अग्निपुराणम्

गङ्गायां शान्तनोर्भीष्मः काल्यायां विचित्रवीर्य्यकः । कृष्णद्वैपायनश्चैव क्षेत्रे वैचित्रवीर्य्यके ।। २७८.

धृतराष्ट्रञ्च पाण्डुञ्च विदुरञ्चाप्यजीजनत् । पाण्डोर्युधिष्ठिरः कुन्त्यां भीमश्चैवार्जुनस्त्रयः ।। २७८.

नकुलः सहदेवश्च पाण्डोर्म्माद्य्राञ्च दैवतः । अर्जुनस्य च सौभद्रः परिक्षिदभिमन्युतः ।। २७८.

द्रौपदी पाण्डवानाञ्च प्रिया तस्यां युधिष्ठिरात् । प्रतिविन्ध्यो भीमसेनाच्छ्रुतकीर्त्तिर्द्धनञ्जयात् ।। २७८.

सहदेवाच्छ्रुतकर्म्मा शतानीकस्तु नाकुलिः । भीमसेनाद्धिड़िम्बायामन्य आसीद् घटोत्‌कचः ।। २७८.

एते भूता भविष्याश्च नृपाः संख्या न विद्यते । गताः कालेन कालो हि हरिस्तं पूजयेद्‌द्विज ।। २७८.

होममग्नौसमुद्दिश्य कुरु सर्व्वप्रदं यतः ।। २७८.

अग्निरुवाच आयुर्वेदं प्रवक्ष्यामि सुश्रुताय यमब्रवीत् । देवो धन्वन्तरिः सारं मृतसञ्जीवनीकरं ।। २७९.

सुश्रुत उवाच आयुर्वेदं मम ब्रूहि नराश्वेभरुगर्दनम् । सिद्धयोगान्‌ सिद्धमन्त्रान्‌ मृतसञ्जीवनीकरान् ।। २७९.

धन्वन्तरिरुवाच रक्षन् बलं हि ज्वरितं लङ्घितं भोजयेद्भिषक् । सविश्वं लाजमण्डन्तु तृड्‌ज्वरान्तं श्रृतं जलम् ।। २७९.

मुस्तपर्पटकोशीरचन्दनोदीच्यनागरैः । षड़हे च व्यतिक्रान्ते तिक्तकं पाययेद्‌ध्रुवम् ।। २७९.

स्नेहयेत्त्यक्तदोषन्तु ततस्तञ्च विरेचयेत् । जीर्णाः षष्टिकनीवाररक्तशालिप्रमोदकाः ।। २७९.

तद्विधास्ते ज्वरेष्विष्टा यवानां विकृतिस्तथा । मुद्‌गा मसूराश्चणकाः कुलत्थास्च सकुष्ठकाः ।। २७९.

आटक्यो नारकाद्याश्च कर्क्कोटककटोल्वकम् । पटोलं सफलं निम्बं पर्पटं दाडिमं ज्वरे ।। २७९.

अधोगे वमनं शस्तमूद्‌र्ध्वगे च विरेचनम् । रक्तपित्ते तथा पानं षडङ्गं शुण्ठिवर्ज्जितम् ।। २७९.

शक्रुगोधूमलाजाश्च यवशालिमसूरकाः । सकुष्ठचणका मुद्‌गा भक्ष्या गोधूमका हिताः ।। २७९.

साधिता घृतदुग्धाभ्यां क्षौद्रं वृषरसो मधु । अतीसारे पुराणानां शालीनां भक्षणं हितं ।। २७९.

अनभिष्यन्दि यच्चान्नं लोध्रवल्कलसंयुतम् । मारुतं वर्ज्जयेद् यत्नः कार्य्यो गुल्मेषु सर्वथा ।। २७९.११ वाट्यं क्षीरेण चाश्नीयाद्वास्तूकं घृतसाधितं । गोधूमशालयस्तिक्ता हिता जठरिणामथ ।। २७९.

गोधूमशालयो मुद्‌गा ब्रह्मर्क्षखदिरोऽभया । पञ्चकोलञ्जाङ्गलाश्च निम्बधात्र्याः पटोलकाः ।। २७९.

मातुलङ्गरसाजातिशुष्कमूलकसैन्धवाः । कुष्ठिनाञ्च तता शस्तं पानार्थे खदिरोदकं ।। २७९.

मसूरमुद्‌गौ पेयार्थे भोज्या जीर्णाश्च शालयः । निम्बपर्पटकैः शाकैर्ज्जाङ्गलानां तथा रसः ।। २७९.

विडङ्गं मरिचं मुस्तं कुष्ठं लोध्रं सुवर्च्चिका । मनः शिला च वालेयः कुष्ठहा मूत्रपेषितः ।। २७९.

अपूपकुष्ठकुल्माषयवाद्या मेहिनां हिताः । यवान्नविकृतिर्मुद्‌गा कुलत्था जीर्णशालयः ।। २७९.

तिक्तरुक्षाणि शाकानि तिक्तानि हरितानि च । तैलानि तिलशिग्रुकविभीतकेङ्गुदानि च ।। २७९.

मुद्‌गाः सयवगोधूमा धान्यं वर्षस्थितञ्च यत् । जाङ्गलस्य रसः शस्तो भोजने राजयक्ष्मिणां ।। २७९.

कौलत्थमौद्‌गको रास्नाशुष्कमूलकजाङ्गलैः । पूपैर्वा विस्किरैः सिद्धैर्दधिदाड़िमसाधितैः ।। २७९.

मातुलङ्गरसक्षौद्रद्राक्षाव्योषादिसंस्कृतैः । यवगोधूमशाल्यन्नैर्भोज्येच्छ्‌वासकासिनं ।। २७९.

दशमूलवलारास्नाकुलत्थैरुपसाधिताः । पेयाः पूपरसाः क्काथाः श्वासहिक्कानिवारणा ।। २७९.

शुष्कमूलककौलत्थमूलजाह्गलजै रसैः । यवगोधूमशाल्यन्नं जीर्णं सोशीरमाचरेत् ।। २७९.