सर्वेषां धर्मनियमेषु सत्यवचनस्य परमं महत्वं प्रतिपाद्यते। यः कश्चित् मिथ्याशंस्यते, स मिथ्यसाक्षिणां पापेन तुल्यं भवति, तस्मात् साक्षिणः अभियुक्तस्य च अभियोजकस्य च सन्निधौ साक्ष्यं दातव्याः। ये महापातकिनः, दहनकृतः, स्त्रीबालघातकाः च ये लोकान् प्राप्नुवन्ति, तान् एव लोकान् मिथ्यासाक्ष्यदानेनापि प्राप्नोति। यः मिथ्यावचनेन परं जयति, स यावत्पूर्वजन्मसु संचितं पुण्यं सर्वं नष्टं जानीयात्। बहुषु मतभेदेषु, येषां पुण्यं अधिकं, तेषां मतं प्रबलं भवति। समे पुण्ये, ये अधिकपुण्यवन्तः, तेषां साक्ष्यं ग्राह्यम्। येषां साक्षिणः सत्यम् शपथं प्रतिपादयन्ति, स एव विजयी भवति। अन्यथा, यः अल्पपुण्यसाक्षिणः, स निश्चितं पराजितः। यद्यपि साक्षिणः उक्तवन्तः, यदि अन्ये अधिकपुण्यवन्तः, तेषां वचनं बलवत्तरं। यदि उत्तरसाक्षिणः द्विगुणाः सन्ति च भिन्नं वदन्ति, तर्हि पूर्वसाक्षिणः मिथ्यावादिनः सञ्ज्ञां प्राप्नुवन्ति। कृतकसाक्षिणः च मिथ्यासाक्षिणः पृथक् दण्डनीयाः। विवादेषु द्विगुणदण्डः विधीयते; ब्राह्मणः तु यदि आहूय साक्ष्यं न प्रकाशयति, तम् अन्धकारेण छन्नं निर्वासयेत्। स अष्टगुणदण्डं दद्यात्, ब्राह्मणः निर्वास्यः। यस्मिन्कस्मिंश्चिद् वर्णे मिथ्यासाक्ष्यं दत्तं, तत्र बन्धनं विधीयते। यत् किञ्चित् उभयपक्षयोः सहमतिः, तत् साक्षिभिः सह लिप्यते, ऋणदाता प्रथमं निर्दिश्यते। ऋणिनः नाम, जातिः, गोत्रं, कुलं, सहपाठीनाṃ स्वजनानां च नामानि, पूर्वजचिह्नानि च आरम्भे लिखितव्यानि। कार्ये समाप्ते, ऋणिनः स्वहस्तेन नाम लिखेत्; यच्चात्र लिख्यते, तत् मम पुत्रस्य अमुकस्य मतम् इति। साक्षिणः अपि स्वहस्तेन पितुः नाम कुलं च लिखेत्; अत्राहं अमुकः साक्षी इति लिखेत्, यावद् अन्यथा कारणं न भवति। यदि ऋणी अनक्षरः स्यात्, तर्हि स स्वमतं वदेत्, साक्षी वा अन्यः सर्वेषां साक्षिणां सन्निधौ लिखेत्। एवं, उभयपक्षयोः प्रार्थनया मया अमुकपुत्रेण लिखितम् इति लेखकः अन्ते लिखेत्। साक्ष्यं यदि स्वहस्तलिखितं, सर्वत्र प्रमाणम्, यावत् बलात्कारेण वा छलतः न प्राप्तम्। लेखेन स्थापितं ऋणं त्रिभिः जनैः प्रयोज्यं, निक्षेपः प्रतिदाने पर्यन्तं भोग्यः। यदि लेखः अन्यदेशे स्यात्, दुर्वाच्यः, नष्टः, लुप्तः, चौर्येण हृतः, भग्नः, विदारितः, दग्धः वा, अन्यः लेखः कर्तव्यः। सन्दिग्धे विषये, स्वहस्तलिखितं लेखं युक्त्या, विधिना, क्रियाचिह्नैः, सम्बन्धेन, कारणेन च समन्वितं कर्तव्यम्। लेखस्य पृष्ठे ऋणी ऋणं प्रविष्टवान् इति लिखेत्; ऋणदाता प्रतिग्रहे स्वहस्तचिह्नितं