शृणुत धर्मस्य विचित्रां कथाम्, यत्र न्यायः स्पष्टतया निरूप्यते। यदि कश्चन वाहकः स्वधारितानां वस्तूनां नष्टिं न राजकीयेन न देवदत्तेन कारणेन पश्येत्, तर्हि तस्य एव दायित्वं स्यात्। यदि च प्रस्थानकाले विलम्बं कुर्यात्, सः द्विगुणं वेतनं दातव्यः। यात्रायाः अन्ते सप्तमांशः दातव्यः; यदि मार्गमध्ये त्यज्यते तु चतुर्थांशः, अर्धमार्गे तु अर्धं वेतनं अपि त्याजकेन दातव्यम्। यत्र यत्र द्यूते विजयः लभ्यते, तत्र पर्यवेक्षकेन विजेतुः लाभस्य शततः पञ्च भागाः गृह्यन्ते; यः तु छलेन वा, द्यूतक्रीडया वा, अन्यथा वा, तत्र दश भागाः गृह्यन्ते। यः सम्यक् रक्षितः, सः राज्ञः भागं यथासम्मतं दातव्यः। विजेता लाभं उद्घोषयेत्, सत्यवाग् क्षान्तः च यथार्थं वदेत्। यदि राजभागः प्रसिद्धे द्यूतकक्षे लभ्यते, तदा विजेता तं भागं तत्रैव पर्यवेक्षकेण सह दद्यात्; अन्यथा न दातव्यः। व्यवहारदर्शिनः साक्षिणः एव साक्षिणः स्मृताः। यः तु मिथ्याद्यूतकैः, छलेन, अथवा मिथ्यासप्तम्यैः क्रीडति, तं राजा बहिः कुर्यात्, चिन्हैः चिह्नयित्वा। द्यूतक्रीडा प्रकाशेन कार्याऽस्ति, चौर्यं च छलं च निवारयितुं; पशुद्यूते स्पर्धायां च एष एव नियमः। अग्निः उवाच—यः विकलाङ्गान् वा विकलबुद्धीन् वा, सत्येन वा मिथ्यया वा, स्तोत्रैः निन्दति, तस्य द्वादशार्धपणदण्डः विधीयते। यः कश्चन 'तव भगिन्याः वा मातुः समीपं गमिष्यामि' इति शपथं कुर्यात्, तस्य पञ्चविंशतिपणदण्डः राज्ञा दातव्यः। अधमजातीनां दण्डः अर्धः, उच्चजातीनां द्विगुणः, सर्वोत्कृष्टजातीनां तु चतुर्गुणः; वर्णानुसारतः दण्डः निश्चितः। प्राकृतधर्मविपरीतेषु अपराधेषु द्विगुणत्रिगुणदण्डः, वर्णानुगुणकर्मणि तु अर्धदण्डः। यदि बाहुः, ग्रीवा, नेत्रं, ऊरुः नश्यति, तर्हि यथावाक्यनिन्दायाः दण्डः; हस्तपादनासकर्णादिषु तु अर्धदण्डः। जातिभ्रंशहेतुकदोषे मध्ये दण्डः, लघ्वपवादे तु प्रथमदण्डः। विद्वद्ब्राह्मणराजदेवताविनिन्दायामुत्तमदण्डः, बान्धवश्रेणिग्रामजननिन्दायां मध्येऽल्पदण्डः। यत्र साक्षिणः न सन्ति, तत्र चिह्नैः, युक्त्या, परम्परया च निर्णयः कार्यः; यदि मिथ्याचिह्नानि दृश्यन्ते, तदा अत्यन्तसावधानतया परीक्षणं कार्यम्। भस्ममृद्रजःस्पर्शे दशपणदण्डः, मलपादतलकफस्पर्शे द्विगुणः। परस्त्रीणां विषयेऽपि एष नियमः; उच्चस्त्रीणां द्विगुणः, नीचस्त्रीणां अर्धः; भ्रममदानादिके तु न दण्डः। ब्राह्मणाङ्गच्छेदेऽत्युत्तमदण्डः, केवलं घर्षणे तु अर्धः। हस्तपादघर्षणे दशविंशतिपणदण्डः, अन्योन्यव्रणकरणे मध्ये दण्डः। केशवस्त्रहस्ताकर्षणे दशपणदण्डः; वस्त्रबन्धनपादारोपणपीडायां शतदण्डः। काष्ठाद्युपघातेन रुधिरान्निर्गमे द्वात्रिंशदण्डः, रुधिरदर्शनात् द्विगुणः। हस्तपादकर्णनासाछेदे मध्ये दण्डः, व्रणोत्पत्तौ मृत्युसदृशव्रणे च। गत्यान्नाग्निपीडने, नेत्रादिपीडने, ग्रीवाबाह्वूरुभङ्गे मध्ये दण्डः। एकेन बहून् पीडयता द्विगुणदण्डः, विवादे हृतधनस्य प्रतिपादनं च, दण्डः अपि द्विगुणः। यः पीडां जनयति, सः व्ययम् अपि दद्यात्; दोषे विजितः दण्डं च दद्यात्। यः भूमिकरं अन्याय्यं गृह्णाति, सः दशपणदण्डः; ब्राह्मणपक्षे, सामीप्ये च निमन्त्रणाविना एष एव दण्डः। आघातभेदनच्छेदनगृहरोधे पञ्चविंशतिपणदण्डः, पुनःपुनः अपि एषः। यः विषादिकं परगृहे क्षिपति, सः षोडशपणादारभ्य द्विपणपर्यन्तं क्रमशः दण्डं दद्यात्। लघुपशूनां पीडायां, रक्तस्रावे, छेदने वा, मूल्यादारभ्य दण्डाः। लिङ्गच्छेदे, वधकर्मणि वा मध्ये वा मूल्ये वा दण्डः, महापशुषु तु द्विगुणः। यः आघातं करोति, सः द्विगुणदण्डः; 'दण्डं दास्यामि' इति पूर्वं उक्त्वा कुर्यात्, तदा चतुर्गुणदण्डः। यः कुलीननिन्दायां अधिकं करोति, भ्रातृपत्नीं ताडयति, दातव्यं न ददाति, समुद्रतीरगृहभेदी च, ग्रामाध्यक्षकारुकादिपीडकः च, तेषां पञ्चाशत्पणदण्डः निश्चितः। विधवायाः इच्छया गच्छन्, वा आहूयमानः न आगच्छन्, पञ्चाशद् दण्डः। शूद्रः यत् तपस्विनां भोजनं, देवपितृयज्ञे वा, मिथ्याशपथं वा, अयोग्यकर्म वा कुर्यात्; वृषादिपशूनां निर्बीजकरणे, सामान्यसंपत्तिव्याघाते, दासीगर्भनाशे च, दण्डः विधीयते। पिता पुत्रः भगिनी भ्राता दम्पती आचार्यशिष्यश्च, येनापि अन्योन्यं हेत्वाभावे परित्यज्यते, तस्य शतदण्डः। परवस्त्रधारणे त्रिपणदण्डः; न प्रतिपादिते, विक्रयक्रीतिनिक्षेपऋणादिषु दशदण्डः। तुलामानमुद्रायां यः विकारं करोति, तस्य परमदण्डः। यः सत्यम् असत्यम् वा रूप्ये दर्शयति, वा कूटमणिं परीक्षते, तस्य प्रथमदण्डः आघातवत्। एवं धर्मनियमाः अग्निना निर्दिष्टाः, लोकस्य हिताय न्यायस्य च स्थित्यै।