मुनयः श्रुत्वा, यदा मृत्युः स्वप्ने अग्निं लभते स्म, अथवा गृहेषु वह्निः दहति, राज्यलक्ष्मीं प्राप्नोति, वा तन्त्रीवाद्यैः सत्कृतः भवति, तदा तस्य शुभफलमवश्यं स्यात् इति विद्वांसः कथयन्ति। स्वप्नान्ते राजा, गजः, अश्वः, सुवर्णं, वा वृषभः दृश्यते चेत्, तस्य कुलस्य समृद्धिः भवति। किन्तु यः वृषभगृहस्य छद्मनि, पर्वतशिखरे, वृक्षे वा आरोहति, घृतम् अथवा मलम् अङ्गे लेपयति, निषिद्धां स्त्रीं समीपं गच्छति, तादृशानि कर्माणि दुःखदायकानि स्युः। तदा पुष्करः उवाच—मिश्रितौषधयः, कृष्णं वा दूषितं धान्यम्, कर्पासः, शुष्कतृणम्, गोमयः, धनं च, काष्ठकोणः, गुडः, रालः, मुण्डितः, अभ्यक्तः, नग्नः, लौहम्, मृत्तिका, त्वक्, केशः, उन्मत्तः, क्लिबः, चाण्डालाः, श्वमांसभक्षका, कारागारपालाः, गर्भिणी, विधवा, तैलपिष्टं, मृतशरीरं, तुषाः, भस्म, कपालानि, अस्थि, भग्नपात्राणि, अशुभम्, अशुभवाद्यनिःस्वनः, भीषणरवः—एतानि दृष्ट्वा अशुभफलम् अवगन्तव्यम्। यदा अग्रतः “आगच्छ” इति शब्दः श्रूयते, तदा शुभमस्ति; पृष्ठतः तु न शुभम्। पृष्ठतः “गच्छ” इति उत्तमम्, अग्रतः तु निन्दितम्। “क्व गच्छसि?”, “तिष्ठ”, “मा गच्छ”, “कुतः गच्छसि?” इत्यादयः शब्दाः, मरणसूचकाः, अशुभाः; मांसभक्ष्यः, ध्वजः च तादृशाः चिन्तनीयाः। रथस्य पतनम्, शस्त्रभङ्गः, शिरसि आघातः, द्वारि ताडनं, छत्रवस्त्रपतनं च अशुभानि। यदि हरिं सम्पूज्य स्तुत्वा गच्छति, तर्हि अशुभं नश्यति; द्वितीयं तादृशं चिन्हं दृष्ट्वा, अन्येन मार्गेण गृहं प्रवेशयेत्। श्वेतपुष्पाणि श्रेष्ठानि, पूर्णकलशः उत्तमः; मांसम्, मत्स्यः, दूरनिःस्वनः, वृद्धः एकः, त्वक्-रहितः पशुः—एतानि शुभलक्षणानि। गावः, अश्वाः, गजाः, देवाः, दीप्ताग्निः, तृणं नवम्, स्निग्धं गोमयम्, वाराङ्गना, सुवर्णम्, रजतम्, रत्नानि, वाक्, सिद्धौषधयः, मुद्रिका, शस्त्राणि, छत्रम्, पीठम्, राजचिह्नम्, अश्रुविहीनं मृतशरीरम्, फलम्, घृतम्, दधि, दुग्धम्, अक्षताः, दर्पणः, मधु, शङ्खः, इक्षुः, शुभवाक्यम्, अन्नम्, वाद्यगीतं च—एतानि सम्यक् शुभफलानि। मेघनिनादः, विद्युतः दर्शनसमये हृदयस्य तुष्टिः—एतानि अपि शुभलक्षणानि; किन्तु अन्ततः मनःसन्तोषः सर्वश्रेष्ठः। पुनः पुष्करः अब्रवीत्—यदा जनः स्थित्वा, निर्गच्छन्, अथवा पृष्टः भवति, तदा देशस्य नगरस्य च शुभाशुभलक्षणानि प्रकाशन्ते। ये लक्षणानि दीप्तानि, तानि पापफलदानीति दैवविदः वदन्ति; शान्तानि तु फलदानीति ज्योतिष्मन्तः। षड्विधं तेजः लक्षणानां वर्णितम्—काल, देश, क्रिया, शब्द, जातिविशेषेण