पत्त्रं दद्यात्। प्रतिप्राप्तौ लेखं विदारयेत्; स्पष्टीकरणाय अन्यः क्रियताम्। साक्षिषु सति, यद् दातव्यं, साक्षिणां सन्निधौ दीयेत्। तुला, अग्निः, आपः, विषम्, उरः च—एतेषां द्वारा शुद्ध्यर्थं परिक्षा क्रियते, विशेषतः महापातकेषु, यत्र आरोपकः प्रधानः। यदिच्छया, कतरः पक्षः परिक्षां कुर्वीत, अन्यः शिरः न्यस्येत्; परिक्षां विना अपि, विश्वासघातेषु वा महापातकेषु, क्रियते। न कदापि सहस्रात् हलं धारयेत्, न तु तूलां, न विषम्; राजकीयेषु विषयेषु, केवलं शुद्धः परिक्षां योजयेत्। सहस्राय तूलादीनि, अल्पायापि उरः, अर्धशताय शुद्धः परिक्षां योज्यः, अशुद्धः दण्डं लभेत्। समाहूय, स्नातः, वस्त्रं परिधाय, उपोष्य, सूर्ये उदिते, सर्वाः परिक्षाः राज्ञः ब्राह्मणस्य च सन्निधौ क्रियन्ते। स्त्री, बाल, वृद्ध, अन्ध, पङ्गु, ब्राह्मण, रोगिणां तु तुला; शूद्रस्य अग्निः वा आपः, सप्त यवानः वा विषम्। अभियुक्तः, तुलाधारणकुशलः, तुलायां स्थाप्यः, प्रतिमानं समं कृत्वा, रेखायां न्यस्य, अधो नीयते। सूर्यः, चन्द्रमाः, वायुः, अग्निः, आकाशः, पृथ्वी, आपः, हृदयम्, यमः, अह्निश्च, रात्रिश्च, सन्ध्ये, धर्मश्च—एते सर्वे जनस्य आचरितं जानन्ति। हे तुले, त्वं सत्यम् आलयं, देवैः प्राचीनकाले सृष्टा; सत्यम् वद, शुभे, संशयात् मां विमोचय। यदि पापी अस्मि, मातः, अधः नय; यदि शुद्धः, ऊर्ध्वं नय—इति तुले सम्बोध्य वक्तव्यम्। अक्षतान् हस्तयोः स्थाप्य, ततोऽश्वत्थपत्राणि सप्त, सूत्रेण बद्धानि स्थाप्यः। अग्ने, त्वमेव सर्वेषां भूतानां अन्तर्यामि; धर्माधर्मयोः साक्षी, सत्यम् मे प्रकाशय। इत्युक्त्वा, पञ्चाशत्पलपरिमितं तप्तलोहपिण्डं समं हस्तयोः स्थाप्यः। तद् गृहित्वा, सप्तवर्तुलानि शनैः गच्छेत्; प्रत्येकं वर्तुलं षोडशाङ्गुलं मितम्। यदि अग्निपरीक्षायां अक्षता न दग्धाः, स शुद्धिम् आप्नोति; यदि पिण्डः पतति, वा संशयः, परिक्षा पुनः क्रियते। हे शुद्धानां शुद्धकर्ता अग्ने, शुद्ध्यर्थं शुद्धय; हे वरुण, सत्यम् रक्ष—इति शपथः क्रियते। नाभिपर्यन्ते आपः स्थित्वा, ऊरू गृहीत्वा, आपः प्रविशेत्; तदा बाणः विसृष्टः, शीघ्रगामी तं आनयेत्। निमग्नस्य शरीरे दृश्ये, स शुद्धिम् आप्नोति; त्वं विषं, ब्रह्मणः पुत्र, सत्यधर्मे प्रतिष्ठितः। एषः शापप्रहारात् मां रक्ष; सत्येनामृतः स्याम्; इत्युक्त्वा, शार्ङ्ग, हिमालयविषम् अश्नीयात्। एवं धर्मशास्त्रे सत्यवचनस्य, साक्ष्यस्य, लेखस्य, परिक्षायाः च नाना विधयः विधायन्ते, येन समाजे न्यायः, सत्यं, धर्मः च प्रतिष्ठां लभन्ते।