अग्निपुराणम्

हृतद्र्व्यकलत्रश्च पूजार्होऽप्रतिपूजितः । एतांस्तु भेदयेच्छत्रौ स्थितान्नित्यान् सुशङ्कितान् ।। २४१.

आगतान् पूजयेत् कामैर्न्निजांश्च प्रशमन्नयेत् । सामदृष्टानुसन्धानमत्युग्रभयदर्शनं ।। २४१.

प्रधानदानमानं च भेदोपायाः प्रकीर्त्तिताः । मित्रं हतं क्काष्ठमिव घुणजग्धं विशीर्य्यते ।। २४१.

त्रिशक्तिर्द्देशकालज्ञो दण्डेनास्तं नयेदरीन् । मैत्रीप्रधानं कल्याणबुद्धिं सान्त्वेन साधयेत् ।। २४१.

लुब्धं क्षीणञ्च चदानेन मित्रानन्योन्यशङ्कया । दण्डस्य दर्शनाद्‌दुष्टान् पुत्रभ्रातादि सामतः ।। २४१.

दानभेदैश्चमूमुख्यान् योधान् जनपदादिकान् । सामन्ताटविकान् भेददण्डाभ्यामपराद्धकान् ।। २४१.

देवताप्रतिमानान्तु पूजयान्तर्गतैर्न्नरैः । पुमान् स्त्रीवस्त्रसंवीतो निशि चाद्‌भुतदर्शनः ।। २४१.

वेतालोल्कापिशाचानां शिवानां च स्वरूपिकी । कामतो रूपधारित्वं शस्त्रागन्यश्माम्बुवर्षणं ।। २४१.

तमोऽनिलोऽनलो मेव इति माया ह्यमानुषी। जघान कीचकं भीम आस्थितः स्त्रीस्वरूपतां ।। २४१.

अन्याये व्यस्ने युद्धे प्रवृत्तस्यानिवारणं । उपेक्षेयं स्मृता भ्रातोपेक्षितश्च हिडिम्बया ।। २४१.

मेघान्धकारवृष्टग्निपर्वताद्‌भुतदर्शनं । दरस्थानं च सैन्यानां दर्शनं ध्वजशालिनां ।। २४१.

छिन्नपाटितभिन्नानां संसृतानां व दर्शनं । इतीन्द्रजालं द्विषताम्भीत्यर्थमुपकल्पयेत् ।। २४१.

अग्निरुवाच रामोक्तोक्ता मथा नीतिः स्त्रीणां राजन् नृणां वदे । लक्षणं यत्समुद्रेण गर्गायोक्तं यथा पुरा ।। २४३.

समुद्र उवाच । पुंसाञ्च लक्षणं वक्ष्ये स्त्रीणाञ्चैव शुभाशुभं । एकाधिको द्विशुक्लश्च त्रिगम्भीरस्तथैव च ।। २४३.

त्रित्रिकस्त्रिप्रलम्बश्च त्रिभिर्व्याप्नोति यस्तया । त्रिबलीमांस्त्रिविनतस्त्रिकालज्ञश्च सुव्रत ।। २४३.

पुरुषः स्यात्सुलक्षण्यो विपुलश्च तथा त्रिषु । चतुर्ल्लेशस्तथा यश्च तथैव च चतुःसमः ।। २४३.

चतुष्किष्कुश्चतुर्दंश्च सप्तस्नेहो नवामलः । दशपद्मो दशव्यूहो न्यग्रोधपरिमण्डलं ।। २४३.

षडुन्नतोऽष्टवंशश्च सप्तस्नहो नवामलः । दशपद्मो दशव्यूहो न्यग्रोधपरिमण्डलः ।। २४३.

चतुर्दशसमद्वन्द्वः षोडशाक्षश्च शस्यते । धर्मार्थकामसंयुक्तो धर्मो ह्येकाधिको मतः ।। २४३.

तारकाभ्यां विना नेत्रे शुक्लदन्तो द्विशुक्लकः । गाम्बीरस्त्रिश्रवा नाभिः सत्त्वञ्चैकं त्रिकं स्मृतं ।। २४३.

अनसूया दया क्षान्तिर्मङ्गलाचारयुक्तता । शौचं स्पृहा त्वकार्पण्यमनायासश्च शौर्य्यता ।। २४३.

त्रित्रिकस्त्रिप्रलम्बः स्याद्‌वृषणो भुजयोर्नरः । दिग्देशजातिवर्गांश्च तेजसा यशसा श्रिया ।। २४३.

व्याप्नोति यस्त्रिकव्यापि त्रिबलीमान्नरस्त्वसौ । उदरे बलयस्तिस्त्रो नरन्त्रिविनतं श्रृणु ।। २४३.

देवतानां द्विजानाञ्च गुरूणां प्रणतस्तु यः । धर्मार्थकामकालज्ञस्त्रिकालज्ञोऽभिधीयते ।। २४३.

उरो ललाटं वक्त्रञ्च त्रिवस्तीर्णो विलेखवान् । द्वौ पाणी द्वौ तथा पादौ ध्वजच्छत्रादिभिर्युतौ ।। २४३.

अङ्गुल्यो हृदयं पृष्ठं कटिः शस्तं चतुःसमं । षण्णवत्यह्गुलोत्सेधश्चतुष्किष्कुप्रमाणतः ।। २४३.

द्रंष्ट्राश्चतस्रश्चन्द्राभाश्चतुःकृष्णं वदामि ते । नेत्रतारौ ब्रुवौ श्मश्रुः कृष्णाः केशास्तथैव च ।। २४३.

नासायां वदने स्वेदे कक्षयोर्विडगन्धकः । ह्रस्वं लिङ्गं तथा ग्रीवा जङ्घे स्याद्वेदह्रस्वकं ।। २४३.

सूक्ष्माण्यह्गुलिपर्वाणि नखकेशद्विजत्वचः । हनू नेत्रे ललाटे च नासा दीर्घा स्तनान्तरं ।। २४३.