अग्निपुराणम्

जान्वोरुर्वोश्च पृष्ठस्थ वंशौ द्वौ करनासयोः । नेत्रे नासपुटौ कर्णौ मेढ्रं पायुमुखेऽमलं ।। २४३.

जिह्वोष्ठे तालुनेत्रे तु हस्तपादौ नखास्तथा । शिश्नाग्रवक्त्रं शस्यन्ते पद्माभा दश देहिनां ।। २४३.

पाणिपादं सुखं ग्रीवा श्रवणे हृदयं शिरः । ललाटमुदरं पृष्ठं वृहन्तः पूजिता दश ।। २४३.

प्रसारितभुजस्येह मध्यमाग्रद्वयान्तरं । उच्छ्रायेण समं यस्य न्यग्रोधपरिमण्डलः ।। २४३.

पादौ गुल्फौ स्फिचौ पर्श्वौ वङ्क्षणौ वृषणौ कुचौ । कर्णौष्ठे सक्थिनी जह्घे हस्तौ बाहू तथाक्षिणी ।। २४३.

चतुर्द्दशमद्वन्द्व एतत्सामान्यतो नरः । विद्याश्चतुर्द्दश द्व्यक्षैः पश्येद्यः षोडशाक्षकः ।। २४३.

रूक्षं शिराततं गात्रमशुभं मांसवजितं । दुर्गन्धिविपरीतं यच्छस्तन्दृष्ट्या प्रसन्नया ।। २४३.

धःयस्य मधुरा वाणी गतिर्म्मत्तेभसन्निभा । एककूपभवं रोम भये रक्षा सकृत् सकृत् ।। २४३.

समुद्र उवाच शस्ता स्त्री चारुसर्वाङ्गी मत्तमातङ्गगामिनी । गुरूरुजघना या च मत्तपारावतेक्षणा ।। २४४.

सुनीलकेशी तन्वङ्गी विलोमाऱङ्गी मनोहरा । समभूमिस्पृशौ पादौ संहतौ च तथा स्तनौ ।। २४४.

नाभिः प्रदक्षिणावर्त्ता गुह्यमश्वत्थपत्रवत् । गुल्फौ निगूढौ मध्येन नाभिरङ्गुष्ठमानिका ।। २४४.

जठरन्न प्रलम्बञ्च चरोमरूक्षा न शोभना । नर्क्षवृक्षनदीनाम्नी न सदा कलहप्रिया ।। २४४.

न लोलुपा न दुर्भाषा शुभा देवादिपूजीता । गण्डैर्म्मघूकपुष्पाभैर्न शिराला न लोमशा ।। २४४.

न संहतभ्रूकुटिला पतिप्राणा पतिप्रिया । अलक्षणापि लक्षण्या यत्राकारस्ततो गुणाः।। २४४.

अग्निरुवाच चामरो रुक्मदण्डोऽग्र्यः छत्रं राज्ञः प्रशस्यते । हंसपक्षैर्विरचितं मयूरस्य शुकस्य च ।। २४५.

पक्षैर्वाथ बलाकाया न कार्य्यं मिश्रपक्षकैः । चतुरस्त्रं ब्राह्मणस्य वृत्तं राज्ञश्च शुक्लकं ।। २४५.

त्रिचतुश्पञ्चषट्‌सप्ताष्टपर्वश्च दण्डकः । भद्रासनं क्षीरवृक्षैः पञ्चाशदङ्गुलोच्छ्रयैः ।। २४५.

विस्तारेण त्रिहस्तं स्यात् सुवर्णाद्यैश्च चित्रितं । धनुर्द्रव्यत्रयं लोहं श्रृह्गं दारु द्विजोत्तम ।। २४५.

ज्याद्रव्यत्रितयञ्चैव वंशभङ्गत्वचस्तथा । दारुचापप्रमाणन्तु श्रेष्ठं हस्तचतुष्टयं ।। २४५.

तदेव समहीनन्तु प्रोक्तं मध्यकनीयसि । मुष्टिग्राहनिमित्तानि मध्ये द्रव्याणि कारयेत् ।। २४५.

स्वल्पकोटिस्त्वचा श्रृङ्गं शर्ङ्गलोहमये द्विज। कामिनीभ्रूलताकारा कोटिः कार्य्या सुसंयता ।। २४५.

पृथग्वा विप्र मिश्रं वा लौहं शार्ङ्गन्तु कारयेत् । शर्ङ्गं समुचितं कार्य्यं रुक्मविन्दुविभूषितं ।। २४५.

कुटिलं स्पुटितञ्चापं सच्छिद्रञ्च न शस्यते । सुवर्णं रजतं ताम्रं कृष्णायो धनुषि स्मृतं ।। २४५.

माहिषं शारभं शार्ङ्ग रौहिषं वा धनुः शुभं । चन्दनं वेतसं सालं धावलङ्गकुभन्तरुः ।। २४५.

सर्वश्रेष्ठं धनुर्वंशैर्गृहोतैः शरदि श्रितैः । पूजयेत्तु धनुः खड्गमन्त्रैस्त्रैलोक्यमोहनैः ।। २४५.

अयसश्चाथ वंशस्य शरस्याप्यशरस्य च । ऋजवो हेमवार्णभाः स्नायुश्लिष्टाः सुपत्रकाः ।। २४५.

रुक्मपुङ्खाः सुपुङ्कास्ते तैलधौताः सुवर्णकाः । यात्रायामभिषेकादौ यजेद्वायणधनुर्मुखान् ।। २४५.

सपताकाश्त्रसङ्ग्राहसंवत्‌सरकरान्नृपः । ब्रह्मा वै मेरुशिखरे स्वर्गगङ्गातटेऽयजत् ।। २४५.

लोहदैत्यं स ददृशे विघ्नंयज्ञे तु चिन्तयन् । तस्य चिन्तयतो वह्नेः पुरुषोऽभूद्बली महान् ।। २४५.