानोऽहङ्कारो मानश्चित्तसमुन्नतिः । अनादरः परिभवः परिभावस्तिरस्क्रिया ।। ३६०.

व्रीडा लज्जा त्रपा ह्राः स्यादभिध्यानं धने स्पृहा । कौतूहलं कौतुकञ्च कुतुकञ्च कुतूहलं ।। ३६०.

स्त्रीणं विलासविव्वोकविभ्रमा ललितन्तथा । हेला लीलेत्यमी हावाः क्रियाः श्रृङ्गारभावजाः ।। ३६०.

द्रवकेलिपरीहासाः क्रोड़ा लीला च कूर्द्दनं । स्यादाच्छुरितकं हासः सोत्प्रासः समनाक्‌स्मितं ।। ३६०.

अधोभुवनपातालं च्छिद्रं श्वभ्रं वपा शुषिः । गर्त्तावटौ भुवि श्वभ्रे तमिशन्तिमिरं तमः ।। ३६०.

सर्पः पृदाकुर्भुजगो दन्दशूकों विलेशयः । विषं क्ष्वेडश्च गरलं निरयो दुर्गतिः स्त्रियां ।। ३६०.

पयः कीलालममृतमुदकं भुवनं वनं । भङ्गस्तरङ्गु ऊर्म्मिर्व्वा कल्लोलोल्लोलकौ च तौ ।। ३६०.

पृषन्तिविन्दुपृषताः कूलं रोधश्च तीरकं । तोयोत्थितं तत् पुलिनं जम्बालं पङ्ककर्दमौ ।। ३६०.

जलोच्छ्वासाः परीवाहाः कूपकास्तु विदारकाः । आतरस्तरपण्यं स्याद्‌द्रोणी काष्ठाम्बुवाहिनी ।। ३६०.