अग्निपुराणम्

वास्तुपति-मन्त्रेण गृहदेवताः पूजनीयाः, तत्र विशेषेण हव्यकाले जपविधिः ज्ञेयः। होमस्य समापनान्ते दानं कर्तव्यम्, तेन पापशान्तिः स्यात्। हविः तृप्त्यर्थं अन्नेन च सुवर्णेन च दातव्यम्। ब्राह्मणानां आशीर्वादाः नित्यं सफलाः, सर्वत्र स्नानं पुण्यदं स्मृतम्। सिद्धार्थक-यव-धान्य-दुग्ध-दधि-घृतानि च शुभानि। दुग्धवत्यः वृक्षाः समिधः च सर्वकामदाः, समीपे तु कंटकिन्यः, सरषपः, रक्तं, विषं च दृश्यते। प्रतिशमने शिलाः, अन्नं, शस्त्राणि, मार्गाः च प्रयुज्यन्ते; दधि, भिक्षा, फलानि, पशुयागविधिः च निर्दिष्टः। ततः पुष्करः उवाच—यजुर्वेदीयं विधिं सुखमोक्षदां प्रवक्ष्यामि, शृणु। महाव्याहृतयः ओंकारपूर्वकाः अनिवार्याः, हे राम। ताः सर्वपापविनाशिनीः, सर्वकामदाः च; सहस्रं घृताहुतिभिः देवाः पूजनीयाः पण्डितैः। हे राम, यत् मनसि इच्छ्यते, तत् मनःकामनां पूरयति; शान्तिकाम्ये यवैः, पापक्षये तिलैः होमः कार्यः। धान्यैः सिद्धार्थकैः च सर्वकामदायिन्याः, उदुम्बरसमिधा पशुकाम्ये विधिः उक्तः। दध्ना अन्नकाम्ये, मार्गेण शान्तिकाम्ये, अपामार्गदर्भैः सुवर्णकाम्ये हवनम्। कन्यकाम्ये नवमल्लिकाफलद्वन्द्वं घृताक्तं दातव्यम्; ग्रामसमृद्ध्यर्थे तिलशाल्यौ हुत्वा। वश्यार्थे शाकोठ-अपामार्गदर्भाः, व्याधिनाशे विषरक्तयुतसमिधः होमः कार्यः। कुपितः शत्रुनाशकामी राजा-प्रतिमां बहुविधान्नमयां यथाविधि हुत्वा। सहस्रं हुत्वा राजा वशं याति। वस्त्रकाम्ये पुष्पदूर्वाभ्यां, रोगनाशिन्या दूर्वया च हवनम्। ब्राह्मतेजःकाम्ये वस्त्रं निर्दिष्टम्; प्रत्यङ्गिरायां तुषकण्टकभस्मना हवनम्। वैराय काककौशिकपक्ष्मभिः च, कपिलघृतेन च चन्द्रग्रहणे हवनम्। वचामूलं पतनकाले प्राप्य सहस्रमन्त्रजपात् सेवनात् बुद्धिमान् भवति। शत्रुगृहे एकादशाङ्गुललोहयष्टिं वा खदिरयष्टिं वा शत्रुनाशमन्त्रेण निहन्यादिति उक्तम्। एष शत्रुनिष्कासनं, चक्षुष्पा मन्त्रेण दृष्टिहीनः चक्षुः लभते। अनुर्वाकात् उपयुञ्जते, तनीपाग्ने सद् इति च दूर्वया हुत्वा रोगमुक्तिः स्यात्। त्र्यम्बकं मन्त्रेण हवनं सौभाग्यवृद्धिकरम्। कन्यानाम् नामग्रहणेन कन्यालाभः, भीते सततं जपेन भयमुक्तिः। धत्तूरपुष्पैः घृताक्तैः हुत्वा सर्वकामनां सिद्धिः; गुग्गुलुहवने शङ्करस्य स्वप्ने दर्शनम्। युञ्चते मनो अनुर्वाकस्य जपेन दीर्घायुष्यम्; विष्णोराराटं मन्त्रेण सर्वोपद्रवविनाशः। सः मन्त्रः रक्षात्मकः, कीर्तिदः, विजयदायकश्च; अयान्नो अग्निरिति मन्त्रेण संग्रामे जयः लभ्यते। स्नानकाले आपः पापं हरन्तु; विश्वकर्मन्, हवने दशाङ्गुललोहसूची प्रयुज्यते। सा सूचिः कन्याद्वारे निहिता, सा अन्यस्मै न दत्ता; तया हुत्वा, हे सवितः, अन्नलाभः स्यात्। बलकाम्ये तिलयवैः अपामार्गशाल्येन च स्वाहा हुत्वा। सहस्रसंस्कृतगौरसवर्णं कृत्वा, गोमयपित्तं च, तेन लिप्त्वा जनानां प्रियं लभते। रुद्रमन्त्रजपः सर्वपापनाशकः, होमः सर्वकर्मसिद्धिदः, सर्वत्र शान्तिकरः। अजा, अश्वा, गजाः, गावः, मनुष्याः, राजा, बालाः, स्त्रियः च— ग्रामे, पुरे, देशे, व्याधिते, पीडिते, मृत्युसन्निकर्षे, शत्रुभये, भयकाले वा— रुद्रहवनं पायसघृतयोर्युक्तं परमान्तिं ददाति। घृतकूष्माण्डहवनेन सर्वपापविनाशः; श्रेष्ठः निशि यवपायसं वा भिक्षाशनं कुर्वीत। मासमेकं बहिः स्नाननिष्ठया ब्रह्महत्यापापात् विमुक्तिः; मधुवातमन्त्रेण होमात् सर्वं लभ्यते। दधिक्रावणमन्त्रेण पुत्रलाभः, घृतवतीमन्त्रेण दीर्घायुष्यम्। स्वस्ति न इन्द्रेण सर्वोपद्रवनाशः; गावः प्रजन्तु इति मन्त्रेण समृद्धिः। सहस्रघृताहुतिभिः दारिद्र्यनाशः; अपामार्गशाल्याहुत्या तुर्यं विकारमन्त्रवश्यं च शान्तिः। रुद्रमन्त्रेण पलाशदर्भहवनेन सुवर्णलाभः। वह्न्युत्पत्तौ शिवो भव इति मन्त्रेण शालिहवनम्; याः सेनाः इति मन्त्रेण चौरभीतः शान्तिः। एवमेतत्, हे राम, यथाशास्त्रं यजुर्वेदीयं कर्म विधाय सर्वकामाः सिद्ध्यन्ति, सर्वपापानि नश्यन्ति, सर्वत्र शान्तिः प्राप्यते।