विगतो वा विरुद्धो वा सन्धिः स भवति द्विधा । सन्धेर्व्विरुद्धता कष्टपादादर्थान्तरागमात् ।। ३४७.
पुनरुक्तत्वमाभीक्ष्ण्यादभिधानं द्विधैव तत् । अर्थावृत्तिः पदावृत्तिरर्थावृत्तिरपि द्विधा ।। ३४७.
प्रयुक्त वरशब्देन तथा शब्दान्तरेण च । नावर्त्तते पदावृत्तौ वाच्यमावर्त्तते पदम् ।। ३४७.
व्यस्तसम्बन्धता सुष्ठुसम्बन्धो व्यवधानतः । सम्बन्धान्तरनिर्भाषात् सम्बन्धान्तरजन्मनः ।। ३४७.
अभावेपि तयोरन्तर्व्यवधानात्त्त्रिधैव सा । अन्तरा पदवाक्याभ्यां पुनर्द्विधा ।। ३४७.
वाच्यमर्थार्थ्यमानत्वात्तद्द्विधा पदवाक्ययोः । व्युत्पादितपूर्व्ववाच्यं व्युत्पाद्यञ्चेति भिद्यते ।। ३४७.
इष्टव्याघातकारित्वं हेतोः स्यादसमर्थता । असिद्धत्वं विरुद्धत्वमनैकान्तिकता तथा ।। ३४७.
एवं सत्प्रतिपक्षत्वं कालातीतत्वसङ्करः । पक्षे सपक्षे नास्तित्वं विपक्षेऽस्तित्वमेव तत् ।। ३४७.
काव्येषु परिषद्यानां न भवेदप्यरुन्तुदम् । एकादशनिरर्थत्वं दुष्करादौ न दुष्यति ।। ३४७.
दुःखीकरोति दोषज्ञान् गूढार्थत्वं न दुष्करे । न ग्राम्यतोद्वेगकारी प्रसिद्धेर्ल्लोकशास्त्रयोः ।। ३४७.
क्रियाभ्रंशेन लक्ष्मास्ति क्रियाध्याहारयोगतः । भ्रष्टकारकताक्षेपबलाध्याहृतकारके ।। ३४७.
प्रगृह्यो गृह्यते नैव क्षतं विगतसन्धिना । कष्टपाठाद्विसन्धित्वं दुर्व्वचादौ न दुर्भगम् ।। ३४७.
अनुप्रासे पदावृत्तिर्व्यस्तसम्बन्धता शुभा । नार्थसंग्रहणे दोषो व्युत्क्रमाद्यैर्न्न लिप्यते ।। ३४७.
विभक्तिसंज्ञालिङ्गानां यत्रोद्वेगो न धीमतां । संख्यायास्तत्र भिन्नत्वमुप्मानोपमेययोः ।। ३४७.
अनेकस्य तथैकेन बहूनां बहुभिः शुभा । कवीनां समुदाचारः समयो नाम गीयते ।। ३४७.
सामान्यश्च विशिष्टश्च धर्म्मवद्भवति द्विधा । सिद्धसैद्धान्तिकानाञ्च कवीनाञ्चाविवादतः ।। ३४७.
यः प्रसिध्यति सामान्य इत्यसौ समयो मतः । सर्व्वे सिद्धान्तिका येन सञ्चरन्ति निरत्ययं ।। ३४७.
कियन्त एव वा येन सामान्यस्तेन स द्विधा । छेदसिद्धान्ततोऽन्यः स्यात् केषाञ्चिद् भ्रान्तितो यथा ।। ३४७.
तर्कज्ञानां मुनेः कस्य कस्यचित् क्षणभङ्गिका । भूतचैतन्यता कस्य ज्ञानस्य सुप्रकाशता ।। ३४७.
प्रज्ञातस्थूलताशबप्दानेकान्तत्वं तथार्हतः । शैववैष्णवशाक्तेयसौरसिद्धान्तिनां मतिः ।। ३४७.
जगतः कारणं ब्रह्म साङ्ख्यानां सप्रधानकं । अस्मिन् सरस्वतीलोके सञ्चरन्तः परस्परम् ।। ३४७.
बध्नन्ति व्यतिपश्यन्तो यद्विशिष्टः स उच्यते । परिग्रहादप्यसतां सतामेवापरिग्रहात् ।। ३४७.
भिद्यमानस्य तस्यायं द्वैविध्यमुपगीयते । प्रत्यज्ञादिप्रमाणैर्यद्बाधितं तदसद्विदुः ।। ३४७.
कविभिस्तत् प्रतिग्राह्यं ज्ञानस्य द्योतमानता । यदेवार्थक्रियाकारि तदेव परमार्थसत् ।। ३४७.
अज्ञानाज्ज्ञानतस्त्वेकं ब्रह्मैव परमार्थसत् । विष्णुः स्वर्गादिहेतुः स शब्दालङ्काररूपवान् ।। ३४७.
अपरा च परा विद्या तां ज्ञात्वा मुच्यते भवात् ।। ३४७.
अग्निरुवाच एकाक्षराभिधानञ्च मातृकान्तं वदामि ते । अ विष्णुः प्रतिषेधः स्यादा पितामहवाक्ययोः ।। ३४८.
सीमायामथाव्ययं आ भवेत्संक्रोधपीडयो । इः कामे रतिलक्ष्म्योरी उः शिवे रक्षकाद्य ऊः ।। ३४८.
ऋ शब्दे चादितौ ऋॄस्यात् लृ लॄ ते वै [https://puranastudy.freeoda.com/pur_index14/diti.htm दितौ] गुहे । ए देवी ऐ योगिनी स्यादो ब्रह्मा औ महेश्वरः ।। ३४८.
अङ्कामः अः प्रशस्तः स्यात् को ब्रह्मादौ कु कुत्सिते । खं शून्येन्द्रियं खङ्गो गन्धर्व्वे च विनायके ।। ३४८.