च भेदः। पूर्वपूर्वं बलवत्तरम्; रात्रौ दिवाचरं, दिवा रात्रिचरं लक्षणम्, विशेषेण प्रभाववत्। क्रूरलक्षणेषु, नक्षत्रग्रहादौ उदयकाले दीप्तलक्षणं ज्ञेयम्; सूर्यस्य गमनसमये धूम्रलक्षणम्। यदा उपस्थितं, तदा दीप्तम्; विमुक्ते, ज्वलनवत्। एतानि त्रीणि दीप्तलक्षणानि, अन्यानि पञ्च शान्तानि। दिशि दीप्तं लक्षणं दिशालक्षणम्; ग्रामे, वने, अरण्ये, वा निषिद्धवृक्षे, तद् गृहालक्षणम्। अशुभस्थले, तद् स्थलदीप्तलक्षणम्; जात्यनुचिते कर्मणि, तद् कर्मदीप्तलक्षणम्। शब्ददीप्तं लक्षणं विकृतभीषणनादः; जातिदीप्तं लक्षणं केवलं मांसभक्ष्ये ज्ञेयम्। दीप्तलक्षणात् शान्तं सर्वभेदैः निर्णीयते; मिश्रलक्षणात् मिश्रं फलम्, शुभाशुभं वक्तव्यम्। गावः, अश्वाः, उष्ट्राः, गर्दभाः, श्वानः, शारिकाः, गृहगोदाः, चटकाः, बकाः, कूर्माः च—एते ग्रामवासिनः। मार्जारः, कुक्कुटः च गृहे अपि, वने अपि चरन्ति; तेषां भेदः रूपेण ज्ञेयः। गोशृङ्गी, मयूरः, चक्रः, गर्दभः, शुकः, काकः, कुलहः, कुकुभः, श्येनः, फेरुकः, अञ्जनः, वानरः—एते च। शतघ्नी, चटकाः, कृष्णपक्षिणः, काकः, श्येनः, तित्तिरिः, कपिञ्जलः, पतङ्गः, त्रिविधाः कपोताः च। खञ्जरितः, दात्यूहः, वारणः, जीवकुक्कुटः, भारद्वाजः, सारङ्गः—एते दिवाचराः। वागुर्युः, उलूकः, शरभः, बकः, शशः, कूर्मः, रोमशः, रक्तवर्णः—रात्रिचराः। हंसः, मृगः, मार्जारः, नकुलः, ऋक्षः, सर्पः, वृकः, सिंहः, व्याघ्रः, उष्ट्रः, ग्रामवारणः, मनुष्यः—एते। श्वानः, वृषभः, शृगालः, वृकः, कोकिलः, बकः, अश्वः, कौपीनधारी, गोधा—एते दिवा रात्रौ च चरन्ति। यः पन्थाने अग्रे गणेन गच्छति, स नेता; यः भारं वहति, स पृष्ठतः मृत्युदायकः। गृहात् काकः आगत्य, पुरतः स्थित्वा क्रौञ्चति चेत्, राजा तिरस्कृतः स्यात्, वा भोजनकाले कलहः, यदि सः वामे स्थितः। वाहनस्थे तु काकदर्शनं सदा शुभम्, वामे वा दक्षिणे; मयूरस्य विकृतनादः चौर्यं सूचयति। यदा निर्गच्छति, हे राम, यदि मृगः पुरतः दृश्यते, तदा मृत्युः आगच्छति; एवं ऋक्षः, वाराहः, शृगालः, व्याघ्रः, सिंहः, मार्जारः, गर्दभः च। एवमेव, हे राम, प्रतिलोमपक्षी, खरः कठोरनादः, वामे स्थितः कपिञ्जलः, दक्षिणे स्थितः श्रेष्ठः—एवम् उक्तम्। तित्तिरिपक्षी, यस्य फलम् निषिद्धम्, सः पृष्ठतः दृष्टः अप्रशंसनीयः; किन्तु एनः, वाराहः, पृषतः वामतः आगत्य, ततो दक्षिणतः गच्छन्ति चेत्, तद् शुभम् इति विद्वांसः वदन्ति। एवं शुभाशुभलक्षणानि धर्मज्ञैः यथाक्रमं प्रतिपादितानि, येषां सम्यक् विचारः जीवने मार्गदर्शकः भवति।