अग्निपुराणम्

भर्त्तारं रक्ष नागेन्द्र समयः परिपाल्यतां । ऐरावताधिरूढ़स्तु वज्रहस्तः शतक्रतुः ।। २६९.

पृष्ठतोऽनुगतस्त्वेष रक्षतु त्वां स देवराट् । अवाप्नुहि जयं युद्धे सुस्थश्चैव सदा व्रज ।। २६९.

अवाप्नुहि बलञ्चैव ऐरावतसमं युधि । श्रीस्ते सोमाद्‌बलं विष्णोस्तेजः सूर्य्याज्जवोऽनिलात् ।। २६९.

स्थैर्य्यं गिरेर्जयं रुद्राद् यशो देवात् पुरन्दरात् । युद्धे रक्षन्तु नागास्त्वां दिशश्च सह दैवतैः ।। २६९.

अश्विनौ सह गन्धर्वैः पान्तु त्वां सर्वतो दिशः । मनवो वसवो रुद्रा वायुः सोमो महर्षयः ।। २६९.

नागकिन्नरगन्धर्वयक्षभूतगणा ग्रहाः । प्रमथास्तु सहादित्यैर्भूतेशो मातृभिः सह ।। २६९.

शक्रः सेनापतिः स्कन्दो वरुणश्चाश्रितस्त्वयि । प्रदहन्तु रिपून् सर्वान् राजा विजयमृच्छतु ।। २६९.

यानि प्रयुक्तान्यरिभिर्भूषणानि समन्ततः । पतन्तु तव शत्रणां हतानि तव तेजसा ।। २६९.

कालनेमिबधे यद्वत् युद्धे त्रिपुरघातने । हिरण्यकशिपोर्युद्धे बधे सर्वासुरेषु च ।। २६९.

शोभितासि तथैवाद्य शोभस्व समयं स्मर । नीलस्वेतामिमान्दृष्ट्वा नश्यन्त्वाशु नृपारयः ।। २६९.

व्याधिभिर्विविधैर्घोरैः शस्त्रैश्च युधि निर्ज्जिताः । पूतना रेवती लेखा कालरात्रीति पठ्यते ।। २६९.

दहन्त्वाशु रिपून् सर्वान् पताके त्वामुपाश्रिताः । सर्वमेधे महायज्ञे देवदेवेन शूलिना ।। २६९.

शर्वेण जगतश्चैव सारेण त्वं विनिर्म्मितः । नन्दकस्यापरां मूर्त्तिं स्मर शत्रुनिवर्हण ।। २६९.

नीलोत्पलदलश्याम कृष्ण दुःस्वप्ननाशन । असिर्विशसनः खड्गस्तीक्ष्णधारो दुरासदः ।। २६९.

औगर्भो विजयश्चैव धर्म्मपालस्तथैव च । इत्यष्टौ तव नामानि पुरोक्तानि स्वयम्भुवा ।। २६९.

नक्षत्रं कृत्तिका तुभ्यं गुरुर्देवो महेश्वरः । हिरण्यञ्च शरीरन्ते दैवतन्ते जनार्दनः ।। २६९.

राजानं रक्ष निस्त्रिंशं सबलं सपुरन्तथा । पिता पितामहो देवः स त्वं पालय सर्वदा ।। २६९.

शर्मप्रदस्त्वं समरे वर्मन् सैन्ये यशोऽद्य मे । रक्ष मां रक्षणीयोऽहन्तवानघ नमोऽस्तुते ।। २६९.

दुन्दुभे त्वं सप्त्नानां घोषाद्‌धृदयकम्पनः । भव भूमिपसैन्यानां यथा विजयवर्द्धनः ।। २६९.

यथा जीमूतघोषेण हृष्यन्ति वरवारणाः । तथास्तु तव शब्देन हर्षोऽस्माकं मुदावह ।। २६९.

यथा जीमूतशब्देन स्त्रीणं त्रासोऽभिजायते । तथा तु तव शब्देन त्रस्यन्त्वस्मद्‌द्विषो रणे ।। २६९.

मन्त्रैः सदार्च्चनीयास्ते योजनीया जयादिषु । घृतकम्बलविष्णादेस्त्वभिषेकञ्च वत्सरे ।। २६९.

