कुरुक्षेत्रे, गयायां च तादृशेषु स्थलेषु, नद्यः समीपे च, नगरस्य मध्ये ब्रह्मा प्रतिष्ठापनीयः। पूर्वदिशि तु इन्द्रस्य आसनं शुभमित्युपदिश्यते। अग्न्यग्नेयदिशि अग्नये देवालयः स्थाप्यः, दक्षिणदिशि मातृभ्यः, भूतगणाय, यमाय च स्थानं विधेयं। नैऋत्यां चण्डिकायै, पितृभ्यः, राक्षसेभ्यश्च देवालयः स्थापनीयः। पश्चिमदिशि नैरृताय वरुणाय च, वायवेयां वायवे नागाय च, उत्तरदिशि सोमाय यक्षगुहाय च देवालयः स्थाप्यः। ईशान्यां चण्डीशाय महेशाय च, विष्णवे च सर्वथा स्थानं विधेयं। पूर्वदिशि देवालयं स्थापयित्वा, लघु मन्दिरं निर्मातव्यम्। ज्ञानी तु तद् मन्दिरं न समं न चातिशयितुं कुर्यात्। उभयोः द्विगुणपरिमितं सीमां विहाय, तस्य उन्नतेः प्रमाणेन, अन्यत् देवालयं निर्मातव्यम्, न तु उभयोः क्लेशं कुर्यात्। शुद्धभूमौ भूमिं सम्प्राप्य, प्राकारपर्यन्तं यावत्, भूतगणाय हविः दातव्यम्—धान्यं, हरिद्राचूर्णं, लाजाः, दधि, शुक्तं च। अष्टाक्षरमन्त्रेण लाजाः अष्टासु दिशासु विक्षिप्य, भूमौ स्थितान् राक्षसान् पिशाचांश्च सन्त्यजेत्। सर्वे ते गच्छन्तु, अहं हरिस्थानं स्थापयिष्यामि इति संकल्प्य, भूमिं हलिना कर्षयित्वा, गवां पादैः अपि तां भूमिं विदारयेत्। अत्र सूक्ष्मपरिमाणस्य गणना दर्श्यते—अष्टौ अणवः रथधूलिः, अष्टौ रथधूलयः त्रसरेणुः, अष्टौ त्रसरेणवः केशाग्रं, अष्टौ केशाग्राणि यूकः, अष्टौ यूकाः मध्ययवः, अष्टौ यवाः अङ्गुलः, चतुर्विंशतिः अङ्गुलाः करः, करः चतुर्भिरङ्गुलैः संयुतः पद्महस्तः इति कथ्यते। भगवानुवाच—पूर्वं महापुरुषः कश्चित् सर्वभूतानां भयङ्करः आसीत्। तं देवाः भूमौ निबद्धवन्तः, स एव वास्तुपुरुष इति प्रसिद्धः। षट्चत्वारिंशद्भागविभक्ते क्षेत्रे, कोणे कोणे अर्धभागे भगवतः स्थापना विधेया। तत्र सर्पिषा तण्डुलैः च होमं कृत्वा, परजन्याय च तदन्ये भागे हविः दातव्यम्। पद्मस्थे द्विपदभागे जयन्ताय ध्वजाय च, एके भागे महेन्द्राय, सर्वभागेषु रक्तैः द्रव्यैः सूर्याय च होमः कार्यः। वितानाय अर्धभागे, सत्याय भागे सर्पिषा, व्योम्ने कोणार्धभागे पक्षिमांसैः च होमः। वह्नये अर्धभागे स्रुचाः, पूष्णे लाजैः एके भागे, वितथाय सुवर्णेन द्वितीयभागे, गृहक्षताय मन्थनदण्डैः चैव। धर्म्मेशाय मांसशाल्यौ द्वयोः भागयोः, गन्धर्वाय द्विपदभागे गन्धद्रव्यैः, पक्षिजिह्वाभिश्च विशेषतः। मृगाय एकस्मिन्नेव अर्धभागे नीलवस्त्रैः, पितृभ्यः अर्धभागे