अग्निपुराणम्

खड्गे न पश्येद्वदनमुच्छिष्टो न स्पृशेदसिं । मूल्यं जातिं न कथयेन्निशि कुर्यान्न शीर्षके ।। २४५.

अग्निरुवाच रत्नानां लक्षणां वक्ष्ये रत्नं धार्य्यमिदं नपैः । वज्रं मरकतं रत्नं पद्मरागञ्च मौक्तिकं ।। २४६.

इन्द्रनीलं महानीलं वैदूर्य्यं गन्धशस्यकं । चन्द्रकान्तं सूर्यकान्तं स्फटिकं पुलकं तथा ।। २४६.

कर्केतनं पूष्परागं तथा ज्योतीरसं द्विज । स्फटिकं राजपट्टञ्च तथा राजमयं शुभं ।। २४६.

सौगन्धिकं तथा गञ्जं शङ्खब्र्ह्ममयं तथा । गोमेदं रुधिराक्षञ्च तथा भल्लातकं द्विज ।। २४६.

धूलीं मरकतञ्चैव तुथकं सीसमेव च । पीलुं प्रवालकञ्चैव गिरिवज्रं द्विजोत्तम ।। २४६.

भूजङ्गममणिञ्चैव तथा वज्रमणिं शुभं । टिट्टिभञ्च तथा पिण्डं भ्रामरञ्च तथोत्पलं ।। २४६.

सुवर्णप्रतिबद्धानि रत्नानि श्रीजयादिके । अन्तःप्रभावं वैमल्यं सुसंस्थानत्वमेव च ।। २४६.

सुधार्या नैव धार्य्यास्तु निष्प्रभा मलिनास्तथा । खण्डाः सशर्करा ये च प्रशस्तं वज्रधारणम् ।। २४६.

अम्भस्तरति यद्वज्रमभेद्यं विमलं च यत् । षट्कोणं शक्रचापाबं लघु चार्कनिभं शुभम् ।। २४६.

शुकपक्षनिभः स्निग्धः कान्तिमान्विमलस्तथा । स्वर्णचूर्णनिभैः सूक्ष्मैर्मरकतश्च विन्दुभिः ।। २४६.

स्फटिकजाः पद्मरागाः स्यू रागवन्तोऽतिनिर्म्मलाः । जातवङ्गा भवन्तीह कुरुविन्दसमुद्भवाः ।। २४६.

सौगन्धिकोत्थाः काषाया मुक्ताफलास्तु शुक्तिजाः । विमलास्तेभ्य उत्कृष्टा ये च शङखोद्भवा मुने ।। २४६.

नागदन्तभवाश्चाग्र्याः कुम्भशूकरमत्स्यजाः । वेणुनागभवाः श्रेष्ठा मौक्तिकं नागजं वरं ।। २४६.

thumb|500px|वास्तुपुरुष (८१पद) thumb|500px|वास्तुपुरुषः. अग्निरुवाच वास्तुलक्ष्म प्रवक्ष्यामि विप्रादीनां च भूरिह । श्वेता रक्ता तथा पीता कृष्णा चैव यथाक्रमम् ।। २४७.

घृतरक्तान्नमद्यानां गन्धाढ्या वसतश्च च भूः । मधुरा च कषाया च अम्लाद्युपरसा क्रमात् ।। २४७.

कुशैः शरैस्तथाकाशैर्दूर्वाभिर्या च संश्रिता । प्रार्च्य विप्रांश्च निःशल्पां खातपूर्वन्तु कल्पयेत् ।। २४७.

चतुःषष्टिपदं कृत्वा मध्ये ब्रह्मा चतुष्पदः । प्राक् तेषां वै गृहस्वामी कथितस्तु तथार्य्यमा ।। २४७.

दक्षिणेन विवस्वांश्च मित्रः पश्चिमतस्तथा । उदङ्महीधरश्चैव आपवत्सौ च वह्विगे ।। २४७.

सावित्रश्चैव सविता जयेन्द्रौ नैर्ऋतेऽम्बुधौ । रुद्रव्याधी च वायव्ये पूर्व्वादौ कोणगाद्वहिः ।। २४७.

महेन्द्रश्च रविः सत्यो भृशः पूर्व्वेऽथ दक्षिणे। गृहक्षतोऽर्यमधृती गन्धर्वाश्चाथ वारुणे ।। २४७.

पुष्पदन्तोऽसुराश्चैव वरुणो यक्ष एव च । सौमेये भल्लाटसोमौ च अदितिर्धनदस्तथा ।। २४७.

नागः करग्रहश्चैशे अष्टौ दिशि दिशि स्मृताः । आदायन्तौ तु तयोर्देवौ प्रोक्तावत्र गृहेश्वरौ ।। २४७.

. पर्ज्यन्यः प्रथमो देवो द्वितीयश्च करग्रहः । महेन्द्ररविसत्याश्च भृशोऽथ गगन्न्तथा ।। २४७.

रोगो मुख्यश्च वायव्ये दक्षिणे पुष्पवित्तदौ । गृहक्षतो यसभृशौ गन्धर्वो नागपैतृकः ।। २४७.

आप्ये दौवारिकसुग्रीवौ पुष्पदन्तोऽसुरो जलं । यक्ष्मा रोगश्च शोषश्च उत्तरे नागराजकः । २४७.

मुख्यो भल्लाटशशिनौ अदितिश्च कुवेरकः । नागो हुताशः श्रेष्ठो वै शक्रसूर्य्यौ च पूर्वतः ।। २४७.

दक्षे गृहक्षतः पुष्प आप्ये सुग्रीव उत्तमः । पुष्पदन्तो ह्युदग्द्वारि भल्लाटः पुष्पदन्तकः ।। २४७.

शिलेष्टकादिविन्यासं मन्त्रैः प्रार्च्य सुरांश्चरेत् । नन्दे नन्दय वासिष्ठे वसुभिः प्रजया सह ।। २४७.