अग्निपुराणम्

मूलमन्त्रमविस्पष्टं वौषडन्तं समुच्चरेत्। तदग्नौ जुहुयादाज्यं यवसम्मितधारया

आचामं चन्दनं दत्वा ताम्बूलप्रभृतीनपि। भक्त्या तद्‌भूतिमावन्द्य विदध्यात्प्रणतिं परं

ततो वह्णिं समब्यर्च्य फडन्तास्त्रेण संवरान्। संहारमुद्रयाहृत्य क्षमस्वेत्यभिधाय च

भासुरान् परिधीस्तांश्च पूरकेण हृदाऽणुना । श्रद्ध्या परयात्मीये स्थापयेत् हृदम्बुजे

सर्वपाकाग्रमादाय कृत्वा मण्डलकद्वयम् । अन्तर्वहिर्बलिं दद्यादाग्नेय्यां कुण्डसन्निधौ

ओं हां रुद्रेभ्यः स्वाहा पूर्वे मातृब्यो दक्षिणे तथा। वारुणे हां गणेभ्यश्च स्वाहा तेभ्यस्त्वयं बलिः

उत्तरे हाञ्च यक्षेभ्य ईशाने हां ग्रहेभ्य उ । अग्नौ हामसुरेभ्यस्च रक्षोब्यो नैर्ऋते बलिः

वायव्ये हाञ्च नागेभ्यो नक्षत्रेभ्यश्च मध्यतः। हां राशिभ्यः स्वाहा वह्नौ विश्वेभ्यो नैर्ऋते तथा

वारुण्यां क्षेत्रपालाय अन्तर्बलिरुदाहृतः। द्वितीये मण्डले वाह्ये इन्द्रायाग्नियमाय च

नैर्ऋताय जलेशाय वायवे धनरक्षिणे। ईशानाय च पूर्वादौ हीशाने ब्रह्मणे नमः

नैर्ऋते विष्णवे स्वाहा वायसादेर्वहिर्बलिः। बलिद्वयगतान्मन्त्रान् संहारमुद्रयाऽऽत्मनि

ईश्वर उवाच कपिलापूजनं वक्ष्ये एभिर्म्मन्त्रैर्यजेच्च गाम्। ओं कपिले नन्दे नमः ओं कपिले भद्रिके नमः

ओं कपिले सुशीले नमः कपिले सुरभिप्रभे। ओं कपिले सुमनसे नमः ओं भुक्तिमुक्तिप्रदे नमः

सौरभेयि जगन्‌मातर्देवानाममृतप्रदे। गृहाण वरदे ग्रासमीपसितार्थञ्च देहि मे

वन्दिताऽसि वसिष्ठेन विश्वामित्रेण धीमता। कपिले हर मे पापं यन्तया दुष्कृतं कृतम्

गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च। गावो मे हृदये चापि गवां मध्ये वसाम्यहम्

दत्तं गुह्णन्तु मे ग्रासं जप्त्वा स्यां निर्म्मलः शिवः। प्रार्च्य विद्यापुस्तकानि गुरुपादौ नमेन्नरः

यजेत् स्नात्वा तु मध्याह्ने अष्टपुष्पिकया शिवम्। पीठमूर्त्तिशिवाङ्गानां पूजा स्यादष्टपुषिपिका

मध्याह्ने भोजनागारे सुलिप्ते पाकमानयेत्। ततो मृत्युञ्जयेनैव वौषडन्तेन सप्तधा

जप्तैः सदर्भशङ्खस्थैः सिञ्चेत्तं वारिविन्दुभिः। सर्वपाकाग्रमुद्धत्य शिवाय विनिवेदयेत्

अथार्द्धं चुल्लिकाहोमे विधानायोपकल्पयेत् । विशोध्य विधिना चुल्लीं तद्वह्निं पूरकाहुतिम्

हुत्वा नाभ्यग्निना चैकं ततो रेचकवायुना। वह्निवीजं समादाय कादिस्थानगतिक्रमात्

शिवाग्निस्त्वमिति ध्यात्वा चुल्लिकाग्नौ निवेशयेत्। ओं हां अग्नये नमो वै हां सोमाय वै नमः

सूर्य्याय बृहस्पतये प्रजानां पतये नमः। सर्वेभ्यश्चैव देवेभ्यः सर्वविश्वेभ्य एव च

हामग्नये स्विष्टिकृते पूर्वादावर्च्चयेदिमान्। स्वाहान्तामाहुतिं दत्वा क्षमयित्वा विसर्जयेत्

चुल्ल्या दक्षिणबाहौ च यजेद्धर्माय वै नमः। वामबाहावधर्म्माय काञ्जिकादिकभाण्डके

रसपरिवर्त्तमानाय वरुणाय जलाग्नये । विघ्नराजो गृहद्वारे पेषण्यां सुभगो नमः

ओं रौद्रिके नमो गिरिके नमश्चोलूखले यजेत्। बलप्रियायायुधाय नमस्ते मुषले यजेत्

सम्मार्ज्जन्यां देवतोक्ते कामाय शयनीयके। मध्यस्तम्भे च स्कन्दाय दत्वा वास्तुबलिं ततः