एतेषु दिव्येषु मन्त्रेषु पशुपतिर्ग्राह्यः, उग्रः, रुद्रः, भवः, मखेश्वरः, महादेवः, भीमश्च—एवं तेषां नामानि मन्त्ररूपेण निर्दिष्टानि। तत्र 'ल', 'व', 'श', 'च', 'य' इत्येते वर्णाः, 'ह' त्रिविधमात्रासहितः, प्रणवः, हृदयम्, अणुः, कदाचित् मूलमन्त्रश्च—एतेषु मन्त्रेषु प्रयुज्यन्ते। पञ्चाग्नियोगे स साधकः पञ्चरूपाणि स्थापयेत्, अथवा पञ्चमहाभूतानि—पृथिवी, आपः, अग्निः, वायुः, आकाशश्च। तेषां पञ्चानां तत्त्वानां यथाक्रमं पञ्चाध्यक्षान् नियोजयेत्—ब्रह्माणं, धरिणीधरं, रुद्रं, ईशं, सदाख्यं च, सृष्टिक्रमविज्ञानं मन्त्रवित् यथावद् वेद। मोक्षकामस्य तु साधकस्य निवृत्त्यादीनि तत्त्वानि तेषां च अधिपतीन् स्थापयेत्, अथवा सर्वव्यापिनां त्रयाणां तत्त्वानां कारणरूपत्वेन चिन्तनं कुर्यात्। शुद्धात्मनि ज्ञानेश्वराः द्रष्टव्याः, अशुद्धे तु लोकपालाः; रूपाणि, बन्धाः, भोक्तारः, मन्त्रेश्वराश्च अपि। पञ्चविंशतिः, अष्टौ, पञ्च, त्रयश्च—एवं क्रमशः तत्त्वानि तेषां च अधिपतयः, इन्द्रादयः यथायोग्यं कल्प्यन्ते। ओं हाँ, शक्तितत्त्वाय नमः; ओं हाँ, शक्तितत्त्वाधिपतये नमः; ओं हाँ, पृथिवीरूपाय नमः; ओं हाँ, शिवाय पृथिवीरूपाधिपतये नमः; ओं हाँ, पृथिवीरूपाय नमः; ओं हाँ, ब्रह्मणे रूपाधिपतये नमः; ओं हाँ, रुद्राय शिवतत्त्वाधिपतये नमः—इत्यादि। नाभिमूलात् घोषयन् घंटानिनादं दीर्घीकुर्यात्; ब्रह्मादिकारणत्यागात् द्वादशान्तपर्यन्तं गच्छेत्। मनसि भिन्नं मन्त्रं, प्राप्तानन्दरसरूपम्, द्वादशान्तात् आकृष्य निराकारसर्वव्यापिनि शिवे लयं नयेत्। तं शिवं त्रिंशदष्टिरश्मिसंयुक्तं, सहस्रकिरणप्रभासम्पन्नं, सर्वशक्तिसम्पूर्णं, अङ्गयुक्तं च ध्यात्वा, लिङ्गे प्रतिष्ठापयेत्। एवं लिङ्गे प्राणप्रतिष्ठा सम्पूर्णा भवति, सर्वार्थसिद्धये; अधुना पीठादिप्रतिष्ठाविधिं वक्ष्यामि। पीठं स्नाप्य, चन्दनादिभिः अभिषिक्तं, शुभवस्त्रैः आच्छादितं, योनिचिह्नसंयुक्ते द्वारे स्थापयेत्। पञ्चरत्नादिभिः संयुतं, लिङ्गस्य उत्तरदिशि स्थाप्य, लिङ्गवत् प्रतिष्ठाय यथाविधि पूजयेत्। स्नपनादिकं कृत्वा, शिलां लिङ्गमूले स्थापयेत्; स्नपनाद्यभिषेकं शक्त्यादि वृषभं च समाचरेत्। प्रणवपूर्वं, हुं, पूं, ह्रीं वा मध्ये स्थापयित्वा, क्रियाशक्तिसम्पन्नं शिलारूपं पिण्डं निर्मायेत्। भस्मना, कुशेन, तिलैश्च त्रिवलयं निर्मायेत्; दिशां पालकान् बाह्यतः शस्त्रपाणीन् पूजयेत्। ओं हुं ह्रं, क्रियाशक्त्यै नमः; ओं हुं ह्रां हः, रुद्रप्रियायै स्वाहा—इत्येतैः पिण्डे जपेत्; ओं हाँ, धारकशक्त्यै नमः; ओं हाँ, वृषभाय नमः। पञ्चदेवीं धारिकां, दीप्तां, उग्रां, ज्योत्स्नां, धात्रीं, विधात्रीं च स्थापयेत्। त्रिदेवीं वामां, ज्येष्ठां, क्रियाशक्तिं, ज्ञानशक्तिं, विच्छेदशक्तिं च