अग्निपुराणम्

विधाय वाहयेद्दुष्ट्या लीलया सादिसत्तमः । तस्य सव्येन पूर्वेण संयुक्तं सव्यवल्गया ।। २८८.

यः कुर्य्यात्पश्चिमं पादं गृहीतस्तेन दक्षिणः । क्रमेणानेन यो सेवां कुरुते वामवल्गया ।। २८८.

पादौ तेनापि पादः स्याद्गृहीतो वाम एव हि । अग्ने चेच्चरणे त्यक्ते जायते सुदृढासनं ।। २८८.

यौ हृतौ दुष्करे चैव मोटके नाटकायनं । सव्यहीनं खलीकारो हनने गुणने तथा ।। २८८.

स्वबावं हि तुरङ्गस्य मुखव्यावर्त्तनं पुनः । न चैवेत्थं तुरङ्गाणां पादग्रहणहेतवः ।। २८८.

विश्वस्तं हयमालोक्य गाढ़मापीड्य चासनं । रोकयित्वा मुखे पादं ग्राह्यतो लोकनं हितं ।। २८८.

गाढ़मापीड्य रागाभ्यां वल्गामाकृष्य गृह्यते । तद्वन्धनाद् युग्मपादं तद्वद्वक्कनमुच्यते ।। २८८.

संयोज्य वल्गया पादान् वल्गामामोच्य वाञ्छितम् । वाह्यपार्ष्णिप्रयोगात्तु यत्र तत्ताड़नं मतम् ।। २८८.

प्रलयाविप्लवे ज्ञात्वा क्रमेणानेन बुद्धिमान् । मोटनेन चतुर्थेन विधिरेष विधीयते ।। २८८.

नाधत्तेऽधश्च यः पादं योऽस्वो लघुनि मण्डले । मोटनोद्वक्कनाभ्यान्तु ग्राहयेत् पादमीशितं ।। २८८.

वटयित्वासने गाटं मन्दमादाय यो ब्रजेत् । ग्राह्यते संग्रहाद्यत्र तत्संग्रहणमुच्यते ।। २८८.

हत्वा पार्श्वे प्रहारेण स्थानस्थो व्यग्रमानसम् । वल्गामाकृष्य पादेन ग्राह्यकण्टकपायनम् ।। २८८.

उत्थितो योऽङिग्नणानेन पार्ष्णिपादात्तुरह्गमः । गृह्यते यत् खलीकृत्य खलीकारः स चेष्यते ।। २८८.

गतित्रयेपि यः पादमादत्ते नैव वाञ्छितः । हत्वा तु यत्र दण्डेन ग्राह्यते गहनं हि तत् ।। २८८.

खलीकृत्य चुष्केण तुरङ्गो वल्गयान्यया । उच्छ्वास्य ग्राह्यतेऽन्यत्र तत्स्यादुच्छ्वासनं पुनः ।। २८८.

स्वभावं वहिरस्यन्तं तस्यां दिशि पदायनं । नियोज्य ग्राहयेत्तत्तु मुखव्यावर्त्तनं मतम् ।। २८८.

ग्राहयित्वा ततः पादं त्रिविधासु यथाक्रमम् । साधयेत् पञ्चधारासु क्रमशो मण्डलादिषु ।। २८८.

आजनोर्द्धाननं वाहं शिथिलं वाहयेत् सुधीः । अङ्गेषु लाघवं यावत्तावत्तं वाहयेद्धयं ।। २८८.

मृदुः स्कन्धे लघुर्वक्त्रे शिथिलः सर्वसन्धिषु । यदा स सादिनो वश्यः सङ्गृह्णीयात्तदा हयं ।। २८८.

न त्यजेत् पश्चिमं पादं यदा साधुर्भवेत्तदा । तदाकृष्टिर्व्विधातव्या पाणिभ्यामिह वल्गया ।। २८८.

तत्र त्रिको यथा तिष्ठेदुद्ग्रीवोश्वः समाननः । धरायां पश्चिमौ पादौ अन्तरीशे यदाश्रयौ ।। २८८.

तदा सन्धारणं कुर्य्याद्गाठवाहञ्च मुष्टिना । सहसैवं समाकृष्टो यस्तुरङ्गो न तिष्ठति ।। २८८.

शरीरं विक्षिपन्तञ्च साधयेन्मण्डलभ्रमैः । क्षिपेत् स्कन्धञ्च यो वाहं स च स्थाप्यो हि वल्गया ।। २८८.

गोमयं लवणं मूत्रं क्कथितं मृत्समन्वितम् । अङ्गलेपो मक्षिकादिदंशश्रमविनाशनः ।। २८८.

मध्ये भद्रादिजातीनां मण्डो देयो हि सादिना । दर्शनं भोततीक्षस्य निरुत्साहः क्षुधा हयः ।। २८८.

यथा वश्यस्तथा शिक्षा विनश्यन्त्यतिवाहिताः । अवाहिता न सिध्यन्ति तुङ्गवक्त्रांश्च वाहयेत् ।। २८८.

सम्पीड्य जानुयुग्मेन स्थिरमुष्टिस्तुरङ्गमं । गोमूत्राकुटिला वेणई पद्ममण्डलमालिका ।। २८८.

संक्षिप्तञ्चैव विक्षिप्तं कुञ्चितञ्च यथाचितम् ।। २८८.

वल्गितावल्गितौ चैव षोढा चेत्थमुदाहृतम् । विथीधनुःशतं यावदशीतिर्न्नवतिस्तथा ।। २८८.