अथ, यथोक्तविधिना, यज्ञमण्डपस्य निर्माणे, आसनस्य प्रमाणं मेखलान्ते कूटस्थे निश्चितव्यम्। यथा-शक्त्या, सूत्रग्रन्थयः च वैष्णवपार्षदस्य कल्प्याः। अथवा सप्तदशसूत्राणि, तानि त्रिभिः सूत्रैः विभाग्य, रोचना-अगुरु-कर्पूर-हरिद्रा-कुङ्कुमादिभिः संयोजनीयानि। ततः पुरुषः, चन्दनादिभिः द्रव्यैः भगवानं अलङ्कुर्यात्, स्नपनं सन्ध्यादिकं च सम्यक् आचरन्, एकादश्यां दिने भगवत् हरिं यज्ञशालायाम् अर्चयेत्। सर्वेषां पार्षदानां वेदिकायां बलीं दद्यात्, क्षेत्रपालाय सूपान्यां वस्त्रं, द्वारे च वित्तं समर्पयेत्। धात्रे, दक्षाय, विधात्रे, गङ्गायै, यमुनायै, शङ्ख-पद्म-निधीनां च पूजनं विधीयते; केन्द्रे तु, स्थानात् अशुभद्रव्याणां निष्क्रमणं क्रियते। तत्र, पञ्चोपसंहरणमन्त्रैः—"ॐ ह्रूँ हः फट् ह्रं" इत्यादिभिः गन्धादिसूक्ष्मतत्त्वानि संहरति, पृथिवीमण्डलं, चतुरस्रं, पीतवर्णं, कठोरं, वज्रचिह्नितं गन्धतत्त्वस्वरूपेण ध्यायेत्। मध्ये पादयुग्मस्य, इन्द्रं अधिष्ठात्रदेवतां चिन्तयेत्; ततः शुद्धरसतत्त्वेन अभिषिच्य तत्त्वं संहरति। पुनः, "ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं" इत्यादिभिः रसनादिसूक्ष्मतत्त्वानि संहरन्, जानु-नाभ्यन्तराले, श्वेतवर्णं, अर्धचन्द्राकृतिं, पद्मचिह्नितं, वरुणं देवतां ध्यायेत्। चतुर्भिः उपसंहरणैः रसनातत्त्वं, रूपतत्त्वं च संहरति। आगे, "ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं" इत्यादिभिः पृथिव्यादिसूक्ष्मतत्त्वानि त्रिभिः उपसंहरणैः संहरन्, नाभिकण्ठयोर्मध्ये, त्रिकोणमण्डलं, रक्तवर्णं, स्वस्तिकचिह्नितं, अग्निम् अधिष्ठात्रदेवतां ध्यायेत्। तत्र, शुद्धस्पर्शतत्त्वं संहरति; "ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं" इत्यादिभ्यां द्वाभ्यां उपसंहरणैः धूमवर्णं, शुद्धचन्द्रचिह्नितं मण्डलं योगध्यानाभ्यां स्पर्श-शब्दतत्त्वे संहरति। "ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं" इत्येकसंहरणेन, शुद्धस्फटिकसदृशं आकाशं, नासाग्रदेशे स्थितं, संहरति। एतेन स्थलं शोषणादिभिः शुद्धीकर्तव्यम्; पादाद्युपर्यन्तं शरीरं शुष्कत्वेन ध्यायेत्। "यं" "वं" इत्यक्षराभ्यां शरीरं ज्वालामालया आवृत्य, तेन शरीरं ब्रह्मरन्ध्रद्वारा नयेत्। बिन्दुं सुधारूपेण चिन्तयित्वा, तया शरीरं भस्मन्याप्लावयेत्, तेन शरीरं दिव्यं भवति। हस्त-शरीरे न्यासं कृत्वा, मानसपूजां चाचरेत्; हृदयकमले, मानसपुष्पादिभिः, विष्णुं सर्वाङ्गैः सह पूजयेत्। मूलमन्त्रेण, देवानां नाथं, भोग-मोक्षप्रदातारं, "स्वागतम्, देवदेव, केशव, अत्र सन्निधिं कुरु" इति पूजयेत्। एषा मानसपूजा सम्यक् स्वीकृत्या, कूर्मं धाराशक्तिं, अनन्तं, पृथ्वीं च पूजयेत्। मध्ये, अग्न्यादीन्, धर्मादीन्, अधर्मेषु मुख्यं इन्द्रं, कमलं, मायामविद्यां च पूजयेत्। कालतत्त्वं, सूर्यादिगोलकं, पक्षिराजं, मध्ये वाय्वाद्यीशानान्तं देवतानां गणं, आचार्यपङ्क्तिं च पूजयेत्। तत्र सरस्वतीं, नारदं, नलकूबरं, गुरुम्, पादुकां, परगुरुं, पादुकां च पूजयेत्। अतीतानां सिद्धानां, भविष्यतां सिद्धानां, केशरेषु शक्तीनां, लक्ष्मीसारस्वत्यादीनां, स्नेह-कीर्ति-शान्ति-शोभादीनां पूजनं विधीयते। पुष्टिं, तुष्टिं, मध्ये इन्द्रादीन्, हरिं च आहूय, स्थैर्य-तेजः-हर्ष-शोभादीन्, अच्युतं मूलस्थाने स्थापयेत्। पूर्वदिशि प्रस्थित्य, प्रार्थयित्वा, जलादिप्रदानं कृत्वा, मूलस्थाने गन्धादिभिः पूजयेत्। "ॐ भीषय भीषय, पुनः हृदयशिरसि, विदारय विदारय, शिखायां, वह्न्यादौ, अस्त्रशस्त्रयोः" इति मन्त्रेण, "रक्ष रक्ष, नाशय नाशय, कवचाय नमः, ॐ ह्रूं फट्, अस्त्राय, मूलबीजाङ्गाय नमः" इति च, रक्षार्थं जपेत्। पूर्वदक्षिणपश्चिमोत्तरदिषु, वासुदेव-सङ्कर्षण-प्रद्युम्न-अनिरुद्धरूपाणि आवरणैः पूजयेत्। वह्न्यादिषु, श्री-स्थैर्य-हर्ष-शोभारूपाणि, शङ्ख-चक्र-गदापद्मानि वह्न्यादौ पूजयेत्। बाह्ये शार्ङ्गधनुः, मुसलम्, खड्गः, वनमाला च; ततोऽन्यत्र इन्द्रादीन्, अनन्तं, पश्य स्वपद्मदक्षिणतो वरुणं च। ब्रह्मेन्द्रेशानयोः मध्ये, शस्त्रावरणं, ततोऽन्यत्र ऐरावत-छाग-महिष-वानर-मीनान् पूजयेत्। मृग-शश-बलि-कूर्म-हंसान् च बहिः; पृष्णिगर्भं, कुमुदादीन्, द्वौ द्वारपालकौ च पूजयेत्। पूर्वोत्तरद्वारयोः हरिं प्रणम्य, बहिः बलीं दद्यात्; विष्णोः पार्षदभ्यः नमस्कृत्य, बलीस्थानं बलिं समर्पयेत्। विश्वाय, विश्वक्सेनाय, ईशानकोणे पूजयेत्; देवस्य दक्षिणहस्ते रक्षासूत्रं बद्ध्वा, वर्षपूजाफलदायिने तद्व्रतानुग्रहेण यज्ञोपवीतं धारयेत्—"ॐ नमः" इति। देवतासन्निधौ उपवासादिसंयमं कर्तव्यम्; तेन उपवासेन देवता तुष्यति। इच्छादिदोषाः मयि न सन्तु, भगवन्, अद्य प्रभृति विशेषदिनपर्यन्तम्। यदि यजमानः अशक्तः स्यात्, तर्हि व्रती निशोपवासं कृत्वा, बलिं समर्प्य, विसर्जनं, स्तोत्रं, नित्यशुभपूजां चाचरेत्। अग्निरुवाच—एतेन मन्त्रेण यज्ञस्थलं भूषयेत्—"ब्राह्मणदेवतायै, श्रीधराय, अक्षरात्मने नमः"। विष्णवे, ऋक्-यजुः-सामस्वरूपिणे, शब्ददेहाय, सायं मण्डलं रेखित्वा, यज्ञद्रव्यादीनि समाहरेत्। एवं, विधिवत् सर्वं कर्म, मन्त्रानुसारेण, भगवदर्चनाय सम्यगाचरितव्यम्।