अग्निपुराणम्

हृत्‌पुण्डरीके विन्यस्य यकारं सूर्य्यदैवतम्। द्वासप्ततिसहस्त्राणि हृदयादभिनिः सृताः

कलाषोडशसंयुक्त मकारं तत्र विन्यसेत्। तन्मध्ये चिन्तयेन्मन्त्री बिन्दुं वह्नेस्तु मण्डलम्

हकारं विन्यसेत्तत्र प्रणवेन सुरोत्तमः। ओं आं परमेष्ठ्यात्मने आं नमः पुरुषात्मने

ओं वां मनोनिवृत्त्यात्मने नाञ्च विश्वात्मने नमः। ओं वा नमः सर्वात्मने इत्युक्ताः पञ्च शक्तयः

स्थाने तु प्रथमा योज्या द्वितीया आसने मता। तृतीया शयने तद्वच्चतुर्थी पानकर्म्मणि

ग्रत्यर्च्चायां पञ्चमी स्यात्पञ्चोपनिषदः स्मृताः। हुङ्कारं विन्यसेन्मध्ये ध्यात्वा मन्त्रमयं हरिम्

यां मूर्ति स्थापयेत्तस्मात् मूलमन्त्रं न्यसेत्ततः। ओं नमों भगवते वासुदेवाय मूलकम्

शिरोघ्राणललाटेषु मुखकण्ठहृदि क्रमात्। भुजयोर्जङ्घयोरङ्घ्र्योः केशवं शिरसि न्यसेत्

नारायणं न्यसेद्वक्त्रे ग्रीवायां माधवं न्यसेत्। गोविन्दं भुजयोर्न्यस्य विष्णु च हृदेये न्यसेत्

मधुसूदनकं पृष्ठे वामनं जठरे न्यसेत्। कट्यान्त्रिविक्रमं न्यस्य जङ्घायां श्रीधरं न्यसेत्

हृषीकेशं दक्षिणायां पद्मनाभं तु गुल्फके। दामोदरं पादयोश्च हृदयादिषडङ्गकम्

एतत् साधारणं प्रोक्तमादिमूर्त्तेस्तु सत्तम। अथवा यस्य देवस्य प्रारब्धं स्थापनं भवेत्

तस्यैव मूलमन्त्रेण सजीवकरणं भवेत्। यस्या मूर्त्तेस्तु यन्नाम तस्याद्यं चाक्षरं च यत्

तत् स्वरैर्द्वादशैर्भेद्यं ह्यङ्गानि परिकल्पयेत्। हृदयादीनि देवेश मूलञ्च दशमाक्षरम्

यथा देवे तथा देहे तत्त्वानि विनियोजयेत्। चक्राव्जमण्डले विष्णुं यजेद्गन्धादिना तथा

पूर्व्ववच्चासनं ध्यायेत्सगात्रं सपरिच्छदम्। शुभञ्चक्रं द्वादशारं ह्यपरिष्टाद्विचिन्तयेत्

त्रिनाभिचक्रं द्विनेमि खरैस्तच्च समन्वितम्। पृष्ठदेशे ततः प्राज्ञः प्रकृत्यादीन्निवेशयेत्

पूजयेदारकाग्रेषु सूर्य्यं द्वादशधा पुनः। कलाषोडशसंयुक्तं सोमन्तत्र विचिन्तयेत्

सबलं त्रितयं नाभौ चिन्तयेद्देशिकोत्तमः। पद्माञ्च द्वादशदलं पद्ममध्ये विचिन्तयेत्

तन्मध्ये पौरुषीं शक्ति ध्यात्वाभ्यर्च्य च देशिकः । प्रतिमायां हरि न्यस्य तत्र तं पूजयेत् सुरान्

गन्धपुष्पादिभिः सम्यक् साङ्गं सावरणं क्रमात्। द्वादशाक्षरवीजैस्तु केशवादीन् समर्च्चयेत्

द्वादशारे मण्डले तु लोकपालादिकं क्रमात्। प्रतिमामर्च्चयेत् पश्चाद्‌गन्धपुष्पादिभिर्द्विजः

पौरुषेण तु सूक्तेन श्रिया सूक्तेन पिण्डिकाम्। जननादिक्रमात् पञ्चाज्जनयेद्वैष्णवानलम्

हुत्वाग्निं वैष्णवैर्म्मन्त्रैः कुर्य्याच्छान्त्युदकं बुधः। तत् सिक्त्वा प्रतिमामूद्‌र्ध्नि वह्निप्रणयनं चरेत्

दक्षिणेग्निं हुतमिति कुण्डेग्निं प्रणयेद् बुधः। अग्निमग्नीति पूर्वे तु कुण्डेग्निं प्रणयेद्बुधः

उत्तरे प्रणयेदग्निमग्निमग्नी हवामहे। अग्निप्रणयने मन्त्रस्त्वमग्ने ह्यग्रिरुच्यते

पलाशसमिधानान्तु अष्टोत्तरसहस्रकम्। कुण्डे कुण्डे होमयेच्च व्रीहीन् वेदादिकैस्तथा

साज्यांस्तिलान् व्याहृतिभिर्मूलमन्त्रेण वै घृतम्। कुर्य्यात्ततः शान्तिहोमं मधुरत्रितयेन च

द्वादशार्णैः स्पृशेत् पादौ नाभिं हृन्मस्तकं ततः। घृतं दधि पयो हुत्वा स्पृशेन्मूर्द्धन्यथो ततः