स्थापयेत्; क्रिया, ज्ञान, इच्छा शान्तिरूपेण यथापूर्वं स्थाप्यन्ते। पञ्च—तमः, मोहः, धैर्यम्, पूर्णता, मृत्युश्च, मायाजातज्वराः, महामोहाः, त्रयश्च उग्रज्वराः स्थाप्यन्ते। त्रिशक्तिं—क्रियाशक्तिं, ज्ञानशक्तिं, विघ्ननाशिनीं—आत्मादित्रितत्त्वेषु तीव्ररूपेण स्थापयेत्। अत्रापि पिण्डं ब्रह्मशिलादिषु नियोज्य, पूर्ववत् सर्वं कुर्यात्, गवां बन्धनादिभिः सहितम्। एवम् स्थाप्याग्निकुण्डसमीपं गच्छेत्; कुण्डमध्यस्थाने महेशानं स्थापयेत्, परितः महेश्वरं स्थापयेत्। क्रियाशक्तिं अन्येषु वलयेषु, शब्दमूले च स्थापयेत्; पात्रे अग्न्यधिपतिं वेदीमध्ये संस्थापयेत्। शक्तिं पद्मसूत्रतुल्यां, बलात् समुत्थाय, सूर्यपथेन प्रविश्य, बहिर्गतान् प्रवाहयेत्। पुनः शून्यपथेन प्रविश्य, सर्वत्र रूपाणि परस्परं संयोजयेत्। धारकशक्तिं पूजयित्वा, विधिना अग्निकुण्डे विन्यस्य, तत्त्वाधिपतीनां रूपाणि भागांश्च घृतादिभिः समर्पयेत्। पूजां हुत्वा, सन्निकृष्टपिण्डानां समक्षं, पूर्णार्धार्घ्यं शतं सहस्रं वा सम्पूर्णार्घ्येन सह समर्पयेत्। तत्त्वाधिपतीनां रूपाणि भागांश्च, धारकाणि च समक्षं, रूपवाहकाः अपि हवनं कुर्वन्तु। ततः शक्तिं ब्राह्मणैः अङ्गैः च सन्तुष्ट्य, यथाद्रव्यं यथा कालं, कुपमूलात् कुम्भतो जलं सिञ्चेत्। लिङ्गमूले विशुद्धये विष्ण्वादिसहितं स्पृशेत्; पूर्ववत् सर्वं कुर्यात्, हवनजपसंख्यां च। एवं ब्रह्मादीन् विशुद्ध्य, विष्ण्वादीनां विशुद्धये, सर्वं पूर्ववत् कुर्यात्, हवनजपसंख्यां च। कुशाग्रस्य शिखया लिङ्गाग्रं स्पृशेत्; अधुना संयोजनविधिं प्रवक्ष्ये। ओं हाँ ह ओ ओ ओ ए ओ भू भू, वाह्यरूपाय नमः; ओं हाँ वा आ ओं आ षा ओ भू भू वा, वह्निरूपाय नमः; एवं यजमानादिरूपैः कर्म कुर्यात्; पञ्चरूपेषु अपि हृदयादिसंयोगः कार्यः। मूलमन्त्रेण वा स्वबीजैः वा, त्रैविध्यसारसहितं वेदितव्यं; वृषभस्थपिण्डं पूर्णं वा अखण्डितं, सुबद्धं च स्यात्। भागाभागशुद्धये शतं वा अधिकं हवनं कुर्यात्; न्यूनाधिकदोषनाशाय शिवमन्त्रेण शतमष्टोत्तरं कुर्यात्। हुत्वा, कृत्यं शिवकर्णे निवेदयेत्—'एष कर्म, एतद्भिः तत्त्वैः सहितं, यथाशक्ति मया कृतं, भगवन्' इति। ओं नमो भगवते रुद्राय, रुद्राय नमः; कर्म विधिवत् सम्पूर्णं वा अपूर्णं वा, तव शक्त्या पूर्यतामिति। ओं ह्रीं, शाङ्करि, पूरय—स्वाहा; इति पिण्डिकायाम्। ततः लिङ्गे, ज्ञानी क्रियाशब्दितासनरूपं स्थापयेत्। शक्तिं धारकस्वरूपां ब्रह्मशिलायां स्थापयेत्, सप्तरात्रं, पञ्चरात्रं, त्रिरात्रं वा बन्धनं कुर्यात्। अथवा एकरात्रं, वा साक्षात् प्रतिष्ठां कुर्यात्; हि, प्रतिष्ठां विना, यद्यपि पूजनं क्रियते, फलदं न भवति। एवं शास्त्रविहितया विधया, मन्त्रक्रमेण, श्रद्धया च, शिवलिङ्गप्रतिष्ठा सर्वार्थसिद्धये सम्पूर्णा भवति।