अग्निपुराणम्

शृणु, देवी चण्डि, त्रैलोक्यविजये, मम शान्तिं जयञ्च ददातु। अहं दीपार्चनविधिं विस्तरेण कथयिष्यामि। तत्र, आग्नेयकोणे स्थितं देवालयं गच्छेत्। तत्र त्रिद्वारयुक्ते गृहवेश्मनि सदा देवतानां पूजनं कार्यम्। यदा चन्द्रः चित्रानक्षत्रं विहाय स्वात्यां प्रविशति, तदा सूर्यस्यावाप्तिः स्यात्। तस्मिन्काले, यावत्सूर्यः स्वात्यां तिष्ठति, तावत् ब्रह्मा, विष्णु, शम्भु, इन्द्र, अग्नि, वायुम् पूजयेत्। विनायकं, कुमारं, वरुणं, कुबेरं, यमं, सर्वान् देवतान्, वैश्रवणं, चाष्टदिग्गजान् अपि पूजयेत्। तेषां नामानि—कुमुदः, ऐरावतः, पद्मः, पुष्पदन्तः, वामनः, सुप्रतीकः, अञ्जनः, नीलः—एते गृहादिषु पूजनीयाः। ऋत्विजः समिधा, तिलैः, पक्तोदनेन च हविः अग्नौ जुहुयात्। अष्टकुम्भाः पूजनीयाः, तैश्च श्रेष्ठाश्वगजान् स्नापयेत्। अश्वान् स्नाप्य, तेषां बलिं दद्यात्, ततो गजान् अपि। ते गत्वा द्वारद्वारा निर्गच्छेयुः, न तु मुख्यद्वारं वा तद्वत् संरचनां अतिक्रमेयुः। ततः सर्वे निर्गच्छेयुः। गृहान्तरे राजचिह्नानि पूजयेत्। वरुणदिक्कोणे वरुणं पूजयेत्, रात्रौ भूतानां बलिं दद्यात्। यदा सूर्यः विशाखानक्षत्रं प्रविशति, तदा राजा तपोवने वसेत्। तस्मिन्नेव दिने वाहनानि विशेषेण अलङ्कुर्यात्। राजचिह्नानि—गजः, अश्वः, छत्रं, खड्गः, धनुः, पञ्च मृदङ्गाश्च—मानवैः वहनीयानि, पूजनीयानि च। धर्मविद् कालज्ञश्च ध्वजं पताकां च उत्तोल्य, सर्वानाहूय, गजयानारोढान् सम्यक् व्यवस्थितुम् आह्वयेत्। वर्षस्य द्वौ मुख्यऋत्विजौ गजमारुह्य स्थापयेत्। अभिषिक्तान् आरोप्य, द्वारद्वारा निर्गच्छेत्। निर्गत्य, स एव गजमारुह्य, द्वारद्वारा निर्गच्छेत्। राजा गजे समासीनः, विधिपूर्वकं बलिं वितरति। राजा एकचित्तः, मूकान्, सभां, निर्दिष्टदिशश्च त्रिवारं प्रदक्षिणं कुर्यात्। चतुरङ्गबलसमेतः, सर्वशक्तिनिनादितः, एवं कृत्वा, अपगच्छन्, अन्ते जलं समर्प्य गृहं प्रतिपद्येत। ततः पुष्करः प्रोवाच—अहं छत्रादीनां मन्त्रान् वक्ष्यामि, येन जयाद्याः सम्पदः पूज्यन्ते, ब्रह्मा, सोम, वरुणानां सत्यवचनैः। सूर्यतेजसा, त्वं वृद्धिं गच्छ, हे बुद्धिमन्, हिमशुकपुष्पचन्द्रसमानशुभ्रवर्णः। यथा मेघः पृथिवीं कल्याणाय छादयति, तथा त्वं राजानं जयस्वास्थ्यवृद्धये छादय। गन्धर्ववंशसम्भूतः, त्वं स्ववंशस्य कलङ्कं मा