तत्र शिल्पस्य विधिं भगवता यथाक्रमं निर्दिष्टम्। तस्य हस्तस्य विस्तारः षडङ्गुलपरिमाणः, तस्य दीर्घता सप्ताङ्गुलानि, मध्येऽङ्गुलः पञ्चाङ्गुलपरिमाणः स्मृतः। तत्र तर्जनी च अनामिका अर्धाङ्गुलं विहाय निर्मीयेताम्; कनिष्ठिका च अङ्गुष्ठः चतुर्धाङ्गुलपरिमाणौ। अङ्गुष्ठस्य द्वौ संधी, अन्येषां त्रयः संधयः, तेषां संधीनां उपरि नखपरिमाणं निश्चितम्। उरः परिमाणं च उदरस्य परिमाणं, नाभिः एकाङ्गुलविस्तारः निर्दिष्टः। योनिस्थानयोः मध्ये तालपरिमाणं, नाभिमध्ये परिधिः द्विचत्वारिंशदङ्गुलपरिमाणः। स्तनयोः मध्ये तालपरिमाणं, स्तनकूटौ यवपरिमाणौ, स्तनमण्डलं द्व्यङ्गुलपरिमाणम्। उरः परिधिः चतुर्षष्ट्यङ्गुलपरिमाणः, तदधः चतुर्मुखस्य मूर्तेः विवरणम्। कटीपरिधिः च पञ्चचत्वारिंशदङ्गुलपरिमाणः, जङ्घामूलविस्तारः द्वादशाङ्गुलः। तत्र मध्ये अधिकं, अधः क्रमशः न्यूनम्; जानुपरिधिः च त्रिः अष्टाङ्गुलपरिमाणम्। जङ्घामध्ये सप्ताङ्गुलविस्तारः, परिधिः तस्य त्रिगुणः, जङ्घान्ते पञ्चाङ्गुलविस्तारः। तस्य परिधिः त्रिगुणः, पादः तालेन मीयते; पादो दीर्घतः उद्यम्य चतुर्धाङ्गुलः। गुल्फपूर्वे चतुर्धाङ्गुलविस्तारः, पादस्य त्रिधा विस्तारः, पृष्ठं त्र्यङ्गुलपरिमाणम्। अङ्गुष्ठः पञ्चाङ्गुलदीर्घः, तर्जनीपादः तद्वत्, अन्ये क्रमशः अष्टमांशेन न्यूनाः। अङ्गुष्ठनखः एकसप्तांशाङ्गुलपरिमाणः, यवपरिमाणः नखः स्मृतः। अन्येषां न्यूनं अर्धाङ्गुलं, वृषणौ त्र्यङ्गुलपरिमाणौ, शिश्नः चतुर्धाङ्गुलः। शल्यान्तं चतुर्धाङ्गुलं, वृषणपरिधिः षडङ्गुलपरिमाणः। मूर्तिः भूषणैः शोभिता, इयं लक्षणविधिः; एवं लोकदृष्टलक्षणं अनुसृत्य निर्मीयेत। दक्षिणहस्ते चक्रं स्थाप्य, तदधः पद्मं; वामे शङ्खं गदां च, कृष्णवर्णवसुदेवस्य चिह्नानुसारम्। श्रीं पुष्टिं च निर्मीयेत, हस्ते पद्मं वीणां च धारयन्ती, जङ्घाः दीर्घतया उत्थिताः, मालाधारिण्यः ज्ञानधारिण्यः च। तौ द्वौ तेजोवृत्तमध्ये स्थाप्य, प्रभया भूषणैः गजवद्विभूषितौ; पादपीठं पद्मरूपं, एवं मूर्तेः विधिः। भगवानुवाच—अधुना पीठस्य लक्षणं वर्णयामि, यत् प्रतिमया तुल्यदीर्घम्; तस्य ऊर्ध्वः भागः अर्धप्रतिमापरिमाणः, विस्तारः चतुर्वा षष्टिपरिमाणः। अधस्तात् उपर्यपि द्वौ पंक्ती विहाय, अन्तः सर्वतो समं सम्यक् श्लक्ष्णं कुर्यात्। उपरि द्वौ पंक्ती विहाय, अधस्तात् गर्भगृहस्य भागे, अन्तः समं श्लक्ष्णं कुर्यात्। तयोः मध्ये चतुर्भागं श्लक्ष्णं कुर्यात्; द्वौ पंक्ती ऊर्ध्वे चतुर्भागं विभज्य, बुद्धिमान् प्रवर्तेत। कक्ष्या एकभागपरिमाणः, तस्य गर्तः अर्धपरिमाणः; भागं भागं विहाय, उभयपक्षे समं कुर्यात्। बहिः एकपादं दत्त्वा, बुद्धिमान् परिमाणं कुर्यात्; अग्रभागे जलनिस्रवणं त्रिधा स्थाप्येत। शुभं पीठं विविधरूपं निर्मीयेत; लक्ष्म्याः स्त्रीणां च अष्टतालपरिमाणं कुर्यात्। भ्रूः दीर्घतया अल्पं, नासिका न्यूनतया, मुखं ऊर्ध्वे गोलाकारं, पार्श्वच्छिद्रं विहाय। नेत्रे दीर्घतया, यवत्रयभागपरिमाणे, नेत्रविस्तारः तस्यार्धपरिमाणः। कर्णसन्धिः जघनपरिमाणेन समः, ओष्ठौ वक्रौ, कलारहितौ। ग्रीवा एकत्र्यर्धकलापरिमाणेन, तस्य विस्तारः भूषिता; नेत्रं विहाय, जङ्घा, जानु, पीठं च विस्तारसमं कुर्यात्। गुल्फपृष्ठं, श्रोणिः, कटी च यथायोग्यं व्यवस्थितम्; अङ्गुल्यः सप्तभागाः, दीर्घता तालेन न्यूनम्। एकनेत्राभावे, जङ्घा, जानु, कटी च तद्वत्; मध्ये गोलाकारं घनं, स्तनयुग्मं पूर्णम्। स्तनौ तलेन तुल्यौ, कटी अर्धतलेन अधिका, शेषलक्षणं पूर्ववत्; दक्षिणे हस्ते पद्मं। वामे बिल्वफलम्, उभयपक्षे शुभं चामरं हस्ते; दीर्घनासिका, भारी चिबुकम्, चक्रचिह्नाङ्गानि—एतानि वर्णयामि। भगवानुवाच—शलग्रामाद्याकारं वर्णयिष्यामि, यः भोगमोक्षप्रदः; वासुदेवः द्वारस्य कृष्णवर्णः, शिलायां स्थितः, द्विचक्रयुक्तः। सः संकर्षणः ज्ञेयः, द्विचक्रस्थः, श्रेष्ठः, रक्तवर्णः; प्रद्युम्नः सूक्ष्मचक्रः, बहिरन्ध्रः, नीलः, दीर्घः। पीतः निरुद्धः, पद्मचिह्नितः, गोलकः, द्वित्ररेखायुक्तः; कृष्णनारायणः नाभ्युत्थितः, गर्तयुक्तः, दीर्घः। परमेष्ठी पद्मचक्रचिह्नः, पृष्ठे गर्तः, बिन्दुयुक्तः; विष्णुः कृष्णवर्णः, स्थूलचक्रः, मध्ये गदाकाररेखा। नरसिंहः कपिलः, स्थूलचक्रः, पञ्चबिन्दुयुक्तः; वराहः शूलचिह्नितः, यदि चक्राणि विषमं, तदा अशुभः स्मृतः। एवं शास्त्रे भगवता मूर्तेः सर्वाङ्गपरिमाणं, लक्षणं, भूषणं, पीठं, मुखाद्यङ्गविशेषं, शालग्रामादीनां स्वरूपं च श्रद्धया निर्दिष्टम्।