एवं स धर्मात्मा दक्षिणदिग्भागे कुशच्छदेषु पितॄन् इन्द्रवरुणवायु-यम-नैरृत्यादीन् उद्दिश्य श्रद्धया तर्पयेत्। ततः कौकुत्स्थः कौशल्यायुक्तः काकानां पिण्डं न्यस्य, काकपिण्डमन्त्रेण तदन्नं श्वभ्यः अपि दद्यात्। विवस्वतः कुलोद्भवौ द्वौ श्वानौ, एकः कृष्णः, अपरः चित्रवर्णः, तयोः पिण्डं समर्पयेत्—तौ पन्थानं सदा माम् अवतु। त्रैलोक्यजननीः गावः ममैतदन्नं प्रतिगृह्णन्तु। शुभाय गवां भोज्यं दत्वा, अतिथीन् दरिद्रांश्च सत्कृत्य, गृहस्थः पश्चात् स्वयम् अश्नुयात्। अनन्तरं, अग्निरुवाच—सर्वाभीष्टसाधकं शान्तिकरं स्नानविधिं प्रवक्ष्यामि, शृणु। प्राज्ञः नदीतीरे ग्रहांश्च विष्णुं च स्नापयेत्। मन्दिरे ज्वरव्याधिपीडितः, विनायकग्रहपीडितो वा, शिष्यः गृहे सरसि, विजयकामः तीर्थे स्नानं कुर्यात्। यो गर्भशुद्ध्यर्थं स्त्री, सा पद्मिनीसरोवरस्नानं कुर्यात्; मृतवत्सला अशोकवृक्षसन्निधौ स्नायात्। पुष्पकामः पुष्पसंकुले स्थले, पुत्रकामः सागरे, गृहलाभेच्छुः विष्णुसन्निधौ स्नानं कुर्यात्। सर्वेषां स्नानस्योत्तमं मासि वैशाखे रेवत्यां पुष्ये वा; स्नानकामिनः सप्ताहपूर्वं शौचं विधीयते। तत्र पुनर्नवा, रोचना, शताङ्गा, गुरुनिचर्म, मधूक, हरिद्राद्वयम्, तगर, नागकेशर—एतानि प्रयुञ्जीत। एवं च गन्धरससहितं गजपुष्पं, मञ्जिष्ठा, मांसि, यासक, प्रियङ्गु, सरषपं, कुष्ठ, अम्बला, ब्राह्मी, कुम्कुमं च लेपयेत्। पञ्चगव्यं च पिष्टं शरीरमभ्यञ्जयित्वा स्नायात्; स्नानमण्डले मध्ये विष्णुं ब्राह्मणं च पूजयेत्। दिशादिषु स्नानमण्डलानि स्थापयेत्, विष्णु-ब्रह्म-शिव-इन्द्रादीनां शस्त्ररूपेण अर्घ्यं हविश्च समर्पयेत्। तत्र एकैकस्य शमीदण्डानां शताष्टकं, तिलं सर्पिः चोपयुञ्जीत; भद्रा, सुभद्रा, सिद्धार्था, कलशा, श्रीवर्धिनीश्च। अमोघ, चित्रभानु, पर्जन्य, सुदर्शन—एतानि कलशानि स्थापयेत्, अश्विनौ रुद्रं मरुतश्च सह। सर्वे देवाः, दानवा, वसवः, ऋषयः, अन्ये च देवताः प्रमुदिताः तत्र प्रविशन्तु। तत्र कलशे जयन्ती, विजय, जया, शतावरी, शतपुष्पा, विष्णुक्रान्ता, अपराजिता—एतानि ओषधीनि स्थापयेत्। चन्दनं, उशीर, कुम्कुम, कस्तूरी, कर्पूर, बालक, पत्र, त्वक्च—तेषु दीप्तान्यौषधानि स्थापयेत्। जातिफल, लवङ्ग, मृत्तिका, पञ्चगव्यं च शुभासने स्थाप्य, द्विजातिभिः बलात् स्नापयेत्। यथाराजाभिषेकमन्त्रेषु निर्दिष्टदेवताभ्यो पृथक् पृथग् हविः दत्वा, पूर्णाहुतिं समर्प्य, गुरवे दक्षिणां दद्यात्। पूर्वे काले गुरुना इन्द्रः अभिषिक्तः, तेन दानवान् निहतः; दिग्पालानां स्नानविधिरपि विजयप्रदः युद्धारम्भे निर्दिष्टः। एवमुक्ते, पुष्कर उवाच—विनायकपीडितानां सार्वत्रिकं स्नानं प्रवक्ष्यामि। विनायकः कर्मसिद्धये विघ्ननाशनाय नियुक्तः। स गणाध्यक्षत्वेन केशवेन पितामहेन च नियुक्तः, स्वप्ने जलदर्शनं मुण्डदर्शनं च बहुशः दर्शयति। विनायकपीडितः पिशाचैः गृहीतः, गच्छन् अन्यैः अनुयातः इति मन्यते। अशान्तचित्तः, निष्फलकर्मा, कारणं विना विफलः; कन्या पतिं न लभते, सुन्दरी अपि सन्तानं न प्राप्नोति। नाचार्यत्वं न वेदाध्ययनं, न धनिनः लाभं, न कृषकः कृष्यां सिध्यति। राजा राज्यं न लभते; तस्मै शुभे आसने, हस्त-पुष्य-अश्वयुक्त-सौम्ययोगे, वैष्णवमासे स्नानं कारयेत्। तत्र गोघृतसर्पिषा सरषपैः सर्वौषधिगन्धैः अभ्यञ्जनं कृत्वा, शिरः अपि सम्यक् लेपयेत्। स्नानानन्तरं सर्वौषधयः चतुर्षु कलशेषु स्थाप्याः—अश्वस्थान, गजस्थान, वल्मीक, संगम, सरः इत्यादिषु। तेषु मृत्तिका, रोचना, गन्धद्रव्यं, गुग्गुलु च स्थाप्यं; सहस्रनेत्रं शतधारं पावनं जलं मुनिभिः कृतम्। तेन त्वां अभिषिञ्चामि; पावनानि जलानि त्वां शुद्धयन्तु। वरुणः राजा, सूर्यः, बृहस्पतिः त्वां श्रियम् ददतु। इन्द्रवायवौ सप्तर्षयश्च श्रियम् ददतु। केशे, संधौ, शिरसि, ललाटे, कर्णयोः, नेत्रयोः—यत्र यत्र पापं, तत्र तत्र जलैः अपोह्यते। वामहस्ते कुशग्रहणं कृत्वा, आचार्यः तस्य स्नातकस्य—उदुम्बरदण्डेन चमसेन तैलं शिरसि सिञ्चेत्, कुशं वामहस्ते धारयन्। मित, सम्मित, शालक, कण्टक, कुश्माण्ड, कुमार—एतान् स्वाहासंयुक्तान् नाममन्त्रैः हविर्दद्यात्।