कुम्भकर्णः प्रबुद्धोऽथ पीत्वा घटसहस्त्रकम्। मद्यस्य महिषादीनां भक्षयित्वाह रावणम्
सीताया हरणं पापं कृतन्त्वं हि गुरुर्यतः। अतो गच्छामि युद्धाय रामं हन्मि सवानरम्
इत्युक्त्वा वानरान् सर्वान् कुम्भकर्णो ममर्द्द ह। गृहीतस्तेन सुग्रीवः कर्णनासं चकर्त्त सः
कर्णनासाविहीनोऽसौ भक्ष यामास वानरान्। अथ कुम्भो निकुमभश्च मकराक्षश्च राक्षसः
ततः पादौ ततश्छित्त्वा शिरो भूमौ व्यपातयत् । अथ कुम्भो निकुम्भश्च मकराक्षश्च राक्षसः
महोदरो महापार्श्वो मत्त उन्तत्तराक्षसः। प्रघसो भासकर्णश्च विरूपाक्षस्छ संयुगे
देवान्तको नरान्तश्च त्रिशिराश्चातिकायकः। रामेण लक्ष्मणेनैते वानरैः सविभीषणैः
युध्यमानास्तथाह्यन्ये राक्षसाभुवि पातिताः। इन्द्रजिन्मायया युध्यन् रामादीन् सम्बबन्ध ह
वरदत्तैर्नागबाणै रोषध्या तौ विशल्यकौ। विशल्ययाव्रणौ कृत्वा मारुत्यानीतपर्वने
हनूमान् धारयामास तत्रागं यत्र संश्थितः। निकुम्भिलायां होमादि कुर्वन्तं तं हि लक्ष्मणः
शरैरिन्द्रजितं वीरं युद्धे तं तु व्यशातयत्। रावणः शोकस्न्तप्तः सीतां हन्तुं समुद्यतः
अविन्ध्यवारितो राजरथस्यः सबलौययौ। इन्द्रोक्तो मातलीरामं रथस्थं प्रचकार तम्
रामरावणयोर्युद्धं रामरावणयोरिव। रावणो वानरान् हन्ति मारुत्याद्याश्च रावणम्
रामः शस्त्रैस्तमस्त्रैश्च ववर्ष जलदो यथा। तस्य ध्वजं स चिच्छेद रथमश्वांश्च सारथिम्
धनुर्बाहूञ्छिरांस्येव उत्तिष्ठन्ति शिरांसि हि। पैतामहेन हृदयं भित्त्वा रामेण रावणः
भूतले पातितः सर्वै राक्षसै रुरुदुः स्त्रियः। आश्वास्य तञ्च संस्कृत्य रामज्ञप्तो विभीषणः
हनृमतानयद्रामः सीतां शुद्धां गृहीतवान्। रामो वह्नौ प्रविष्टान्तां शुद्धामिन्द्रादिभिः स्तुतः
ब्रह्मणा दशरथेन त्वं विष्ण् राक्षसमर्द्दनः। इन्द्रौर्च्चितोऽमृतवृष्ट्या जीवयामास वानरान्
रामेण पूजिता जग्मुर्युद्धं दृष्ट्वा दिवञ्च ते । रामो विभीषणायादाल्लङ्कामभ्यर्च्य वानरान्
ससीतः पुष्पके स्थित्वा गतमार्गेण वै गतः। दर्शयन् वनदुर्गाणि सीतायै हृष्टमानसः
भरद्वाजं नमस्कृत्य नन्दिग्रामं समागतः। भरतेन नतश्चागादयोध्यान्तत्र संश्थितः
वसिष्ठादीन्नमस्कृत्य कौशल्याञ्चैव केकयीम् । सुमित्रां प्राप्तराज्योऽथ द्विजादीन् सोऽभ्यपूजयत्
वासुदेवं स्वमात्मानमश्वमेधैरथायजत्। सर्वदानानि स ददौ पालयामास स प्रजाः
पुत्रवद्धर्म्मकामादीन् दुष्टनिग्रहणे रतः। सर्वधर्म्मपरो लोकः सर्वशस्या च मेदिनी
नारद उवाच राज्यस्थं राघवं जग्मुरगस्त्याद्याः सुपूजिताः। धन्यस्त्वं विजयी यस्मादिन्द्रजिद्विनिपातितः
ब्रह्मात्मजः पुलस्त्योभूद् विश्रवास्तस्यनैकषी। पुष्पोत्कटाभूत् प्रथमा तत्पुत्रोभूद्धनेश्वरः
नैकष्यां रावणो जज्ञे विंशद्बाहुर्द्दशाननः। तपसा ब्रह्मदत्तेन वरेण जितदैवतः
कुम्भकर्णः सनिद्रोऽभूद्धर्म्मिष्ठोऽभूद्धिभीषणः। स्वसा शूर्पणखा तेषां रावणान्मेघनादकः
इन्द्रं जित्वेन्द्रजिच्चाभूद्रावणादधिको बली। हतस्त्वया लक्षमणेन देवादेः क्षेममिच्छता
इत्युक्त्वा ते गता विप्रा अगस्त्याद्या नमस्कृताः। देवप्रार्थितरामोक्तः शत्रुघ्नो लवणार्द्दनः