शृणुत धर्मस्य विस्तीर्णं विधानम्, यथा अग्निपुराणे निर्दिष्टम्। यः कश्चन दारु वा तद्वद् वस्तुना अन्यस्य वेदनां करोति, रक्तं न निष्क्रान्तं चेत् द्वात्रिंशत् पणान् दण्डं दद्यात्; यदि रक्तदर्शनं भवति, तदा दण्डः द्विगुणः स्यात्। हस्तं पादं कर्णं नासिकां वा भञ्जयन् वा छिनत्ति चेत्, अथवा विवृतव्रणं करोति, मृत्युना तुल्यां पीडां वा जनयति, तत्र मध्यमः दण्डः विहितः। गच्छन्तं मार्गं, भोजनं, वह्निं वा निरोद्धुम्, नेत्रादीनि वा हिंसयेत्, ग्रीवां भुजं ऊरुं वा भञ्जयेत्, तत्रापि मध्यम एव दण्डः। यदि एकः बहून् जनान् हिंसति, तस्य दण्डः उक्तस्य द्विगुणः भवति। विवादे यत् द्रव्यं हृतम्, तत् प्रत्यर्पणीयम्, दण्डश्च द्विगुणः स्यात्। यः कश्चन अन्यस्य वेदनां जनयति, तेन तस्य व्ययः अपि दातव्यः, च विवादे दोषी दण्डं दद्यात्। यः भूमिकरं विधिविरुद्धं गृह्णाति, सः दश पणान् दण्डनीयः; ब्राह्मणानां वा पार्श्ववर्तिनां प्रति, निमन्त्रितानां विना कृत्वा, एवमेव दण्डः। प्रहारं कुर्वन्, भित्तिं भञ्जयन्, छिन्दन् वा, तस्य दण्डः पञ्चविंशतिः पणाः; पुनः पुनः कुर्यात् चेत्, तत्रापि स एव दण्डः। यः कश्चन विषं वा मृत्युदायकं द्रव्यं अन्यस्य गृहे क्षिपति, सः षोडश पणाभ्यः आरभ्य द्विपणद्विपणवृद्ध्या दण्डं दद्यात्। यः लघुपशून् पीडयति, रक्तं स्रावयति, अङ्गं शाखां वा छिनत्ति, तस्य दण्डः क्रमशः तेषां मूल्येन आरभ्य विधीयते। यदि गुप्तेन्द्रियम् छिनत्ति वा प्राणान् हन्ति, तदा मध्यमो वा तद्रूपो दण्डः; महापशुषां तु एतेषु द्विगुणः दण्डः। यः प्रहारं करोति, तेन द्विगुणः दण्डः दातव्यः; यदि पूर्वमेव 'अहं दास्यामि' इति सूचयित्वा करोति, तदा चतुर्गुणः दण्डः। यः कुलीनं निन्दया अतिक्रामति, भ्रातुः भार्यां ताडयति, प्रदातव्यं न प्रयच्छति, समुद्रतीरगृहं चोरयति, अथवा ग्रामाध्यक्षान्, शिल्पिनः, अन्यांश्च पीडयति, तेषां दण्डः निश्चितः पञ्चाशत् पणाः। विधवायाः स्वेच्छया समीपं गच्छन्, वा तस्याः आह्वाने न आगच्छन्, तत्रापि निश्चितः दण्डः पञ्चाशत् पणाः। शूद्रः यदि तपस्विनां भोजनं, देवपितृयज्ञेषु वा, अशपथं वा, अथवा स्वधर्मे अयुक्तं कर्म करोति, वा वृषान् लघुपशून् वा निर्बीजयति, साधारणद्रव्यं नाङ्गीकारयति, दासीगर्भं नाशयति, तदा सः दण्डनीयः। पिता, पुत्रः, भगिनी, भ्राता, दम्पती, आचार्यः, शिष्यः च – एतेषु यः कश्चन अन्यं हेतुविना परित्यजति, तस्य शतदण्डः। परवस्त्रं धारयन् त्रिपणदण्ड्यः; ऋणीकृतं वस्त्रं न प्रतिपादयन्, विक्रये, क्रये, निक्षेपे, ऋणे च, दश पणान् दण्ड्यम्। यः