पुष्कर उवाच सर्वानुग्राहका मन्त्राश्चतुर्वर्गप्रसाधकाः ।२७१.००१ ऋगथर्व तथा साम यजुः संख्या तु लक्षकं ॥२७१.००१ भेदः साङ्ख्यायनश्चैक आश्वलायनो द्वितीयकः ।२७१.००२ शतानि दश मन्त्राणां ब्राह्मणा द्विसहस्रकं ॥२७१.००२ ऋग्वेदो हि प्रमाणेन स्मृतो द्वैपायनादिभिः ।२७१.००३ एकोनिद्विसहस्रन्तु मन्त्राणां यजुषस्तथा ॥२७१.००३ शतानि दश विप्राणां षडशीतिश्च शाखिकाः ।२७१.००४ काण्वमाध्यन्दिनी संज्ञा कठी माध्यकठी तथा ॥२७१.००४ मैत्रायणी च संज्ञा च तैत्तिरीयाभिधानिका ।२७१.००५ वैशम्पायनिकेत्याद्याः शाखा यजुषि संस्थिताः ॥२७१.००५ साम्नः कौथुमसंज्ञैका द्वितीयाथर्वणायनी ।२७१.००६ गानान्यपि च चत्वारि वेद आरण्यकन्तथा ॥२७१.००६ उक्था ऊहचतुर्थञ्च मन्त्रा नवसहस्रकाः ।२७१.००७ सचतुःशतकाश्चैव ब्रह्मसङ्घटकाः स्मृताः ॥२७१.००७ पञ्चविंशतिरेवात्र साममानं प्रकीर्तितं ।२७१.००८ सुमन्तुर्जाजलिश्चैव श्लोकायनिरथर्वके ॥२७१.००८ शौनकः पिप्पलादश्च मुञ्जकेशादयोऽपरे ।२७१.००९ मन्त्राणामयुतं षष्टिशतञ्चोपनिषच्छतं ॥२७१.००९ व्यासरूपी स भगवान् शाखाभेदाद्यकारयत् ।२७१.०१० शाखाभेदादयो विष्णुरितिहासः पुराणकं ॥२७१.०१० प्राप्य व्यासात्पुराणादि सूतो वै लोमहर्षणः ।२७१.०११ सुमतिश्चाग्निवर्चाश्च मित्रयुःशिंशपायनः ॥२७१.०११ कृतव्रतोथ सावर्णिः षट्शिष्यास्तस्य चाभवन् ।२७१.०१२ शांशपायनादयश्चक्रुः(१) पुराणानान्तु संहिताः ॥२७१.०१२ ब्राह्मादीनि पुराणानि हरिविद्या दशाष्ट च ।२७१.०१३ महापुराणे ह्याग्नेये विद्यारूपो हरिः स्थितः ॥२७१.०१३ सप्रपञ्चो निष्प्रपञ्चो मूर्तामूर्तस्वरूपधृक् ।२७१.०१४ तं ज्ञात्वाभ्यर्च्य संस्तूय भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् ॥२७१.०१४ विष्णुर्जिष्णुर्भविष्णुश्च अग्निसूर्यादिरूपवान् ।२७१.०१५ अग्निरूपेण देवादेर्मुखं विष्णुः परा गतिः ॥२७१.०१५ वेदेषु सपुराणेषु यज्ञमूर्तिश्च गीयते ।२७१.०१६ आग्नेयाख्यं पुराणन्तु रूपं विष्णोर्महत्तरं ॥२७१.०१६ आग्नेयाख्यपुराणस्य कर्ता श्रोता जनार्दनः ।२७१.०१७ तस्मात्पुराणमाग्नेयं सर्ववेदमयं महत् ॥२७१.०१७ सर्वविद्यामयं पुण्यं सर्वज्ञानमयं वरम्(२) ।२७१.०१८ सर्वात्म हरिरूपं हि पठतां शृण्वतां नृणां ॥२७१.०१८ विद्यार्थिनाञ्च विद्यादमर्थिनां श्रीधनप्रदम्(३) ।२७१.०१९ राज्यार्थिनां राज्यदञ्च धर्मदं धर्मकामिनाम् ॥२७१.०१९ स्वर्गार्थिनां स्वर्गदञ्च पुत्रदं पुत्रकामिनां ।२७१.०२० गवादिकामिनाङ्गोदं ग्रामदं ग्रामकामिनां ॥२७१.०२० टिप्पणी १ शिंशपायनादयश्चक्रुरिति ख .. २ परमिति ञ .. ३ श्रीबलप्रदमिति ञ कामार्थिनां कामदञ्च सर्वसौभाग्यसम्प्रदम् ।२७१.०२१ गुणकीर्तिप्रदन्नॄणां जयदञ्जयकामिनाम् ॥२७१.०२१ सर्वेप्सूनां सर्वदन्तु मुक्तिदं मुक्तिकामिनां ।२७१.०२२ पापघ्नं पापकर्तॄणामाग्नेयं हि पुराणकम् ॥२७१.०२२ इत्याग्नेये महापुराणे वेदशाखादिकीर्तिनं नाम एकसप्तत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः पुष्कर उवाच सर्वानुग्राहका मन्त्राश्चतुर्वर्गप्रसाधकाः । ऋगथर्व तथा साम यजुः संख्या तु लक्षकं ।। २७१.

भेदः साङ्‌ख्यायनश्चैक आश्वलायनो द्वितीयकः । शतानि दश मन्त्राणां ब्राह्मणा द्विसहस्रकं ।। २७१.

ऋग्वेदो हि प्रमाणेन स्मृतो द्वैपायनादिभिः । एकोनद्विसहस्रन्तु मन्त्राणआं यजुषस्तथा ।। २७१.

शतानि दश विप्राणां षड़शीतिश्च शारिबकाः । काणअवमाध्यन्दिनी संज्ञा कठी माध्यकठीतथा ।। २७१.

मैत्रायणी च संज्ञा च तैत्तिरीयाभिधानिका । वैशम्पायनिकेत्याद्याः शाखा यजुषि संस्थिताः ।। २७१.

साम्नः कौथुमसंज्ञैका द्वितीयाथर्वणायनी । गानान्यपि च तत्वारि वेद आरण्यकन्तथा ।। २७१.

उक्‌था ऊहचतुर्थश्च मन्त्रा नवसहस्रकाः । सचतुःशतकाश्चैव ब्ह्मसङ्घटकाः स्मृताः ।। २७१.