लघुशाल्येन, भागे दन्तकाष्ठैश्च। द्वयोः भागयोः द्वारपालाय, सुग्रीवाय यवैः, पुष्पदन्ताय कुशैः, वरुणाय एके भागे पद्मैः। असुराय द्वितीयभागे सुरया, शेषाय भागे सर्पिषा जलैश्च, पापाय अर्धभागे यवैः, रोगाय मध्ये पिष्टकैः। नागाय भागे नागपुष्पैः, भक्ष्याय मुख्याय भोज्यैः, भल्लाटाय मुद्गशाल्येन, सोमाय भागे तद्वत्। ऋषये मधुक्षीरशाल्युत्पलैः द्वयोः भागयोः, दित्यै तिलपिष्टकैः अर्धभागे, पुनः दित्यै अपरार्धभागे। आपः तले इशस्य पिष्टकैः, भागे क्षीरेण, तदधः आपः पुनः दध्ना एके भागे। मरीचये पिष्टकैः चतुर्षु पूर्वदिग्भागेषु, सवित्रे रक्तपुष्पैः, ब्रह्मणः अधः कोणे भागे। तदधः सावित्र्यै जलेन कुशैः, विवस्वते अरुणाय चन्दनेन चतुष्पद्भागेषु। रक्षसः अधः कोणे भागे रात्रौ इन्द्राय पक्तं, तदधः इन्द्रजयाय कोणे भागे सर्पिषा पक्तेन शाल्येन। चतुष्पद्भागेषु इन्द्राय मधुरशाल्यं, वायोः अधः कोणे रुद्राय पक्वमांसं। तदधः कोणे यक्षाय फलं, महीधराय मांसमाषैश्च चतुष्पद्भागेषु। मध्ये चतुष्पद्भागेषु ब्रह्मणे तिलशाल्यौ, स्कन्दाय तत्रैव माषैः घृतेन लघुपयसा च। रक्तपत्रैः विदार्या कन्दर्पेण पलोदनं पूतनाय, अम्बलपित्तमांसरुधिरैः जाम्भकाय। पित्तरुधिरास्थिभिः पिलिपिञ्चाय, माल्यारुधिरैः, ईशाद्येभ्यश्च रुधिरमांसैः, तदभावे च अक्षुण्णद्रव्यैः। राक्षसीमातृगणाय, पिशाचादिभ्यश्च, पितृभ्यश्च क्षेत्रपालाय च यथेष्टं बलिं दद्यात्। एतान् होमान् विना, अपि च अचोष्य, न राजगृहादीनि निर्मातव्यानि। ब्रह्मणः स्थानस्थले हरिं लक्ष्मीं गणं च पश्चात् पूजयेत्। महेश्वरं क्षेत्रपतिं वर्धन्या घटेन सह पूजयेत्, मध्ये ब्रह्माणं, ब्रह्माणं च दिशां पतिं च। सम्यक् सम्पूर्णहविर्दानानन्तरं, शुभवचनानि पठित्वा, प्रणम्य, कर्करीं सम्यक् गृहित्वा मण्डलं प्रदक्षिणं कुर्यात्। सूत्रमार्गेण जलधाराः वहन्तु, पूर्वोक्तेन मार्गेण सप्तबीजानि वपेत्। तस्मिन्मार्गे आरभ्य, खननं कुर्यात्, मध्ये हस्तप्रमाणं कुपं खनित्वा। अधस्तात् चतुर्अङ्गुलप्रदेशे मृद्विलेपनं कृत्वा, तत्र पूजनं कुर्यात्। चतुर्भुजं विष्णुं ध्यानपूर्वकं, घटात् अर्घ्यं दद्यात्। कर्करीया खाता खाता रन्ध्रं पूरयित्वा श्वेतपुष्पाणि स्थापयेत्, दक्षिणावर्तं श्रेष्ठं बीजैः पृथिव्या च पूरयेत्। एवं सम्यक् विधिना क्षेत्रस्य शुद्धिः, देवतास्थापनं च, तथा सर्वेषां पूजनं क्रियते, यथा श्रुतेन विधिना।