तूलमानमुद्रादीनाम् मिथ्याचरणं करोति, वा तैः व्यापारं करोति, तस्योत्तमः दण्डः। यः सत्यं मिथ्येति, मिथ्यां सत्यमिति, वा रूप्यपरिक्षायां मिथ्या आचरति, तस्य प्रथमो दण्डः। वैद्यः यदि किञ्चिद् दुष्टं करोति, पशुषु न्यूनतमं, मनुष्येषु मध्यमं, राजपुरुषेषु चोत्तमं दण्डं दद्यात्। यः अयुक्त्याबद्धं बध्नाति, बद्धं विमोचयति, अयुक्तविवादे प्रवृत्तः भवति, तस्योत्तमः दण्डः। यः तुलया, मानैः, वा अष्टमांशं हरति, द्वाविंशतिपणदण्ड्यः, तत्र वृद्धिः हानिर्वा यथार्हम्। यः औषधं, तैलं, लवणं, गन्धं, धान्यं, अन्यानि वा द्रव्याणि मिलयति, सः षोडश पणदण्ड्यः। शिल्पिनः यदि मूल्यं निश्चित्य, व्यापारं प्रतिषेधयन्ति, तेन मूल्यहानिर्वृद्धिः जायते, तेषां सहस्रदण्डः। राज्ञा प्रतिदिनं यत् मूल्यं निश्चितम्, तदेव विक्रयक्रययोः प्रयोज्यं; तदतिक्रम्य व्यापारेण लभ्यं लाभं दुष्कृतं ज्ञेयम्। व्यापारी स्वदेशीयद्रव्ये शततः पञ्च, विदेशीयद्रव्ये दश लाभं गृह्णीयात्, तदपि त्वरितविक्रये। द्रव्यव्ययः मूल्ये सम्यग् गणनीयः, विक्रेतारं क्रेतारं च न्यात्यर्थलाभो न कर्तव्यः। यदि कश्चन मूल्यं गृहित्वा द्रव्यं न प्रयच्छति, तदा सः व्याजेन सह दद्यात्; यदि क्रेता अन्यदेशीयः, तर्हि देशदूरलाभं दद्यात्। विक्रयितुं द्रव्यं क्रेता न गृहीत्वा यदि पुनर्विक्रयते, तदा दोषे क्रेतुः एव हानिर्भवति। राजाज्ञया वा दैवेन वा द्रव्यं नश्यति, तदा विक्रेतुः हानिः, यावत् विशेषेण न आदेशितम्। यद् अन्यस्मै विक्रयते, तद्विकृतं वा विकारितं चेत्, विक्रेतुः द्विगुणदण्डः। व्यापारी अज्ञात्वा मूल्यहानिवृद्धिं क्रेतुं विक्रेतुं वा करोति चेत्, सः दोषरहितः; जानन् तु षष्ठांशदण्ड्यः। व्यापारीणां संयुक्तलाभे, निवेशितधनानुसारं वा यथासम्मतं लाभहानि विभज्यते। निक्षिप्तद्रव्ये अज्ञप्त्यां नष्टे, तस्य दायित्वं निक्षेपकारस्य; आपद्भिर्नष्टे दशमांशदण्ड्यः। लाभस्य विंशतितमांशं राजा गृह्णीयात्; निषिद्धं वा राजानुकूलं द्रव्यं विक्रीयते चेत्, तद् राज्ञः भवति। यः मिथ्यामानं ददाति, करस्थानं वर्जयति, व्यापारे च मिथ्या आचरति, सः अष्टगुणदण्ड्यः। विदेशे मृतस्य द्रव्यं तत्र स्थितयः बान्धवा वा गृह्णीयुः; न चेदस्ति, तर्हि राज्ञः भवति। कुटिलतां त्यक्त्वा लोभं विना सर्वे वर्तेरन्; न शक्यते चेत्, अन्यः तद् कुर्यात्; एष धर्मः ऋत्विजां कृषकानां कर्मकाराणां च। चौरः क्रेतृभिः, कुदालेन, पादचिह्नैः, वा पुनःपुनः कुर्वन्, अशुचिवस्त्रधारी च, गृहीयते। एवं धर्मनियमाः अग्निपुराणे प्रतिपादिताः, येषां पालनं सर्वेभ्यः हितकरम् इति।