कुरु, ब्रह्मा, सोम, वरुणानां सत्यवचनैः। अग्निबलात् त्वं वृद्धिं गच्छ, हे अश्व, सूर्यतेजसा, मुनितपसा च। रुद्रब्रह्मचर्येण, वायोर्बलेन, त्वं राजपुत्रः स्मर, कौस्तुभमणिं स्मर। यः पन्थाः ब्रह्मघ्नः, पितृघ्नः, मातृघ्नः, भूम्यर्थं मिथ्यावादी, रणात् पलायमानः क्षत्रियश्च प्राप्नोति—त्वं तं मार्गं शीघ्रं मा गच्छ, सा पापं त्वां न स्पृशतु। युद्धे वा मार्गे वा त्वं नापदं न विकारं प्राप्नुयाः, हे अश्व। शत्रूञ्जित्वा, स्वामिना सह प्रमुदितो भव। शक्रस्य महाबलस्वर्णमयध्वजः त्वयि शरणं गतः। पक्षिराजः गरुडः, नारायणस्य ध्वजः, कश्यपवंशजः, सुधाकरः, नागाधिपः, विष्णोर्वाहनः—असङ्ख्येयः, अजयः, देवशत्रुविनाशकः, महाबलः, महावेगः, महाकायः, सुधासेवकः—गरुडः वातवेगसमः, त्वयि स्थितः, विष्णुना, देवदेवेन, इन्द्रार्थं स्थापितः। सदा मम जयाय, बलवृद्धये च भव। अश्वैः, कवचैः, शस्त्रैः, सैनिकैः सह अस्मान् पालय, शत्रूञ्जह्यग्निवत्। कुमुदः, ऐरावतः, पद्मः, पुष्पदन्तः, वामनः—एतेषां पुत्रपौत्राः, अष्टबलाः, भ्रद्रः, मन्दः, मृगः, गजः, संकिर्णः च। प्रत्येकवने जाताः एते महागजाः स्वजननं स्मरन्ति। वसवः, रुद्राः, आदित्याः, मरुत्गणाश्च त्वां पालयन्तु। नागाधिप, स्वामिनं पालय, संकल्पं पालय। इन्द्रः, वज्रधारी, ऐरावतेारूढः, पृष्ठतः त्वां पालयतु। देवराजः त्वां पालयन्, युद्धे जयमाप्नुहि, सदा आरोग्यं च। युद्धे ऐरावतसमानं बलं प्राप्नुहि। सोमाद्वृद्धिं, विष्णोर्बलम्, सूर्याद्द्युतिम्, वायोर्वेगं च प्राप्नुहि। पर्वतादधैर्यं, रुद्राज्जयं, पुरन्दराद्यशः च प्राप्नुहि। युद्धे गजाः दिशश्च देवताभिः सह त्वां पालयन्तु। अश्विनौ गन्धर्वैश्च सर्वतः त्वां पालयेताम्। मनवः, वसवः, रुद्राः, वायुः, सोमः, महर्षयश्च। नागगणाः, किन्नराः, गन्धर्वाः, यक्षाः, भूताः, ग्रहाश्च। प्रमथाः आदित्यैः सह, भूतेशः मातृभिः सह च त्वां पालयन्तु। शक्रः, स्कन्दः सेनापतिः, वरुणश्च रक्षकाः। ते सर्वे शत्रूञ्ज्वालयन्तु, राजा जयमवाप्नुयात्। ये केनचित् शत्रुभिः परितः भूषणा उपन्यस्ताः, ते त्वदीयतेजसा शत्रुषु पतन्तु। यथा कालनेमिवध, त्रिपुरविनाशे, हिरण्यकशिपुयुद्धे, सर्वासुरवधे—एवं त्वं विजयी भव। एवं सम्यक् विधिना, मन्त्रैः, पूजाभिः, यथोक्तेन क्रमणा, राजा बलं, जयम्, आरोग्यं, अभयञ्च प्राप्नोति, सर्वदेवताभिः संरक्षितः।