अग्निपुराणम्

विक्रीय पण्यं मूल्येन क्रेत्रे यञ्च न दीयते । विक्रीयासम्प्रदानन्तद्विवादपदमुच्यते ।। २५३.

क्रीत्वा मूल्येन यत्पण्यं क्रेता न बहु मन्यते । क्रीत्वा मूल्येन यत् पण्यं दुष्क्रीतं मन्यतेक्रयी ।। २५३.

पाखण्डनैगमादीनां स्थितिः समय उच्यते । समयस्यानपाकर्म तद्विवादपदं स्मृतम् ।। २५३.

सेतुकेदारमर्य्यादाविकृष्टाकृष्टनिश्चयाः । शेत्राधिकारे यत्र स्युर्विवादः क्षेत्रजस्तु सः ।। २५३.

वैवाहिको विधिः स्त्रीणं यत्र पुंसाञ्च कीर्त्त्यते । स्त्रीपुंसंयोगसंज्ञन्तु तद्विवादपदं स्मृतम् ।। २५३.

विभागोर्थस्य पैत्रस्य पुत्रैर्यस्तु प्रकल्प्यते । दायभागमिति प्रोक्तं विवादपदमुच्यते ।। २५३.

सहसा क्रियते कर्म्म यत् किञ्चित् बलदर्पितैः । तत् साहसमिति प्रोक्तं विवादपदमुच्यते ।। २५३.

देशजातिकुलादीनामाक्रोशत्यङ्गसंयुतम् । यद्वचः प्रतिकूलार्थं वाक्पारुष्यं तदुच्यते ।। २५३.

परगात्रेष्वभिद्रोहो हस्तपादायुधादिभिः । अग्न्यादिभिश्चोपघातैर्दण्डपारुष्यमुच्यते ।। २५३.

अक्षवर्ज्जशलाकाद्यैर्दैवतं द्यूतभुच्यते । पञ्चक्रीड़ावयोभिश्च प्राणिद्यूतसमाह्वयः ।। २५३.

प्रकीर्णकः पुनर्ज्ञेयो व्यवहारो निराश्रयः । क्रियाबेदान्मनुष्याणां शतशाखो निगद्यते ।। २५३.

व्यवहारोऽष्टादशपदस्तेषां भेदोऽथ वै शतम् । क्रियाभेदान्मनुष्याणां शतशाखो निगद्यते ।। २५३.

व्यवहारान्नृपः पश्येज् ज्ञानिविप्रैरकोपनः । शत्रुमित्रसमाः सभ्या अलोभाः श्रुतिवेदिनः ।। २५३.

अपश्यता१ कार्य्यवशात् सभ्यैर्विप्रं नियोजयेत् । रागाल्लोभाद्‌भयाद्वापि स्मृत्यपेतादिकारिणः ।। २५३.

सभ्याः पृथक् पृथग् दण्ड्या विवादाद्‌द्विगुणो दमः । स्मृत्याचारव्यपेतेन मार्गेण धर्षितः परैः ।। २५३.

आवेदयति यद्राज्ञे व्यवहारपदं हि तत्। प्रत्यर्थिनोऽग्रतो लेख्यं यथा वेदितमर्थिना ।। २५३.

समामासतदर्द्धाहर्नामजात्यादिचिह्नितम् । श्रुतार्थस्योत्तरं लेख्यं पूर्वावेदकसन्निधौ ।। २५३.

ततोऽर्थी लेखयेत्सद्यः प्रतिज्ञातार्थसाधनम् । तत्सिद्धौ सिद्धिमाप्नोति विपरीतमतोऽन्यथा ।। २५३.

चतुष्पाद्व्यवहारोयं विवादेषूपदर्शितः । अभियोगमनिस्तीर्य्यनैनं प्रत्यबियोजयेत् ।। २५३.

अभियुक्तञ्च नान्येन त्यक्तं विप्रकृतिं नयेत् । कुर्य्यात् प्रत्यभियोगन्तु कलहे साहसेषु च ।। २५३.

उभयोः प्रतिभूर्ग्राह्यः समर्थः कार्य्यनिर्गये । निह्नवे भावितो दद्याद्धनं राज्ञे तु तत्समम् ।। २५३.

मिथ्याभियोगाद् द्विगुणमभियोगाद्धनं हरेत् । साहसस्तेयपारुष्येष्वभिशापात्यये स्त्रियाः ।। २५३.

विचारयेत्यद्य एव कालोऽन्यत्रेछया स्मृतः । देशदेशान्तरं याति सृक्कणी परिलेढि च ।। २५३.

ललाटं स्विद्यते चास्य मुखवैवर्ण्यमेव च । स्वभावाद्विकृतं गच्छेन्मनोवाक्‌कायकर्मभिः ।। २५३.

अभियोगेऽथ वा साक्ष्ये वाग्दुष्टं परिकीर्त्तितः । सन्दिग्धार्थं स्वतन्त्रो यः साधयेद्यश्च निष्पतेत् ।। २५३.

न चाहूतो वदेत् किञ्चिद्धनी दण्ड्यश्च स स्मृतः । साक्षिषूभयतः सत्सु साक्षिणः पूर्ववादिनः ।। २५३.

पूर्वपक्षेऽधरीभूते भवन्त्युत्तरवादिनः । सगणश्चेद्विवादः स्यात्तत्र हीनन्तु दापयेत् ।। २५३.

दत्तं पणं वसुञ्चैव धनिनो धनमेव च। छलन्निरस्य दूतेन व्यवहारान्नयेन्नृपः ।। २५३.

भूतमप्यर्थमप्यस्तं हीयते व्यवहारतः । निह्नते निखिलानेकमेकदेशविभावितम् ।। २५३.