अग्निपुराणम्

प्रह्रादस्य चतुष्कोट्यो निवातकवचाः कुले। ताम्रायाः षट् सुताः स्युश्च काकी श्वेनी च भास्यपि

गृध्रिका श्रुचि सुग्रीवा ताभ्यः काकादयोऽभवन्। अश्वाश्चोष्ट्राश्च ताम्राया अरुणो गरुडस्तथा

विनतायाः सहस्त्रन्तु सर्पाश्च सुरसाभवाः। काद्रवेयाः सहस्त्रन्तु शेषवासुकितक्षकाः

दंष्ट्रिणः क्रोधवशजा धरोत्याः पक्षिणो जले। सुरभ्यां गोमहिष्यादि हरोत्पन्नास्तृणादयः

खसायां यक्षरक्षांसि मुनेरप्सरसोभवत्। अरिष्टायान्तु गन्धर्वाः कश्यपाद्धि स्थिरञ्चरम्

एषां पुत्रादयोऽसङ्ख्या देवैर्वै दानवा जिताः । दितिर्विनष्टपुत्रा वै तोषयामास कश्यपम्

पुत्रमिन्द्रप्रहर्त्तारमिच्छती प्राप कश्यपात्। पादाप्रक्षालनात् सुप्ता तस्या गर्भं जघान ह

छिद्रमन्विष्य चेन्द्रस्तु ते देवा मरुतोऽभवन्। शक्रस्यैकोनपञ्चाशत्सहाया दीप्ततेजसः

एतत् सर्वं हरिर्ब्रह्मा अभिषिच्य पृथुं नृपम्। ददौ क्रमेण राज्यानि अन्येषामधिपो हरिः

द्विजौषधीनां चन्द्रश्च अपान्तु वरुणो नृपः। राज्ञां वैश्रवणो राजा सूर्याणां विष्णुरीश्वरः

वसूनां पावको राजा मरुतां वासवः प्रभुः। प्रजापतीनां दक्षोथ प्रह्लादो दानवाधिपः

पितॄणां च यमो राजा भूतादीनां हरः प्रभुः। हिमवांश्चैव शैलानां नदीनां सागरः प्रभुः

गन्धर्वाणां चित्ररथो नागानामथ वासुकिः। सर्पाणां तक्षको राजा गरुडः पक्षिणामथ

ऐरावतो गजेन्द्राणां गोवृषोथ गवामपि। मृगाणामथ शार्दूलः प्लक्षो वनस्पतीश्वरः

उच्चैः श्रवास्तथाश्वानां सुधन्वा पूर्वपालकः। दक्षिणस्यां शङ्खपदः केतुमान् पालको जले

अग्निरुवाच प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्माणस्तु सः। तन्मात्राणां द्वितीयस्तु भूतसर्गो हि स स्मृतः

वैकारिकस्तृतीयस्तु सर्ग ऐन्द्रियकः स्मृतः। इत्येष प्राकृतः सर्गः सम्भूतो बुद्धिपूर्वकः

मुख्यः सर्गस्चतुर्थस्तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः। तिर्यक्‌स्त्रोतास्तु यः प्रोक्तस्तैर्य्यग्योन्यस्ततः स्मृतः

तथोद्‌र्ध्वस्त्रोतसां षष्ठो देवसर्गस्तु स स्मृतः। ततोर्वाकस्त्रोतसां सर्गः सप्तमः स तु मानुषः

अष्टमोनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस्तामसश्च यः। पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृतास्च त्रयः स्मृताः

प्राकृतो वैकृतश्चैव कौमारो नवमस्तथा। ब्रह्मतो नव सर्गास्तु जगतो मूलहेतवः

ख्यात्याद्या दक्षकन्यास्तु भृग्वाद्या उपयेमिरे। नित्यो नैमित्तिकः सर्गस्त्रिधा प्रकथितो जनैः

प्राकृता दैनन्दिनी स्यादन्तरप्रलयादन्। जायते यत्रानुदिनं नित्यसर्गो हि सम्मतः

देवौ धाताविधातारौ भृगोः ख्यातिरसूयत। श्रियञ्च पत्नी विष्णोर्या स्तुता शक्रेण वृद्धये

धातुर्विधातुर्द्वौ पुत्रौ क्रमात् प्राणो मृकण्डुकः। मार्कण्डेयो मृकण्डोश्च जज्ञे वेदशिरास्ततः

पौर्णमासश्च सम्भूत्यां मरीचेरभवत् सुतः। स्मृत्यामङ्गिरसः पुत्राः सिनीवाली कुहूस्तथा

राकाश्चानुमतिश्चात्रेरनसूयाप्यजीजनत्। सोमं दुर्वाससं पुत्रं दत्तात्रेयञ्च योगिनम्

प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दत्तोलिस्तत्सुतोभवत्। क्षमायां पुलहाज्जाताः सहिष्णुः कर्मपादिकाः

सन्नत्याञ्च क्रतोरासन् बालिखिल्या महौजसः। अङ्गुष्ठपर्वमात्रास्ते ये हि षष्टिसहस्त्रिणः